Page 100 [100]
OCR
1427 DD ES IDEER & me nondum certo, Deus certus eft. Utrumcunque novit Deus futurum, certo fiet, at non neceffario : poterat enim non ficri, fi mihi libuiſſer. Et tamen hic eft neceflitas confequentia , fi Deus prafcit me manum fupinam oftenfurum, neceflario confequitur fore, ut id faciam, & tamen ipfum faciam contingenter , quemadmodum & Deushoc prefcit contingenter. Fal {a funt igitur qua colligit fic Lutherus: Hoc enim efficit neceffitas confequentia, id eft y fi Deus preſcit y ipſum neceſſario fit, hoc eft, liberam arbitrinm nibil oft. Speculator profpicit hominem aberrantem à via; venturam in manus latronum, num ob id inducit illi neceflitarem errandi & incidendi in manus latronnm © Poft tam frivolam argumentationem , vide quam magnifica fuccedit affeveratio. Uta necefitas confequentia non eft obfcura nec ambigua, ut fi etiam cacutiant omuium feculoram Dolores, cogantur tamen cam admittere , cum fit ita manifelta & certa, ut palpari poffit: miror cum non addidifle peronatis pedibus, ne parum effet hyperbolus. Aut ego nihil video, aut Larherzs nondum intelligit quid fit neceflitas confequentia & confequentis. Exemplum neceſlariæ conſeguentiæ ponithoc, Si Deas preſcit , ipſum neceffario fit. Imo hie eft necefitas confequentis potius quam confequentiz. Aliud et, fi diceret, Meceffe eff hoc fore, fr Deus prafert. At non fequitur, Dens certo prefer, ergo neceffario fier. Exemplum alterius tale ponit, Dem preftit Judam fore proditorem , ergo certo © infallibiliter fiet, ut Judas fit proditor. Quid intereft inter hoc & illud, nifi quod illic eft conditionalis falfa, hic ratiopalisæque falfa, Si Lutherus, ut facit, non diſtinguir certum & infallibile è meceffario. Deus unico contuitu novit res omnes fic ut erant, funt, aut future funt. Nec illius notitia mutat naturam rei, fed res potius mutat modum notionis diving. Que fiunt neceffario novit neceffario, quæ contingenter, novit ut contingentia. Ubi Petrus currit, Deus certo {cit illum currere, cum tamen ille currat contingenter: ubi defit currere 5 zque certo {cit hane propolitionem , Perras currit, ee falfam, & novit futura, ut novit prafentia. Cum video Perram currere, certum fcio illum currere, nec tamen ille neceflario currit, poterat enim non currere, poteft definere cum volet. Quod fi mea notitia nullam neceffitatem adducit rebus qua geruntur ex libero arbitrio, nibilo plus adfert præfcientia Dei : & illius notitia quodam modo mutari poteft ex arbitiio noftro, falli tamen non potet, quemadmodum ego non fallor intuens hominem fic aut fic agentem. Modus aćtionis in caufa eft, ut fic aut fic cognofcam, non mea cognitio facit, ut fic aut fic agat. Siveenim videam, five non-videam, ille tamen agit quod agit. Eadem eft ratio de praefcientia. Si video Perrum currere, fequitur hanc propofitionem effe veram, Petrus currit: at non fequitur neceffario verum efle quod natura fit contingens. Ita fequitur, Devs prafcit hoc fore, ergo fier: at non fequitur, ergo necefario fiet : alioqui fequeretur, quicquid effet futurum id neceflario fore , nihil contingenter, fed omnis propofitio de futuro vera,efiet necefiaria, & omnis propofitio de futuro falfa, efler impoffibilis, quod eft jam olim explofum à Philofophis. Et ubi tum erit liberum arbitrium quod Zatherus homini tribuit in rebus inferioribus? Quicquid hîc ratiocinatur, etiam illic habebit locum, Si illic non habent, nec hic habitura funt. Eadem eft & ſummarum & infimarum rerum prefcientia apud Deum : nifi forte dicet, effe quæ fugiant Dei præfcientiam. Pergit offundere fumos. Qura Judas, inquit, poteft marare voluntatem prodendz , ideo non eft necefitas confequentis. Fateor, hoc fentio, & verum eft, fi quid intereft inter contingens & neceffarium , aut inter propofitionem con: tingentem & neceflariam. Nec ftatim eft neceflario yerum, quod infallibiliter ac certo verum eft. Finge Petrum moturum pol'icem, hæc contingenter erit veta, Petrus movebit pollicem, ac fi moverit, movet pollicem ; Ubi movere defierit, erit contingenter vera , I C D F 1 oR AS Sy Mat 1428 mutabilis, quod ejus veritas pendeat à præterito, cum poterat Perrys movere aut non movere pollicem. Hæc cum adolefcentibus tritifima fint, demiror Lyurbero non yenire in mentem, quam hic ridicula nobis inculcet. Pergit argutari, ne dicam ineptire. Rogo te, inquit, quomodo conveniunt illa duo, Judas poteft non velle prodere, & neceffe eft ut Judas , prodere welit? Hæc fateor che contraditoria : Quid tum poftea? Diatriba nufquam pronuntiat hanc efle veram, neceffe eft ut Judas velit prodere, imo habet eam pro manifefto falfa. Non cogetur, inquis, prodere invitas. Quis hoc dixit? Latherås, Diatiba nufquam. Aliud, inquit, quaro? aliud reddis. Quì fic, Refponfio fuit de neceflitate confequentis , & tu exemplum profers de coaétione confequentis. Ubinam hoc exemplum eft? Verba Diatribes fic habent , Fatentur neceffario confequi, quod Judas faerit proditurus Dominum, fi hoc ab aterno volantate efficaci volnit Deus, at negant conſegui, quod ideo neceſſario proditurm fit. Hic nihil eft corum quæ Latherm jactat: Et tamen ego colligo ex voluntate Dei efficaci, ille colligit ex preefcientia, que colle&io jam fuit explofa. Qui congruuntilla duo, quod Lutherms fatetur Judam contingenter fuifle, & tamen affeverat eundem neceflario agere? Contra Theologi fatentur Deum neceflario effe, non tamen omnia neceffario fcire, licet infallibiliter {ciat omħia. Si contingens in fe compleétitur poffe & non poffe, quomodo poteft neceffario fieri, quod fit contingenter? Ideo vero Judas contingenter prodidit Dominum, quia poterat velle prodere, & poterat non velle. In hujufmodi Diale&icorum argutiis puer, nec admodum volens, nec admodum favente Minerva, verfatus fum, & ex tanto temporum intervallo, non ita multum refeditin memoria: proinde parcius attigi in Diatriba, ne moleftus efem leĉtori. Et tamen Lutherus , qui in his bonam ætatis partem confumfit , hactenus fic fe geflit, ut nuiquam frigidius aut delirantius. Nunc aggreditur alterum locum de Jacob & Eſau, ri, Inter multa demonftrat Diatriba locum illum non proprie loqui de iis quæ ad falutem hominis aut exitium pertinent. Non enim refert ad falurem, fervus fisan herus. Hic Latherus veluti latifimum debacchandi campum nactus, mire vociferatur, Diatribam eludere Scripturas, fugitare veritatem , Hieronymum iterum atque iterum vocat facrilegum, & anathemati devovet , qui feribit alicubi, teſtimonia quædam Scripturarum pugnare apud Puslam, que {uis locis non pugnant. Quid multis? Ingens eft tragæœdia. Vertm hic Jubens appellarim Larhernm rogaturus, num integer mentis fuerit , cum hæc vociferaretur? Hoc loco nulla Æżeronymi mentio, & quod interpretor Lutherus concedit, locum illum non pertinere ad falutem æternam , fed ad hujus vite commoda aut incommoda. Neque enim nobis conftat, Efan damnatum effe apud inieros. Sed quemadmodum Rex cos diligere dicitur, quos evehit ad fummos honores, odiffe quos nullo dignatur honore , quos mulétat , {poliatque , ita loquitur Deus in Scriptura. Non hic utor dicto Hieronymi, quod exfecratur Lutherus , nec ipfe fignifico Paulum quicquam fecus adducere quam oportet. Itaque dementia verba funt illa de facrilego ore Zlieronymzi, de hebetudine & ofcitantia, de exfecratione anathema= tis. Quod fi forfitan maxime hic meminiflem Hieronymi, quid opus crat illa tragica interpretatione, Pugnant apad Paulum, que fnis locis non pagnant : hoc eff, Paulus cam fundamenta dogmatis Chriftiani jacit, nihil facit nifi qaod depravat Scripturas divinas, & ladit animas fidelium, fententia è fuo cerebro effita, &c. Eu~ ge! hoc eft proferre divina tonitrua : Piget referre cætera. Sed quid tandem offendit Lutherum ¢ Si locus fentit non de falute aut exitio xterno, fed de honore temporali, num ideo Paulus depravat Scripturas? An hoc novum eft in Scripturis facris, exempla rerum Cora 65.
