OCR Output

182.

1455 DE STD EER

ma proclivitatis pars eft non ex natura, fed ex corru¬
pra inftitutione, ex improbo convictu > ex affuetudine
peccandi malitjaque voluntatis. Et Scriptura Gen. vi.
non propric loquitur de natura hominis, fed de cor¬
ruptis affectibus, & in genere loquitur. Neque enim
arbitror hac in Noe & in bujus familiam congruere.
Verùm hoc Luthero difplicere mirum non eft, cùm il¬
le tantum exaggeret hunc raptum & impetum ad ma¬
lum, ut nec Spiritu in homine operante, poffit aliud
agere quam malum. Preeftat igitur in medio confifte¬
re, quam aut nihil tribuere proclivitati nature , aut
tantum tribuere, quantum nemo pius poteft ferre. Jam
illud argumentum, Si nulla pars refipifcentiæ pendet
ab arbitrio, cur datum eft fpatium pænitentiæ? Hic
litem lite diflolvens, refpondet, cur tot precepta de¬
dit, quae fervari non poflunt ? Imo in hoc pracepta
dedit , ut horum obftinati contemtores intelligerentur
jufto Dei judicio perire, fierentque ceteris exemplum,
ne fimilia auderent. Deus pro fua bonitate tolerarat
quingentis, opinor, annis genus hominum , nimium
referens fuos progenitores : cumque femper in pejus
degenerarent, promulgata fententia terrorem incutere
ftuduit, fed interim dato fatis longo pœnitendi fpatio,
ut cum nec lenitate tanta, nec tam fævis minis Dei
permoverentur ad meliorem frugem, velut infanabiles
fuo merito conftaret exftinétos, aliis exemplo futuros
Hoe refponfum quanto Scripturis, fenfuique communi
congruentius, quam quod adfert Lerberss.

Tuetur quod velut inviétum telum protulerat ex
Efa. 34. Sufcepit de mans Domini pro omnibus peccatis
fris. Atque hic rarfus vapulat Hieronymas cum He¬
bizis: Quanto magis debaccharurus erat in me , fi mei
capitis commentum protuliſſem? Quid huic faciemus,
qui prærer Scripturam nihil recipit, fed iplo interpre¬
te. Atqui in affertionibus fuis quoties illi valet 4#g#¬
Minus & Gregorius! Verùm ut ex ipfo tenore fenlum
eliciamus, negari non poteft, quin hic Efaias agat de
Hebræis per Cyram captivitare Bebylonica liberandis.
Hoc fubftraro fundamento, facilior erit allegoriæ per¬
veitigatio. Ob peccata fua deduéti funt in Babylones ,
illic feptuaginta annis longas patiter ac graves dedere
poenas. Quorum tandem mifertus Deus, ex irato fa¬
us propitius, poft tolerata trittia fubjungit confola¬
tionem mifericordiz, qui fere tenor eft omnium Pro¬
phetarum , in quibus poft minas & plagas terribiles fuc¬
cedit blanda confolatio. \erba Prophetæ fic habent:
Loquimini ad cor Hiernfalem © advocate eam, quoniam
completa eft militia ejus, dimiffa eff iniquitas illins, faf¬
cepit de mann Domini duplitia pro omnibus peccatis
ſuis. Hæc fi ad mores transferas, quid aliud accipere
poflis, quam Deum poft infliétam peenam fi peccator
refipifcat, largiter eftundere confolationis gratiam. Poſt
afperitatem enim poenitentiae fequitur hilaritas bone
confcientie. Quod autem dixit daplicia, congruit af¬
feétai miferentis, velut in diverfum verfo. Loquitur
enim creberrime Scriptura de Deo tropis humanis,
perinde quafi patrem, cui jam cafo filio pietas excuf:
fit iram, poeniteat fumti de nato fupplicii, nimium¬
que videatur propitio, quod irato videbatur infra me¬
fitum. Jam fi prophetiam conferas ad Legem & Euan¬
gelium, Babylonica captivitas erat regnum peccati,
quod & Judæos opprefferat in Lege Mofaica, & Gen¬
tes fub Lege natura. Hiernjalem erat Ecclefia com¬
plectens utramque Gentem, unde Hieronymus vertit,
advocate eam, & inferius habetur , Er videbit omnis
caro pariter quod os Domini loquutum eff. Sit confolatio
remiffio peccatorum,, & uberioris gratia promiflio. Sit
duplicium receptio, calamitates inflite divinitus, &
angores infelicis confcientiz, verfi in gaudium & quie¬
tem. Hæc interpretatio quanto mollior eft Lutherana,
qui Hieru/alem interpretatur populum Judæorum op¬
prellüm tyrannide Legis plurima præferibentis, quo¬
rum nihil fervari poterat , Cyrøm gratiam, quæ pro
male factis quod inauditum eft, reddidit ampliffima be¬
neficia. Et quod Propheta feribit, cas calamitatesim¬

10 RE RER ESEMEI 1456
Amiffas à Deéo, tametfi per hominesinfliétas, interpre¬
\tatur, remiffionem peccatorum gratis à Deo donatam
pro malis etiam meritis , guafi malefactorum premium

mento, quod nulli mortalium unguam venit in men¬
tem, præterquam Luthero , ſtar invitum Efaze teiti¬
monium adverfus liberum arbitrium. Atque interim
quam multa fibi fumit parum pudenter. Primùm i=
ltiam eBe legendum,, non walitzazz, cum hujus rei non
meminerit Hieronymus: Et LXX. verterunt reaetvwoi,
id eft, bamiliarionem > ut idem fit fenfus utriufque
translationis : nam & affliéÆi dicuntur bamiliari, & ma¬
litia dicitur affisétio, Jam ut demus Hebræis haberi zz¬
litiam, probabilius elt fignificari duram illam ac fæ¬
dam Satanæ militiam , cujus ftipendium, ut ait Pax¬
lw, mors eſt. Deinde quod hanc militiam interpreta¬
tur Legem, ut pro Deo fupponat Nabsgodonofor, qui
legem impofuit fervilem. Praterea quod duplicia re¬
cepta pro datis peenis, qua mifericordi Domino vide¬
bantur ingentes, interpretatur pro peccatis & non fer¬
vata Lege præmii loco donatam à Deo gratiam. Sic
enim loquitur Lutherns in affertione, Quid hic dicent ê
Gratiam dicit à Domino non dari, nifi pro peccatis, fti¬
licet pro malis. Tolerabilius erat fi dixiflet, peccata
fuiſſe commutata juſtitia, & in malitiæ locum fuccef¬
Gffe per gratiam pietatem. Ad hc fumit Deum coa¬
ctum fuille tollere Legem, quam fervare nemo pote¬
rat, cum Euangelium confummet Legem , non tol¬
lat. Nam pro noz occides, dicit, ne iraftaris. Er pro
ne pejeraris, dicit, noli omnino jurare. Simul & illud,
fub Lege non fuiffe gratiam , neque quenquam cam
fervafle. Jam ur demus accipi poffe duplicia reddita à
Dco, non pænas, fed gratiam & innocentiam , idque
gratuito per fidem Euangelicam & baprifmum, non
tamen hæc pugnant adverlus liberum arbitrium. Nec
Diatriba negat Deum aliquoties dare gratiam, non ob
merita præcedentia , fed ob fequutura, nimirum his
in quibus feir gratiam fuam non fore fruftraneam : Po¬
ſtremo in ampleétenda gratia dum pulfat, nonnihilagit
liberum arbitrium: Itemdum volens cooperatur, dum
fe non avertit.

Arripit hoc quod obiter addidit Diatriba, quamuis
verum eff, ubi abundavit peccatum ilic (uperabundare
gratiam, non tamen binc fequi guod homo ante gratiam
gratum facientem, adjutus auxilio Dei, non pofiis fè per
opera moraliter bona praparare favori divino. Mirum,
inquit, f e fuo capite loguitur, ac non ex aliqua charta
aliande mifa vel accepta decerpferit , libroque {uo infe¬
vuerit Diatribe. Negue enim videt , neque audit, quid
{ua verba fonent, Buge ut conftanter fui fimilis eft no¬
fter hyperbolus ! Et pergit argutari, S? per Legem aban¬
dat peccatum , quomodó per opera moraliter bona poteſt
homo fe preparare? Quomodo opera profunt , cum Lex non
profit y ani quid eft alind per Legem abundare peccaium,
quam opera fecundum Legem fatta efe peccata? Primum
Diatriba nullam ibi mentionem Legis facit, ſed Pauli
verbis abutitur ad generalem fententiam , concedens
interim illorum interpretationem , qui deplicia rece¬
pia exponunt, innocentiam gratia conduplicatam, hoc
eft, non folum condonata peccata, verum etiam per
Chriftum donatam juftitiam. Nam ibi me non proprie
de Judæis loqui declarat exemplum, quod fequitur de
Cornelio Centurione, qui Judaicæ Gentis non erat. Et
'feepe fit, ut qui fuerant infigniter peccatores, véluti
‘Gentes idololatræ, publicani & meretrices, magis il¬
luftrent Dei gratiam, Id tamen non: obftat, quo minus
(alii fe præparent gratiæ juftificanti , quemadmodum
\legimus de Cornelio. Hoc fenfit Diatribe, que neque
[aes neque audit. Quod autem objicit de miffa char¬
ta, utinam tam felix efem, ut eruditorum opera pof¬
fim in hoc negotio juvari! Nam ea res cumprimis me
deterret 4 feribendo, quod plufquam folus hoc nego¬
tium fuftinere cogor. Quid vider aut audit Latherus ?
Non prodeft Lex? Malta fant igitur mendacia inuno
Plalmo , Beati immacnlati in via. Rebellibus autem

B

F