Page 68 [68]
OCR
1529. 1215 DESIDER quem undique fpirant illius epiftole , magno ftudio, multifque argumentis illud agebat , ut aliquo monumento literario, & tibi in ifto longe pulcherrimo ftadio ftrenue currenti, calcar , ut ajunt, adderem, & alios adolefcentes generis imaginibus claros ad æmulationem tam felicis exempli provocarem. Ab hoc officio adeo mihi non abhorrebat animus , ut beneficii loco ducerem admonitum fuifle. Verum, quod in annos aliquot diftulimus officium, nihil aliud, mihi crede, fuit in caufa, nifi quod non obtigitargumentum , quod tue magnitudini aliqua ex parte refpondere videretur: nam ille fic temperavit orationem fuam , ut appareret non quolibet munere fore contentum. Quum igitur non occurreret quale volebam , cœpit tandem me pudere promifli mei, vifumque eft tenues quofdam fed callidos clientes imitari, qui cum ingentem fummam debeant patronis fùis , nec adhuc folvendo fint, hortenfibus quibufdam munufculis eos deliniunt , quo patientius ferant recraftinatam folutionem, hoc paéto teftantes non animum facultatibus , fed facultates animo deefe. In Zralia deliniaram Opus De verborum reramgue copia. Adjeceram exemplum ejuſdem argumenti, quam potuit in compendium contratti , & ejufdem fufius copiofiufque traétati. Is, cui Reze tradideram defcribendum , reddidit hanc partem mutilam ac vix dimidiatam , ut quod fupererat mihi fru{tra fupereflet. Deinde cum ab eruditis amicis fubinde rogarer , ut excitandis ftudiis, qua jam refrige{cere videbantur, Opus illud abfolverem: animum vehementer abhorrentem , tamen huc perpuli, ut in{peta divifione , qua totius argumenti propofitiones ceu columnas habebat, denuo receptum in manus pertexerem. Puta hoc efle munufculum aliquod cerafaceum. Adjeci duos libellos nunquam antehac editos, puta hee effe duo mala Cydonia ex horto paupere feletta. Que rufticana munufcula non in hoc damus, adolefcens generofiffime , quod his fidem noftram liberatam velimus , fed ut liberandi voluntatem adeffè teftemur. - Solent autem humani creditores minus appellare eos, qui fubinde veluti feipfos appellantes profitentur xs alienum. Quod qui diffimulant , meditari videntur inficiationem. Quanquam hæc caufa mihi potius agenda fuerat cum Heresbachio, qui me ex flipulatione poterat in jus vocare. Sed apud te malui, quem mihi {ciebam aquiorem fore in negotio proprio, quam ille foret in alieno. Sic enim ille te deamat, fic favet commodis, honori, dignitatique tue , ut, fi ufquam poffit, in his procurandis videatur ab illa genuina verecundia pofle recedere. Age, Princeps ornatiffime, perge in ifto pulcherrimo certamine , ut ille tuam Celfitudinem optimis difciplinis, tu illius do&trinam, fortune ac dignitatis acceffione illuftres. Libellum non laborabo tibi commendare , nifi hoc nomine quod & novus eft, & totus meus. Deinde, quod docet multa paucis comple&i, quod di&ionis genus nullos magis decet quam fummos Principes. Unicum exemplum a nobis proditum eft, ex divo Aygaftino plura {uppetunt , qui nonnunquam Pfalmum mira brevitate complectitur, quem mox largiflima rerum ac verborum copia differit. Poftremo, quod hac inftituendi ratio, Principum liberis potiflimum eft accommoda , quippe qui cum mazime omnium egeant rećta inftitutione, tamen non convenit fecus, quam liberaliter erudiri. Bene vale. Apud Friburgum Brifgoia 1. Julii, Anno 1529. EpisroLa MLXII. In D. Amgrosut libellos de Apologia Davin, Et, De Davip Interpellatione. Tlaftrifimo Principi Guilielmo , Daci Clivienfi, Jaliacenfi, Montenfi, Comiti Marchia, & in Ravenfparg , Gc. Erajmws Rat. SD. x J os in opacis faltibus, clariffime Princeps, nos in vetuftis bibliothecis venari folemus , in quibus I B E E IL ERASMI 1212 Ambrofinm auctorem preeferentes , fed ipfa phrafi dmbrofiane di€tionis emulum , verum ita feliciter æmulum, ut dotibus aliquot pracurrat : nam & explicat dilucidius, & minus a re digreditur , nec apte pariter ac denfe citandis Scripturarum teftimoniis , nec pietate fententiarum , nec allufionum gratia , nec aculeorum acrimonia , -4brofio tot fufpiciendo nominibus inferior, mea quidem fententia. Hujus arbitror chè libellos duos, quos habemus Ambrofiż titulo De vocatione Gentium. O nos felices , fi Theologi, quorum bona pars nunc Sophifticis argutationibus infenefcit, hujufmodi progymnafmatis , in adytis arcanarum lite rarum ad Ecclefiafticas conciones exercerentur! Sic enim nemo loqui poteft , nifi qui Scripturas divinas omnes penitus excuflerit 5 imbiberit , concoxerit, tan= toque ufu contraétarit, ut in naturam abifle videantur. Habes, ornatiflime Princeps, duos heroas , eximiæ pietatis exempla; quorum alterum Deus in gra~ ve crimen prolabi paflus eft , ut in co cunctis quidem hominibus, fed præcipue Principibus oftenderet poenitentiæ remedium : alterum facultatibus univerfis exfutum, liberis ac nepotibus orbatum , diris etiam corporis ulceribus excruciari paflus eft, ut in hoc ederet omnibus invidta: tolerantize formam. Gravior erat Davidis calamitas quam ‘fobs: hic enim externis tanz tum fpoliatus eft , incolumi pofleffione omnium optima, bona mente: At is, qui ab amore Numinis excidit, plus ja&ture fecit quam fi mundum univerfum, una cum vita corporis, amitteret. Proinde David tam miſere, tam ſine fine plorans, nos admonet, quam advigilandum fit, ne quid hujus pofleffionis nobis pereat. fobus gratias agens , docet hominem , nec in fumma rerum profperitate tollendos animos , nec in quamlibet gravibus fortune procellis exanimari oportere , modo hoc fit incolume, quod unum beat hominem, nec nobis nifi noftro vitio poteft eripi. Confido futurum , ut Chrifto tuam eximiam indolem moderante, nec in Davidis lachrimas, nec in Fobi calamitatem incidas: expedit tamen fapientis animum ad omnes cafus, qui poflunt homini accidere, præmunitum atque inftru&um effe. Bene vale. Datum apud Friburgum Brifgoie 1. Juli, Anno 1529. E pista VERI]! Eraſmus Rot. Carolo Sucqueto S, D. E: literis tuis, Carole fuaviflime, que miram quandam in me fpirant benevolentiam , aut, ut verius dicam, pietatem, facile poteram agnofcere germanam Antoni Sucquets prolem; in cujus affectum quum tua {ponte fuccefferis, aequum eft, ut ego viciffim mutua pietate illum tibi referam. Proin illud tibi perfuafum habeto, mi Carole , nihil à me petes , modo tibi vel ufui vel ornamento futurum videatur , quo tua caufa fim gravate facturus , & fi fors deerit facultas ,: certe promta voluntas nunquam eft tibi defutura, Age quod agis, optime adolefcens , fac totum Aztonizzz nobis exprimas , ut cujus mortem juftiflimis de caufis acerbiffime tulimus, cum in te veluti fuperftitem efle gaudeamus : nam oris habitu, forma corporis, geftuque, & fermone fic illum reddis, ut non te filium , fed illum ipfum in te repubuiffe credamus, Idem eft ingenii morumque candor , cadem humanitas , eadem in amicitia fides, cadem fimplicitas veritafque. Quin & judicia fere confentiunt, qua per atatem in te maturefcent. Sed eft in quo parentem ornatiflimum etiam fuperaturus yideare , quod illius manibus gratiffimum cfle fcio. Quid ni fit, quum vivus nihil magis habuerit in votis , quam ut in liberis fuis feipfum yinceret ? Quid hoe eft, inquies ? Quod abfolutæ Juris prudentia, utriufque literatura decus pergis adjungere; que nif accedant, Deum immortalem que balbuties , quam pudendi errores, quam multa fupervacanea folent hoc ftudiorum genus confequi? Laudabatur a multis JodoAn 15291
