OCR
1515 DE ESSA E RI in me peccatum. Quid eft, ego non operor illad? Ego, |A quatenus: homo, fum ratione præditus. Nam hominis eft ex rationis præfcripto vivere , brutorum eft affectibus duci. Quid eft, guod habitat in me peccatum ¢ Nimirum peccandi confuetudo ; quæ quodammodo verfa eft in naturam, ac fedem fixit in animo , fic ut contemta ratione , voluntatem ad fe pertrahat volentem nolentem. Vult enim aufcultans rationi, non vult dedens femet affe&ibus, hoc eft, quod ait Apottolus : Kelle adjacet mihi , perficere antem non invenio. Etiam peccandi confuetudine corruptus, horret nonnunquam turpitudinem fuam , & inftinétu rationis fertur ad- honefta , fed voluntas depravata peccan- | B di ufu fuperatur, & homo facit quæ non vult, recedens ab co quod vult: Et hæceft lex in membris repugnans legi menus, jus peccati contraétum ex peccandi confuetudine. Verùm idjusnon tam efta natura, quam a depravatis moribus. Alioqui G quod Pazim ait, “Fam non ego operor illad, fed quod habitat in me pecca14m, ad naturas referas , Manicheorum fententiam fermo relipit, qua nihil effe poteft exitiabilius. Totus igitur hic locus pro Diatriba facit, quæ tribuit homini femina recti, & naturalem nifum ad honefta, fed inefficacem abfque gratia. Quod autem hæc Pazlus ſub aliena perfona dixerit , declarant quæ fequuntur, in quibus fuam perfonam recipit: Nihi! ergo nunc damnationis efè his qui fant in Chriſto Feſu, qui non ſecundum C carnem ambulant. Lex enim ſpiritus vite liberavit me 4 lege peccati & mortis. Quod fi nihil damnationis eft iis qui {unt in Chrsfo fef&, qui conftat quod Lutherus dicit omnem juftumin opere quantumvis bono damnabiliter peccare, & in his regnare Satanam fub regno fpiritus propter carnem, quam ille interpretatur naturam hominis vitiatam ? Cumque qui Cré/fz funt , ut diximus, carnem habeant crucifixam cum vitiis & concupifcentiis, tamen mortua caro tantum valeat , ut in opere, quod Spiritus in juftis operatur, admifceat peccatum gehenna dignum ? Mihi vehementer difplicetifta peccati originalis exaggeratio, blandiens hominum {celeribus, & ad Manicheorum accedens dogmata. Aanichaus do- |p cet unicam duntaxat hominis partem carnem irrepara» biliter vitiatam. Zzrherss talem facit totum hominem, ut ne Spiritus quidem in eo faciat opus bonum. Cæterum Veteres hunc locum & fimiles , ubi Palus difputat de morte quæ tranfiit in omnes unius peccato; interpretantur de peccato imitationis, & in hunc fenſum mihi videntur omnia magis congruere, cum Lytheri contortus fenfus ne conliftat quidem. Quod fi ille contemnit Chryſoſtomum, Ambrofinm, & eum cujus habemus Commentarios in omnes Pauli Epiftolas, Hieronymi titulo , cujufcunque fant eruditos, putet me hæc doċuiffe ex ipfo fermonis contextu. Habet 4chillem repulfum,& liberum arbitrium defenfum, quod | E ille flagitabat. Jam cur ille nolit fibi dari- liberum arbitrium quod quicquam poflit conari ad falutem, caufam adfert geminam, primum quianon pofler inter tot Demonum & periculorum aflultus fubfiftere. Deinde femper haberet irrequietam confcientiam, femper addubitans an quodcunque opus feciffet gratum effet Deo, Nunc cum Deus falutem extra liberum arbitrium ipfius4 poſuerit, & in fuum receperit, nec hominis opera aut curſu , fed fua mifericordia & gratia promiferit cum fervare, fecurus vivit & certus, quod ille fidelis fit qui promifit, tum adeo potens, ut nulla vis Dæmonum, aut adverfitatum poflit Ghrifo eripere quod fibi vindicavit. Nemo, inquit, rapiet illos de manu mea, quia p Pater qui dedit mihi, major omnibws eft. Tra fit ut faltem aliquot ferventur, cum omnes fint perituri, fi res penderet à viribus liberi arbitrii. Nunc fecuri funt, quod etiamfi peccent, tamen Chriffas non fit illis imputaturus commifla, fed aut condonaturus, aut emendaturus. In hance ferme fententiam Lutherus, addens id quod ait, fibi diutino compertum experimento. Quomodo olim habuerit affećtam confcientiam, quomodo nunc, ipfe viderit , non eft meum excutere, Ca LERIA S Nii 1516 terum non queritur hic quid ille fibi judicet commodius, fed quid Deus voluerit : & fieri poteft, ut homo fit fecurus in confcientia , cum tamen minime ‘fit tutus. Quanquam quis poffit efe fecurus in confcientia , cum incertum fit,an fit ex eorum numero, quos Deus immerentes elegit ad falutem è Nam ut certus fit de gratia, certus non eft an Deus fit fubtracturus gratiam. Subtrahit autem, ut ipfe docuit, non offenfus, fed quibufcungue vult, ut in hominis poteftate non fir, vel abigere gratiam vel retinere. Jam fi vitam æternam promififlet in fe credentibus, neque quicquam addidiffer, poterat homo fibi blandiri, qui fe crederet habc| re fidem idoneam, quod an quifquam certo norit nefcio: nunc cum toties exiguntur bona opera, & de malis operibus dicit Parlas, Lui talia agunt , regnum Dei non poffidebunt, vereor ne fibi verba dent, qui fic fidunt Dei promiflis. Mifericors eft Deus , condonat peccata fed poenitentibus , fed malefaéta benefaéis penfantibus. Quod fi non refert qualia fint opera, modo adfit qualifcunque fides, cur dictum eff , eleemofyna exſtinguit peccatum , ut aqua ignem è cur in nofira, ficur & nos remittimus debitoribus noftris © David canit Domino , non mifericordiam tantum fed & judicium. Quid illud fibi vult, quod ait hominem imparem fore Dæmonibus & periculis, fi quicquam poflit conari per liberum arbitrium? An quifquam docuit liberi arbitrii præfidio hominem fubfaftere adver{us impiorum Spirituum affultus? Sed libero arbitrio per fe invalido, addunt auxilium gratie. Unus Dæmon fortior elt omnibus hominibus. Sed non licet Dæmoni quicquid libet, ne in impios quidem, & unus Deus fortior eft omnibus Damonibus , qui liberum arbitrium adjuvat confirmatque. Si dixerit, quid opus eft libero arbitrio cum fufficiat gratia? Sic’expediebat nobis, fic vifum eft Deo, quemadmodum in Diatriba demonftravimus , diĉturi nonnihil & in hujus Operis calce. ast Poft hæc exfpatiatur in locum communem , declamans hominem nihil effe fi Deo conferatur: queriturque, cum fateamur etiam natura magiftra humanam potentiam , fortitudinem , fapientiam , fcientiam, fubftantiam & omnia noftra, prorfus nihil effe fi ad divinam potentiam, fortitudinem, fapientiam, fcientiam, fub(tantiam conferatur, tantam cle noftram perverfitatem , ut folam juftitiam & judicium Dei vexemus , & judicio noftro tantum arrcgemus, ut divinum judicium comprehendere , judicare & æftimare velimus, & cætera quæ in hanc fententiam differit, mea fententia nihil ad rem facientia. Nam fi de Deo ipſo loquitur, fuerunt qui de Dei fubftantia difputarunt, de gua diſputant & Theologi, fuerunt qui adverfus Dei fortitudinem cervices erexerunt, & erigent, velut ille de quo Panlm , artollens fefe faper omne quod colitur, ant quod dicitur Dem, Ac de iifdem rebus pii difputant. Ita Dei judicio joftitiæque impii obmurmurant , fed de iifdem pii difputant , quatenus fas eft. Er quemadmodum impius non eft qui ex rebus conditis Litterif= que facris fcrutatur potentiam, fapientiam ac bonitatem Dei, ita non eft impius qui ex iifdem ferutatur juftitiam Dei, nec ideo præfert fuum judicium Dei judicio , quemadmodum non præfert fuam fapientiam Dei fapientia.. Incomprehenfibilem illum fatemur in omnibus , nifi quatenus ille nobis voluit innotefcere. Atque ut obiter taxem Zstheri inconftantiam > cum toties dixerit , omnes liberi arbitri vires effe meram cxcitatem ac profundifimam caliginem , hie tamen fatetur, nature viribus & humana ratione tantam de Deo fcientiam comprehendi.: Cur nosiex divinis Litteris non fcrutemur Dei juftitiam , cum iple toties in Prophetis provocet populum ſuum ad judicium, veluti periclitaturus fi docere queant ipfumalicubi parum fuiffe memorem æqui juftique? Verùm de his quoque {u| perius diétum eft. 44 bus