OCR
1473 Chrifti Spiritus? Tecum igitur ipfe pugnas. Opinor | cnim intelligere te, quid {onat per fe, hoc eft, folitagenus per fe nihil efe, niſi acceſſerit vita genere digna: & corpas per fè nihil efe, nifi adfit anima. Non hic excutio , quod argutia cayillandi plantatorem mutat in miniſterium Euangelicum. Ipfe Chriftms fuit minifter Euangelii , & miniftratio Spiritus eft ipfa vis Euangelii per Chriftum exhibita primum, mox per Apoftolos, quorum opera nihil eft, fi conferatur ad Deum operantem in illis. Quod fi qui preftat hic operam, eft aliquid magni, cur Pasty dicit efe nihil? Hic Lutherus adfert € contemtiflimis Scholz proverbiis, Sermonem intelligendum fecundam materiam fubjeîtam, quod à Diatriba ſæpe negar fieri. Audiamus igitur oraculum Lutheri: dd incrementam , inquit , dandum, plantator & rigator nihil eft, fed ad plantandum & rigandum nonnihil eff, cum fit opus ſummum in Ecclefia Dei docere & exhortari. Quid novi dixit no{ter Sophifta ? Qui plantat & rigat, præbet operam docendi & exhortandi, & hac funétione præftat honeftum munus, fatemur: Sed hoc,quod eft hujus rei caput, præftare non poflunt, & ideo perfe nihil agunt, quia fruftra laborant, nifi Deus det incrementum. An non toto hoc volumine fic argumentatus eft Lutherus, Liberum arbitrium nihil poteft abfque gratia , ergo nihil eft. Et voluntas hominis per fe res eft inefficax, ergo nihil eft. Addit afleverationem, Hoc veli Paulus , boc & verba fatis aperte tradunt , Hoc efè figraculum Spiritus. Verùm hic rurfus donat, ut valeat ineptum exemplum homo commodus & facilis, nihilo minus exemplum pro ipfo facit. Nam hoc ipfum agimus, quod liberum arbitrium fit nihil, id eft, inutile per fele, ut tu exponis, coram Deo, non ignari quod voluntas fit aliquid & non merum nihil. Difpeream ni Zztherm hæc fcriplit à coena, nifi quod hic obiter aperit aliam rimam, de genere effendi coram Deo. Atqui poftcaquam femel profeffus eft omnium rerum & fummarum & infimarum neceffitatem, eoque liberum arbitrium nihil effe in rerum natura, fed tantum inanem titulum, fruftra nobis hic diftinguit Empufa, effe naturale, & effe coram Deo, ficut diftinxit dominium in rebus inferioribus & fuperioribus. Si ex animo probat dogma Wiclevi , fibi conftet oportet iù omnibus, ne cogar ipfi toties oftendere ftatum , cujus non fubinde fed perpetuo oblivifcitur. Sed age, fir liberum arbitrium per fe nihil, quid hoc ad probabilem opinionem? Nonne hoc in calce Diatribes fateor juxta probabilem opinionem, que plurimum tribuit gratia? Sic& homo totus, imo mundus univerfus per fe nihil ef, cui fi fe fubduceret vis Numinis omnia fervantis, collaberetur. i i Exagitat exemplum quod adduxeram ex Paulo, S caritatem non babeam , nibil fam , admirans in quem ufum hoc adduxerim. Dicam paucis: Ur oftenderem hominem inutilem dici wihi, ficut urhil agere dicitur, qui nihil efficit. Atque hic ingenue fatetur liberum arbitriam valere agereque in rebus vulgaribus, five naturalibus, edendo, bibendo, & fimilibus. Item valere ad peccandum , cum toties affirmaverit omnium rerum abfolutam effe neceffitatem , liberum arbitrium titulum eſſe fne re, tum ad bona, tumad mala. Sic conftat fibi Lutherus, qui negat me ufquam mihi cont arie quidem loco. Quî fic? Quia non omni a ic commentaturum duplex elle, nature & gratia. Nec interim intelligit, quid dixerim de fru&tu Euangelico. Aft aliquem firuétum faciunt etiam 1 squi infincere o cent Euangelium, cum interim non fint in vite. Quid autem novi docet nos Latherm , fi monftret gratiam Dei à Deo proficifci? Itis erat refpondendum , qui al rant hominem abfque peculian grata pofle per opera moraliter bona, pervenire ad gratiam Joltiticantem: Hane opinionem inter cateras propofui, nec us improbavi. Aut quid adfert novi, fi docet opus, quo B C D E, F non eft profectum ex gratia, vacate gratia? Nihil enim Dib: we 1474 aliud. docet iftis verborum turbis. Quod natura eft , inguit y nihil eft in genere efendi, de quo nos agimus. Sed ubi dormit interim abfoluta neceflitas? Ac rurfum exigit exemplum, quo doceam nzhil accipi pro modico. Hoc ipfe doceat qui fingit, Ego quod pofui docui, nihil dici, que per fe nihil efficiunt. Iraque nihil agere dicitur , qui fruftra fidit fuis viribus, contemnens Dei gratiam. Et quia non docui, xzhil accipi pro modico, quod haĉtenus ne fomniavi quidem, pronuntiat me nihil intelligere aut curare , quid fit Cbrifæ aut gratia, aut quomodo aliud fit gratia quam natura. Quod gatiffimo hoe difcrimen in fuis Scholis definiverunt. Quid faciemus huic rabulæ , quem nihil pudet in quemvis dicere? An non fatis aperte Diatriba diftinxit naturalem influxum omnibus communem , à gratia, & an non gratiarum effectus difcreyit? Et hic nefeit quid fignificat Chriffas. Nec hoc videt cxca Diatriba , quod omnia hæc exempla faciunt pro ipfo. Quo pa€to ? Hoc enim facit evincere verbum /oannis Baptilte, quod homo nihil poteft accipere, nifi donatum fuerit ci è cœlo, ut liberum arbitrium nihil fit. Audis mirabile enthymema. Quod accipitur fatetur efle gratiam juftificantem. Neque enim videtur agnofcere gratiam præparantem. Demus igitur gratiam immitti cuipiam € cœlo , quid prohibet , quo minus voluntas amplećtens gratiam fimul agat cum illa ? Er fi poteft homo ſua culpa Dei gratiam amittere, nonne fequitur effe liberum arbitrium, & quod gratia cooperatur, & a gratia femet avertit? Ac rebus adeo mifere geftis, tamen iple fibi canit encomium. Sic, inguit, vincitur mens Achilles, cum ci per Diatriben arma porriguntur, quo ipfa nuda & imbellis convincatur. Sic uno verbo Scripturæ folvuntur , quibus urget ZLatherus pervicax ille affertor. En ftomachum generofi ducis , non poteft concoquere quod alicubi tribuerim ipfi pervicaciam! Aliis aliis elogiis ornaris, ô bone, ab iis qui melius norunt rebus fua dare vocabula. Magnifica ſane victoria; cum interpreteris voces tuo arbitrio, cum etiam affingas quodlibet tuo commodo, cum rejicias omnium Orthodoxorum, Scholarum & Conciliorum judicata, cum tecum ipfe pugnans nune arripis hanc fententiam , nunc illam, cum ex animi tui fententia doceas Scripturam loqui, quod tibi conducit , crebro torquens cam infigni impudentia , triumphum agis Žehiles. Nihilo deteriore fronte docere poteras nullum effe liberom arbitrium ex Precatione Dominica, ex falutatione Angelica, & fi libet , ex Eclopis Vérgrlii , aut transformationibus Ovidii. Parer nofter: audis? Filii fontin poteftate patris , non contra. Nullumeftigitur liberum arbitrium. Qui es in celis: Aufculta, Coeleftia agunt in inferiora, non contra. Noftra igitur voluntas nihil agit, fedtantum patitur. Sanlificetur nomen tunm: Quid apertius? Si liberum arbitrium effet aliquid, tum gloria chet hominum , non Dei. Adveniat regnum taum: Sol meridianus non eft lucidior. Nos non vehimus ad regnum gratiæ per opera moraliter bona, fed regnum venit ad nos. Fiar voluntas tfa ficat in celo & in terra è Partem hanc jam ipfe ferio citavit. Panem noffrum quotidianum da nobis hodie : Audin’ ? Semper egemus nihil babentes in nobis boni, fed quotidie gratiæ imploramus opem. Ubi igitur liberum arbitrium? Et dizzitte nobis debita nofira: Habes ad quid valeat liberum arbitrium, nimirumad peccandum. Et ne nos inducas in tentationem: Quid queris? Deus & bona & mala operatur in nobis. Nullus igitur arbitrio locus. Sed libera nos a malo: Hinc liquet liberum arbitrium nibil aliud quam peccare. Nam hæc dicuntur à juftificatis, qui tamen crant damnandi propter omnia bona mala opera, nifi Dei mifericordia liberarentur. Hee funt nuda rerum capita, quibus fi accederent af feverationés, confiéta voces; locupletationes, profapopeeia; fanne; convitia, nonne res eflet plane pal maria? Ave gratia plena: Ubi eftis. Pelagiani? Non auditis? Angelus deferens gratiam dicit; ave, non dicit Tom, IX Aa aaa para