OCR Output

1473
Chrifti Spiritus? Tecum igitur ipfe pugnas. Opinor |
cnim intelligere te, quid {onat per fe, hoc eft, folita¬

genus per fe nihil efe, niſi acceſſerit vita genere digna:
& corpas per fè nihil efe, nifi adfit anima. Non hic
excutio , quod argutia cayillandi plantatorem mutat
in miniſterium Euangelicum. Ipfe Chriftms fuit mi¬
nifter Euangelii , & miniftratio Spiritus eft ipfa vis
Euangelii per Chriftum exhibita primum, mox per A¬
poftolos, quorum opera nihil eft, fi conferatur ad
Deum operantem in illis. Quod fi qui preftat hic o¬
peram, eft aliquid magni, cur Pasty dicit efe nihil?
Hic Lutherus adfert € contemtiflimis Scholz prover¬
biis, Sermonem intelligendum fecundam materiam fub¬
jeîtam, quod à Diatriba ſæpe negar fieri. Audiamus
igitur oraculum Lutheri: dd incrementam , inquit ,
dandum, plantator & rigator nihil eft, fed ad plantan¬
dum & rigandum nonnihil eff, cum fit opus ſummum in
Ecclefia Dei docere & exhortari. Quid novi dixit no¬
{ter Sophifta ? Qui plantat & rigat, præbet operam
docendi & exhortandi, & hac funétione præftat ho¬
neftum munus, fatemur: Sed hoc,quod eft hujus rei
caput, præftare non poflunt, & ideo perfe nihil agunt,
quia fruftra laborant, nifi Deus det incrementum. An
non toto hoc volumine fic argumentatus eft Lutherus,
Liberum arbitrium nihil poteft abfque gratia , ergo
nihil eft. Et voluntas hominis per fe res eft ineffi¬
cax, ergo nihil eft. Addit afleverationem, Hoc veli
Paulus , boc & verba fatis aperte tradunt , Hoc efè fi¬
graculum Spiritus. Verùm hic rurfus donat, ut valeat
ineptum exemplum homo commodus & facilis, nihi¬
lo minus exemplum pro ipfo facit. Nam hoc ipfum
agimus, quod liberum arbitrium fit nihil, id eft, in¬
utile per fele, ut tu exponis, coram Deo, non ignari
quod voluntas fit aliquid & non merum nihil. Difpe¬
ream ni Zztherm hæc fcriplit à coena, nifi quod hic ob¬
iter aperit aliam rimam, de genere effendi coram Deo.
Atqui poftcaquam femel profeffus eft omnium rerum
& fummarum & infimarum neceffitatem, eoque libe¬
rum arbitrium nihil effe in rerum natura, fed tantum
inanem titulum, fruftra nobis hic diftinguit Empufa,
effe naturale, & effe coram Deo, ficut diftinxit do¬
minium in rebus inferioribus & fuperioribus. Si ex ani¬
mo probat dogma Wiclevi , fibi conftet oportet iù o¬
mnibus, ne cogar ipfi toties oftendere ftatum , cujus
non fubinde fed perpetuo oblivifcitur. Sed age, fir
liberum arbitrium per fe nihil, quid hoc ad probabi¬
lem opinionem? Nonne hoc in calce Diatribes fateor
juxta probabilem opinionem, que plurimum tribuit
gratia? Sic& homo totus, imo mundus univerfus per
fe nihil ef, cui fi fe fubduceret vis Numinis omnia
fervantis, collaberetur. i i
Exagitat exemplum quod adduxeram ex Paulo, S
caritatem non babeam , nibil fam , admirans in quem
ufum hoc adduxerim. Dicam paucis: Ur oftenderem
hominem inutilem dici wihi, ficut urhil agere dicitur,
qui nihil efficit. Atque hic ingenue fatetur liberum ar¬
bitriam valere agereque in rebus vulgaribus, five natu¬
ralibus, edendo, bibendo, & fimilibus. Item valere
ad peccandum , cum toties affirmaverit omnium rerum
abfolutam effe neceffitatem , liberum arbitrium titulum
eſſe fne re, tum ad bona, tumad mala. Sic conftat fibi
Lutherus, qui negat me ufquam mihi cont arie
quidem loco. Quî fic? Quia non omni a ic
commentaturum duplex elle, nature & gratia. Nec
interim intelligit, quid dixerim de fru&tu Euangelico.
Aft aliquem firuétum faciunt etiam 1 squi infincere o
cent Euangelium, cum interim non fint in vite. Quid
autem novi docet nos Latherm , fi monftret gratiam Dei
à Deo proficifci? Itis erat refpondendum , qui al
rant hominem abfque peculian grata pofle per opera
moraliter bona, pervenire ad gratiam Joltiticantem:
Hane opinionem inter cateras propofui, nec us
improbavi. Aut quid adfert novi, fi docet opus, quo

B

C

D

E,

F

non eft profectum ex gratia, vacate gratia? Nihil enim

Dib: we 1474

aliud. docet iftis verborum turbis. Quod natura eft ,
inguit y nihil eft in genere efendi, de quo nos agimus.
Sed ubi dormit interim abfoluta neceflitas? Ac rurfum ¬
exigit exemplum, quo doceam nzhil accipi pro modi¬
co. Hoc ipfe doceat qui fingit, Ego quod pofui docui,
nihil dici, que per fe nihil efficiunt. Iraque nihil age¬
re dicitur , qui fruftra fidit fuis viribus, contemnens
Dei gratiam. Et quia non docui, xzhil accipi pro mo¬
dico, quod haĉtenus ne fomniavi quidem, pronuntiat
me nihil intelligere aut curare , quid fit Cbrifæ aut gra¬
tia, aut quomodo aliud fit gratia quam natura. Quod

gatiffimo hoe difcrimen in fuis Scholis definiverunt.
Quid faciemus huic rabulæ , quem nihil pudet in quem¬
vis dicere? An non fatis aperte Diatriba diftinxit na¬
turalem influxum omnibus communem , à gratia, &
an non gratiarum effectus difcreyit? Et hic nefeit quid
fignificat Chriffas. Nec hoc videt cxca Diatriba ,
quod omnia hæc exempla faciunt pro ipfo. Quo pa¬
€to ? Hoc enim facit evincere verbum /oannis Baptilte,
quod homo nihil poteft accipere, nifi donatum fuerit
ci è cœlo, ut liberum arbitrium nihil fit. Audis mira¬
bile enthymema. Quod accipitur fatetur efle gratiam
juftificantem. Neque enim videtur agnofcere gratiam
præparantem. Demus igitur gratiam immitti cuipiam
€ cœlo , quid prohibet , quo minus voluntas amplećtens
gratiam fimul agat cum illa ? Er fi poteft homo ſua
culpa Dei gratiam amittere, nonne fequitur effe libe¬
rum arbitrium, & quod gratia cooperatur, & a gra¬
tia femet avertit? Ac rebus adeo mifere geftis, tamen
iple fibi canit encomium. Sic, inguit, vincitur mens
Achilles, cum ci per Diatriben arma porriguntur, quo
ipfa nuda & imbellis convincatur. Sic uno verbo Scri¬
pturæ folvuntur , quibus urget ZLatherus pervicax ille
affertor. En ftomachum generofi ducis , non poteft
concoquere quod alicubi tribuerim ipfi pervicaciam!
Aliis aliis elogiis ornaris, ô bone, ab iis qui melius no¬
runt rebus fua dare vocabula. Magnifica ſane victoria;
cum interpreteris voces tuo arbitrio, cum etiam affingas
quodlibet tuo commodo, cum rejicias omnium Ortho¬
doxorum, Scholarum & Conciliorum judicata, cum
tecum ipfe pugnans nune arripis hanc fententiam ,
nunc illam, cum ex animi tui fententia doceas Scri¬
pturam loqui, quod tibi conducit , crebro torquens
cam infigni impudentia , triumphum agis Žehiles. Ni¬
hilo deteriore fronte docere poteras nullum effe libe¬
rom arbitrium ex Precatione Dominica, ex falutatione
Angelica, & fi libet , ex Eclopis Vérgrlii , aut trans¬
formationibus Ovidii. Parer nofter: audis? Filii fontin
poteftate patris , non contra. Nullumeftigitur liberum
arbitrium. Qui es in celis: Aufculta, Coeleftia agunt
in inferiora, non contra. Noftra igitur voluntas ni¬
hil agit, fedtantum patitur. Sanlificetur nomen tunm:
Quid apertius? Si liberum arbitrium effet aliquid, tum
gloria chet hominum , non Dei. Adveniat regnum
taum: Sol meridianus non eft lucidior. Nos non ve¬
himus ad regnum gratiæ per opera moraliter bona,
fed regnum venit ad nos. Fiar voluntas tfa ficat in
celo & in terra è Partem hanc jam ipfe ferio citavit.
Panem noffrum quotidianum da nobis hodie : Audin’ ?
Semper egemus nihil babentes in nobis boni, fed quo¬
tidie gratiæ imploramus opem. Ubi igitur liberum ar¬
bitrium? Et dizzitte nobis debita nofira: Habes ad quid
valeat liberum arbitrium, nimirumad peccandum. Et
ne nos inducas in tentationem: Quid queris? Deus &
bona & mala operatur in nobis. Nullus igitur arbitrio
locus. Sed libera nos a malo: Hinc liquet liberum arbi¬
trium nibil aliud quam peccare. Nam hæc dicuntur à
juftificatis, qui tamen crant damnandi propter omnia
bona mala opera, nifi Dei mifericordia liberarentur.
Hee funt nuda rerum capita, quibus fi accederent af
feverationés, confiéta voces; locupletationes, profa¬
popeeia; fanne; convitia, nonne res eflet plane pal¬

maria? Ave gratia plena: Ubi eftis. Pelagiani? Non
auditis? Angelus deferens gratiam dicit; ave, non dicit
Tom, IX Aa aaa para