OCR Output

1515 DE ESSA E RI
in me peccatum. Quid eft, ego non operor illad? Ego, |A
quatenus: homo, fum ratione præditus. Nam hominis
eft ex rationis præfcripto vivere , brutorum eft affe¬
ctibus duci. Quid eft, guod habitat in me peccatum ¢
Nimirum peccandi confuetudo ; quæ quodammodo
verfa eft in naturam, ac fedem fixit in animo , fic ut
contemta ratione , voluntatem ad fe pertrahat volen¬
tem nolentem. Vult enim aufcultans rationi, non
vult dedens femet affe&ibus, hoc eft, quod ait A¬
pottolus : Kelle adjacet mihi , perficere antem non in¬
venio. Etiam peccandi confuetudine corruptus, hor¬
ret nonnunquam turpitudinem fuam , & inftinétu ratio¬
nis fertur ad- honefta , fed voluntas depravata peccan- | B
di ufu fuperatur, & homo facit quæ non vult, rece¬
dens ab co quod vult: Et hæceft lex in membris repu¬
gnans legi menus, jus peccati contraétum ex peccandi
confuetudine. Verùm idjusnon tam efta natura, quam
a depravatis moribus. Alioqui G quod Pazim ait,
“Fam non ego operor illad, fed quod habitat in me pecca¬
14m, ad naturas referas , Manicheorum fententiam fer¬
mo relipit, qua nihil effe poteft exitiabilius. Totus
igitur hic locus pro Diatriba facit, quæ tribuit homini
femina recti, & naturalem nifum ad honefta, fed inef¬
ficacem abfque gratia. Quod autem hæc Pazlus ſub
aliena perfona dixerit , declarant quæ fequuntur, in
quibus fuam perfonam recipit: Nihi! ergo nunc damna¬
tionis efè his qui fant in Chriſto Feſu, qui non ſecundum C
carnem ambulant. Lex enim ſpiritus vite liberavit me
4 lege peccati & mortis. Quod fi nihil damnationis eft
iis qui {unt in Chrsfo fef&, qui conftat quod Lutherus di¬
cit omnem juftumin opere quantumvis bono damnabi¬
liter peccare, & in his regnare Satanam fub regno fpi¬
ritus propter carnem, quam ille interpretatur naturam
hominis vitiatam ? Cumque qui Cré/fz funt , ut diximus,
carnem habeant crucifixam cum vitiis & concupifcen¬
tiis, tamen mortua caro tantum valeat , ut in opere,
quod Spiritus in juftis operatur, admifceat peccatum ge¬
henna dignum ? Mihi vehementer difplicetifta peccati
originalis exaggeratio, blandiens hominum {celeribus,
& ad Manicheorum accedens dogmata. Aanichaus do- |p
cet unicam duntaxat hominis partem carnem irrepara»
biliter vitiatam. Zzrherss talem facit totum hominem,
ut ne Spiritus quidem in eo faciat opus bonum. Cæ¬
terum Veteres hunc locum & fimiles , ubi Palus dif¬
putat de morte quæ tranfiit in omnes unius peccato;
interpretantur de peccato imitationis, & in hunc fen¬
ſum mihi videntur omnia magis congruere, cum Ly¬
theri contortus fenfus ne conliftat quidem. Quod fi
ille contemnit Chryſoſtomum, Ambrofinm, & eum cu¬
jus habemus Commentarios in omnes Pauli Epiftolas,
Hieronymi titulo , cujufcunque fant eruditos, putet
me hæc doċuiffe ex ipfo fermonis contextu. Habet 4¬
chillem repulfum,& liberum arbitrium defenfum, quod | E
ille flagitabat. Jam cur ille nolit fibi dari- liberum ar¬
bitrium quod quicquam poflit conari ad falutem, cau¬
fam adfert geminam, primum quianon pofler inter tot
Demonum & periculorum aflultus fubfiftere. Deinde
femper haberet irrequietam confcientiam, femper ad¬
dubitans an quodcunque opus feciffet gratum effet Deo,
Nunc cum Deus falutem extra liberum arbitrium ipfius4
poſuerit, & in fuum receperit, nec hominis opera aut
curſu , fed fua mifericordia & gratia promiferit cum
fervare, fecurus vivit & certus, quod ille fidelis fit qui
promifit, tum adeo potens, ut nulla vis Dæmonum,
aut adverfitatum poflit Ghrifo eripere quod fibi vindi¬
cavit. Nemo, inquit, rapiet illos de manu mea, quia p
Pater qui dedit mihi, major omnibws eft. Tra fit ut fal¬
tem aliquot ferventur, cum omnes fint perituri, fi res
penderet à viribus liberi arbitrii. Nunc fecuri funt,
quod etiamfi peccent, tamen Chriffas non fit illis im¬
putaturus commifla, fed aut condonaturus, aut emen¬
daturus. In hance ferme fententiam Lutherus, addens
id quod ait, fibi diutino compertum experimento.
Quomodo olim habuerit affećtam confcientiam, quo¬
modo nunc, ipfe viderit , non eft meum excutere, Ca¬

LERIA S Nii 1516

terum non queritur hic quid ille fibi judicet commo¬
dius, fed quid Deus voluerit : & fieri poteft, ut homo
fit fecurus in confcientia , cum tamen minime ‘fit tu¬
tus. Quanquam quis poffit efe fecurus in confcientia ,
cum incertum fit,an fit ex eorum numero, quos Deus
immerentes elegit ad falutem è Nam ut certus fit de
gratia, certus non eft an Deus fit fubtracturus gratiam.
Subtrahit autem, ut ipfe docuit, non offenfus, fed qui¬
bufcungue vult, ut in hominis poteftate non fir, vel
abigere gratiam vel retinere. Jam fi vitam æternam
promififlet in fe credentibus, neque quicquam addidif¬
fer, poterat homo fibi blandiri, qui fe crederet habc¬
| re fidem idoneam, quod an quifquam certo norit nef¬
cio: nunc cum toties exiguntur bona opera, & de ma¬
lis operibus dicit Parlas, Lui talia agunt , regnum
Dei non poffidebunt, vereor ne fibi verba dent, qui fic
fidunt Dei promiflis. Mifericors eft Deus , condo¬
nat peccata fed poenitentibus , fed malefaéta benefa¬
éis penfantibus. Quod fi non refert qualia fint ope¬
ra, modo adfit qualifcunque fides, cur dictum eff , e¬
leemofyna exſtinguit peccatum , ut aqua ignem è cur in

nofira, ficur & nos remittimus debitoribus noftris © Da¬
vid canit Domino , non mifericordiam tantum fed &
judicium. Quid illud fibi vult, quod ait hominem
imparem fore Dæmonibus & periculis, fi quicquam
poflit conari per liberum arbitrium? An quifquam do¬
cuit liberi arbitrii præfidio hominem fubfaftere adver¬
{us impiorum Spirituum affultus? Sed libero arbitrio
per fe invalido, addunt auxilium gratie. Unus Dæ¬
mon fortior elt omnibus hominibus. Sed non licet
Dæmoni quicquid libet, ne in impios quidem, & unus
Deus fortior eft omnibus Damonibus , qui liberum ar¬
bitrium adjuvat confirmatque. Si dixerit, quid opus
eft libero arbitrio cum fufficiat gratia? Sic’expediebat
nobis, fic vifum eft Deo, quemadmodum in Diatriba
demonftravimus , diĉturi nonnihil & in hujus Operis
calce. ast
Poft hæc exfpatiatur in locum communem , decla¬
mans hominem nihil effe fi Deo conferatur: queritur¬
que, cum fateamur etiam natura magiftra humanam po¬
tentiam , fortitudinem , fapientiam , fcientiam, fub¬
ftantiam & omnia noftra, prorfus nihil effe fi ad divi¬
nam potentiam, fortitudinem, fapientiam, fcientiam,
fub(tantiam conferatur, tantam cle noftram perverfi¬
tatem , ut folam juftitiam & judicium Dei vexemus ,
& judicio noftro tantum arrcgemus, ut divinum judi¬
cium comprehendere , judicare & æftimare velimus,
& cætera quæ in hanc fententiam differit, mea fen¬
tentia nihil ad rem facientia. Nam fi de Deo ipſo lo¬
quitur, fuerunt qui de Dei fubftantia difputarunt, de
gua diſputant & Theologi, fuerunt qui adverfus Dei
fortitudinem cervices erexerunt, & erigent, velut ille
de quo Panlm , artollens fefe faper omne quod colitur,
ant quod dicitur Dem, Ac de iifdem rebus pii difputant.
Ita Dei judicio joftitiæque impii obmurmurant , fed
de iifdem pii difputant , quatenus fas eft. Er quemad¬
modum impius non eft qui ex rebus conditis Litterif=
que facris fcrutatur potentiam, fapientiam ac bonita¬
tem Dei, ita non eft impius qui ex iifdem ferutatur
juftitiam Dei, nec ideo præfert fuum judicium Dei ju¬
dicio , quemadmodum non præfert fuam fapientiam
Dei fapientia.. Incomprehenfibilem illum fatemur in
omnibus , nifi quatenus ille nobis voluit innotefcere.
Atque ut obiter taxem Zstheri inconftantiam > cum
toties dixerit , omnes liberi arbitri vires effe meram
cxcitatem ac profundifimam caliginem , hie tamen
fatetur, nature viribus & humana ratione tantam de
Deo fcientiam comprehendi.: Cur nosiex divinis Lit¬
teris non fcrutemur Dei juftitiam , cum iple toties in
Prophetis provocet populum ſuum ad judicium, veluti
periclitaturus fi docere queant ipfumalicubi parum fuif¬

fe memorem æqui juftique? Verùm de his quoque {u¬
| perius diétum eft.

44

bus