OCR Output

1457
& infanabilibusi; non folum * prodeft, verum etiam
officit. Quid autem fibi vult ænigma noyum, lope¬
rai fecundum Legem fatta efe peccata è Quo nomine
igitar donabit contra Legem faéta? An opera fecun¬
dum Legem fieri poflunt abfque: gratia? Porro. offen¬
fusıquod adjunxeram auxilio dipino, clamat, Diſpu¬
tamus de. divino auxilio , an de. libero arbitrio ?, Quid
enim. non fit \pofibile divino anxilio.î Quis ferat hunc
difputatorem ad fingula verba confpuentem os con¬
tra differentis? Nam hic quoque Diatriba conteranit
caufam quam agit, ideo dtertit & ofcitat. $i Luthe¬
rus fideret caule: {ua ; quam yult videri optimam ,
non stoties. eam- interrumperet plu{quam {currilibus
convitiis: Quomodo poflumus difputare de: libero ar¬
bitrio, nifi junéta mentione gratiz, per quam &
quicum, operatur ? Quomodo difputat dagaftinus &
An non codem modo fermonem temperat? Imo hoc
ipſum habet Azgaftinzs , quod Diatriba ftertens &
oſcitans loguitur, Facit enim ftatum quendam me¬
dium inter injuftitiam, & perfectam juftitiam,, cum
homo bonis operibus velat ambit gratiam juſtifican¬
tem , & huc ipfum exemplum Centurionis adducit,
quod hic irridet. Scoté fodales dicunt abfque ulla gra¬
tia peculiari huc perveniri qua fententia mihi libe¬
rum et uri fi velim, nec cam damnavi. Anguftinns
_mavult & in hoc tranfitu adele gratiam præparantem
duntaxat, non juftificantem. Proinde quod Lutherus

contendit Cornelium fuiſſe vere juftum ante baptifmum |
& acceptum Spiritum Sanctum, cum dzgu/tino rixe- |
tur potius quam cum Diatriba. Sed ubi legit Za¬
therus Cornelium juftum ac timentem Dei di&um ?
A&or. x. dicitur religiofus ac timens Deum. Ira ci¬
tat qui nufquam ftertit. Eft autem & vana religio,
& timor non femper eft junctus caritati. Religiofus
ac umens Deum erat Paulus dum perfequeretur Ec¬
clefiam Dei. Quis autem dixit Cornelium juftum fine
Spirita Sanéto ? Quanquam eft & humana juttitia,
quæ ad Euangelii jubar fit injuftitia. Qui gratiam il¬
Ji cribuit praparantem, num adimit illi Spiritum San¬
&um è Utrum eft abfurdius facere juftum fine Spiri¬
tu, an facere juftum fine Chri/fo® Reverebatur Deum
& orabat. De Chrifto nihil audierat. - Nec Fadet ju¬

ftificabantur, nifi fide in Chrifam. Quid autem fibi
vult illa vio? Cornelium effe vere juftum? An ea vi¬
fio ad ſolum Cornelium pertinet, an potius ad omnes
Gentes? Irane omnes Gentes fignificabantur jam ele
mundæ, an potius à Deo deftinatæ ur reciperentur in
gratiam Euangelicam? Nam fadei vocant tmmundum,
non guod eft inquinatum peccato , fed quod ducunt
abominandum , veluti cibum vetitum appellant im¬
mundum , & quod tangere nefas eft, vocant immun¬
dum, & mulierem in menftruo profluvio vocant im¬
“mundam, etiamfi pia fic. Nonne pulchre hac con¬
foravit Lutheras, etiamfi nulla intercederet Augujtins
itas?
E pratereo , ne nullus fit difputandi fi¬
nis, feu rixandi potius. Ventum eft ad eum locum,
‘Omnis caro fanum, & cetera. Hic iterum confpui¬
tur Hieronymus, ac declamatur locus communis de tæ¬
dio, cum ipfe poftulet à nobis, ut bono {ftomacho de¬
voremus tam impotentes Scripturarum torturas , tot
paradoxa lemmata, tot parerga, tot ecbafes, tot fan¬
nas, tot convitia , quibus intolerabilis eft eriam fuis
applauforibus. Sed ad fænum redeamus, audituri So¬
phiftam nugaciflime nugantem. Elieronymus interpre¬
tatur carnem infirmam hominis conditionem , |piritam
indignationem divinam. _ Hee vere dixit Diatribe.
Nunc audi Sophiftam mire facetum : Nibil-ne , in¬
quit, igitur alind babet indignatio divina, quod ua
cet, quam miferam illam © injrmam bominis conditio¬
nem unam potins debebat erigere È Ubi funt hic ap¬
plaufeGe hajus fabulæ ? Nonne lepide lauteque no¬
iter rarun? Diffimulat quod addidit Diatriba, qv n¬
bil valet.adverfus Deum , fignificans hominem natu¬

ræ dotibus inflatum erigere fe adverfus Deum, & banc

* Legendum videtur, non prodeft.

A

B

C

D

E

F

mo i 1458
elationem exficcat Dei virtus, quemadmodum ‘After
exficcat fænum ant fiores. An non hoc eximie face¬
tum ?; Mane dum addit quidam. facetius. - Sed iad,
inquit, palchrins, flos fæni eft gloria qua naſcitur ex fe¬
licitate rerum corporaliam. Sudei gloriabantur templo,
circumcifione, vittimis, Greci fapientia: igitar flos fee¬
ni, & gloria carnis eft jaftitra operum , & fapientia
mandi. Quomodo igiiur juftstia © fapientia dicantar
res corporales apud Diatriben ¢ Habes alteram faceti¬
am. Sed interim conjungit meam opinionem cum re¬
citatione Hieronymiana. Haétenus recenfeo Hierony¬
mianam , Siguidem hoc loco fpiritum accipit Hierony¬
mus pro indignatione divina y carnem pro infirma ho¬
minis conditione, qua nihil valet aduerfus Denm , fio¬
rem pro gloria, que nafcitur ex felicitate rerum corpa=
ralium. Huic Hieronymianæ fententiæ adjicio meam
illi finitimam , de fiducia viétimarum & Philofo¬
phia.. Quod autem A%eronymus fentit de corporali»
bus bonis declarant illius verba, que funt, Er re. ve¬
ra fi quis carnis fragilitatem adfpiciat, & guod per ho¬
rarum momenta crefcimus atqae decreftimusy &-cæte¬
ra, Ac mox, Quod dudum infans, fubito puer, gut
puer repente juvenis, & cætera his confimilia. Quibus
Diatriba adjicit quiddam altius, nec pugnans cum his,
nec omnino idem, fed gradu diftans potius quam ge¬
nere. Quis enim nefcit Judæorum obfervationes effe
corporales, & juftitam hinc natam efle carnalem 2
Talis eft & Philofophorum fiducia , quæ nititur hu¬
manis rationibus, ignara Spiritus cœleftis. Hic quo fit
locus calumniæ , templum , præputium & vi&imas
vertit in juflitiam operum, & indignatur hanc jufti¬
tiam ac mundi fapientiam dici corporalem , etiamfi hoc
non dizi, cum ipfe fateatur totum hominem, & quod
in eoeft maxime fpirituale, nil niff carnem efle, cum
Paulus toties appellet fapientiam carnis, humanam
fapientiam, & juftitiam carnis, obfervationem rerum
corporalium. Romanorum viri. Sapientia , inquit y
carnis inimica eft Deo, Et fecunda ad Corinthios 1.
Non in fapientia carnali , fed in gratia Det converfa¬
ti [fumas in hoc mundo: Hanc fapientiam alias vocat
fapientiam hujus mundi: Ex Gacobus yocat animalem ,
diftinguens è fpirituali. Ert juftitiarum carnis meminit
feribens ad Hebræos. Reliqua- funt infulfiora, quam
ut vel referenda fint. Nunc audiamus doétorem hy¬
perbolicum, Fenum eft populus, flos fens eft gloria po¬
pali. Cam confert populum Deo , boc eff, totum genus
humanum, nonne fignificat infirmos & imbecilles, fra¬
ftraque gloriantes adverfus Denm? Dic Sophifta, Quid
intereft inter infirmam hominis conditionem, & ho¬
minem infirmum? Verùm ne nugis hujufmodi teramus
tempus, donemus univerfos homines efle foenum five
gramen, hujus florem effe, quicquid adeft homini na¬
turæ viribus, quid efficiet ? Impium igitur affetum
cfe quicquid eft in homine : nam hoc negat Diatri¬
be, nec tamen fuggillat Philippum , quem non nominat,
& fi ſuggillaret, quid erat periculi? Non eft fas a Phi¬
lippo diſſentire ? Vide tamen quam hoc ipſum verbis
modettis fignifico: St quis contendat, id quad in homi¬
nis natura praftantifimam eft, nihil aliud quam cara
nem, id ef, afetum impium efe, huic facile affentiar,
fi id, quod affeverat, Scriptura facre teftimonits docear.
Atque id quidem tam modefte, fuppreffo etiam nomi¬
ne dictum , ferre non potuit Lwrher: ftomachus : ad¬
eo gloriatur quod illud ingenium fibi dedéAwxe , qua
de re plurimi ton mediocriter idque non fine caufa do¬
lent. Utinam felicem illam indolem optimis difcipli¬
nis natam non involvifet fue tragædiæ ! Affentior

quod eftin homine preftantiffimum , exarefcere fi con¬

tendat cum verbo Dei, cui fi fe fubmittat, efflorefcet

in vitam eternam. Et Petræ explicat Prophetæ fer¬

monem elle parabolicum, fic referens, omnis caro ut

fenum, & omnis gloria ejus tanguam flos fant. Nec

tam interpretatur de quibusliber hominis partibus y

quam de corruptis affectibus. Preecedit enim, ancmas

veftras caftificantes in obedientia caritatis, Et fequitur.

Tow. IX, Zz 17 Des