OCR
182. 1455 DE STD EER ma proclivitatis pars eft non ex natura, fed ex corrupra inftitutione, ex improbo convictu > ex affuetudine peccandi malitjaque voluntatis. Et Scriptura Gen. vi. non propric loquitur de natura hominis, fed de corruptis affectibus, & in genere loquitur. Neque enim arbitror hac in Noe & in bujus familiam congruere. Verùm hoc Luthero difplicere mirum non eft, cùm ille tantum exaggeret hunc raptum & impetum ad malum, ut nec Spiritu in homine operante, poffit aliud agere quam malum. Preeftat igitur in medio confiftere, quam aut nihil tribuere proclivitati nature , aut tantum tribuere, quantum nemo pius poteft ferre. Jam illud argumentum, Si nulla pars refipifcentiæ pendet ab arbitrio, cur datum eft fpatium pænitentiæ? Hic litem lite diflolvens, refpondet, cur tot precepta dedit, quae fervari non poflunt ? Imo in hoc pracepta dedit , ut horum obftinati contemtores intelligerentur jufto Dei judicio perire, fierentque ceteris exemplum, ne fimilia auderent. Deus pro fua bonitate tolerarat quingentis, opinor, annis genus hominum , nimium referens fuos progenitores : cumque femper in pejus degenerarent, promulgata fententia terrorem incutere ftuduit, fed interim dato fatis longo pœnitendi fpatio, ut cum nec lenitate tanta, nec tam fævis minis Dei permoverentur ad meliorem frugem, velut infanabiles fuo merito conftaret exftinétos, aliis exemplo futuros Hoe refponfum quanto Scripturis, fenfuique communi congruentius, quam quod adfert Lerberss. Tuetur quod velut inviétum telum protulerat ex Efa. 34. Sufcepit de mans Domini pro omnibus peccatis fris. Atque hic rarfus vapulat Hieronymas cum Hebizis: Quanto magis debaccharurus erat in me , fi mei capitis commentum protuliſſem? Quid huic faciemus, qui prærer Scripturam nihil recipit, fed iplo interprete. Atqui in affertionibus fuis quoties illi valet 4#g#Minus & Gregorius! Verùm ut ex ipfo tenore fenlum eliciamus, negari non poteft, quin hic Efaias agat de Hebræis per Cyram captivitare Bebylonica liberandis. Hoc fubftraro fundamento, facilior erit allegoriæ perveitigatio. Ob peccata fua deduéti funt in Babylones , illic feptuaginta annis longas patiter ac graves dedere poenas. Quorum tandem mifertus Deus, ex irato faus propitius, poft tolerata trittia fubjungit confolationem mifericordiz, qui fere tenor eft omnium Prophetarum , in quibus poft minas & plagas terribiles fuccedit blanda confolatio. \erba Prophetæ fic habent: Loquimini ad cor Hiernfalem © advocate eam, quoniam completa eft militia ejus, dimiffa eff iniquitas illins, fafcepit de mann Domini duplitia pro omnibus peccatis ſuis. Hæc fi ad mores transferas, quid aliud accipere poflis, quam Deum poft infliétam peenam fi peccator refipifcat, largiter eftundere confolationis gratiam. Poſt afperitatem enim poenitentiae fequitur hilaritas bone confcientie. Quod autem dixit daplicia, congruit affeétai miferentis, velut in diverfum verfo. Loquitur enim creberrime Scriptura de Deo tropis humanis, perinde quafi patrem, cui jam cafo filio pietas excuf: fit iram, poeniteat fumti de nato fupplicii, nimiumque videatur propitio, quod irato videbatur infra mefitum. Jam fi prophetiam conferas ad Legem & Euangelium, Babylonica captivitas erat regnum peccati, quod & Judæos opprefferat in Lege Mofaica, & Gentes fub Lege natura. Hiernjalem erat Ecclefia complectens utramque Gentem, unde Hieronymus vertit, advocate eam, & inferius habetur , Er videbit omnis caro pariter quod os Domini loquutum eff. Sit confolatio remiffio peccatorum,, & uberioris gratia promiflio. Sit duplicium receptio, calamitates inflite divinitus, & angores infelicis confcientiz, verfi in gaudium & quietem. Hæc interpretatio quanto mollior eft Lutherana, qui Hieru/alem interpretatur populum Judæorum opprellüm tyrannide Legis plurima præferibentis, quorum nihil fervari poterat , Cyrøm gratiam, quæ pro male factis quod inauditum eft, reddidit ampliffima beneficia. Et quod Propheta feribit, cas calamitatesim 10 RE RER ESEMEI 1456 Amiffas à Deéo, tametfi per hominesinfliétas, interpre\tatur, remiffionem peccatorum gratis à Deo donatam pro malis etiam meritis , guafi malefactorum premium mento, quod nulli mortalium unguam venit in mentem, præterquam Luthero , ſtar invitum Efaze teitimonium adverfus liberum arbitrium. Atque interim quam multa fibi fumit parum pudenter. Primùm i= ltiam eBe legendum,, non walitzazz, cum hujus rei non meminerit Hieronymus: Et LXX. verterunt reaetvwoi, id eft, bamiliarionem > ut idem fit fenfus utriufque translationis : nam & affliéÆi dicuntur bamiliari, & malitia dicitur affisétio, Jam ut demus Hebræis haberi zzlitiam, probabilius elt fignificari duram illam ac fædam Satanæ militiam , cujus ftipendium, ut ait Paxlw, mors eſt. Deinde quod hanc militiam interpretatur Legem, ut pro Deo fupponat Nabsgodonofor, qui legem impofuit fervilem. Praterea quod duplicia recepta pro datis peenis, qua mifericordi Domino videbantur ingentes, interpretatur pro peccatis & non fervata Lege præmii loco donatam à Deo gratiam. Sic enim loquitur Lutherns in affertione, Quid hic dicent ê Gratiam dicit à Domino non dari, nifi pro peccatis, ftilicet pro malis. Tolerabilius erat fi dixiflet, peccata fuiſſe commutata juſtitia, & in malitiæ locum fuccefGffe per gratiam pietatem. Ad hc fumit Deum coactum fuille tollere Legem, quam fervare nemo poterat, cum Euangelium confummet Legem , non tollat. Nam pro noz occides, dicit, ne iraftaris. Er pro ne pejeraris, dicit, noli omnino jurare. Simul & illud, fub Lege non fuiffe gratiam , neque quenquam cam fervafle. Jam ur demus accipi poffe duplicia reddita à Dco, non pænas, fed gratiam & innocentiam , idque gratuito per fidem Euangelicam & baprifmum, non tamen hæc pugnant adverlus liberum arbitrium. Nec Diatriba negat Deum aliquoties dare gratiam, non ob merita præcedentia , fed ob fequutura, nimirum his in quibus feir gratiam fuam non fore fruftraneam : Poſtremo in ampleétenda gratia dum pulfat, nonnihilagit liberum arbitrium: Itemdum volens cooperatur, dum fe non avertit. Arripit hoc quod obiter addidit Diatriba, quamuis verum eff, ubi abundavit peccatum ilic (uperabundare gratiam, non tamen binc fequi guod homo ante gratiam gratum facientem, adjutus auxilio Dei, non pofiis fè per opera moraliter bona praparare favori divino. Mirum, inquit, f e fuo capite loguitur, ac non ex aliqua charta aliande mifa vel accepta decerpferit , libroque {uo infevuerit Diatribe. Negue enim videt , neque audit, quid {ua verba fonent, Buge ut conftanter fui fimilis eft nofter hyperbolus ! Et pergit argutari, S? per Legem abandat peccatum , quomodó per opera moraliter bona poteſt homo fe preparare? Quomodo opera profunt , cum Lex non profit y ani quid eft alind per Legem abundare peccaium, quam opera fecundum Legem fatta efe peccata? Primum Diatriba nullam ibi mentionem Legis facit, ſed Pauli verbis abutitur ad generalem fententiam , concedens interim illorum interpretationem , qui deplicia recepia exponunt, innocentiam gratia conduplicatam, hoc eft, non folum condonata peccata, verum etiam per Chriftum donatam juftitiam. Nam ibi me non proprie de Judæis loqui declarat exemplum, quod fequitur de Cornelio Centurione, qui Judaicæ Gentis non erat. Et 'feepe fit, ut qui fuerant infigniter peccatores, véluti ‘Gentes idololatræ, publicani & meretrices, magis illuftrent Dei gratiam, Id tamen non: obftat, quo minus (alii fe præparent gratiæ juftificanti , quemadmodum \legimus de Cornelio. Hoc fenfit Diatribe, que neque [aes neque audit. Quod autem objicit de miffa charta, utinam tam felix efem, ut eruditorum opera poffim in hoc negotio juvari! Nam ea res cumprimis me deterret 4 feribendo, quod plufquam folus hoc negotium fuftinere cogor. Quid vider aut audit Latherus ? Non prodeft Lex? Malta fant igitur mendacia inuno Plalmo , Beati immacnlati in via. Rebellibus autem B F