Page 99 [99]
OCR
1425 futurnm faiffe dicimus, fi Deus prafcivir. Afentior, Ar non continuo fequitur, ut 4445 necefario fulceperit voluntatem prodendi, fed eam voluntatem poterac non füfcipere, f cæteros Apottolos imirari maluiffer, quam inhiare pecuniz. Jam ponamus Yédar aliquando fuiffe in gratia, qua res muravit illius yoluntatem? Nonne liberum arbitrium ad deteriora {fele defleétens? Imo dicet Lutherus, voluntate Deifubtra&a gratia, Et hic igitur vis quaedam eft, ut modo dixi. At cam Lusherus non admittit, fed tantum infallibilem neceffitatem. Nos infallibilem Dei præfcientiam agnofcimus , infallibilem neceffiratem nuſquam apud Ortho doxos legimus. Quid Lathero fonnt hac verba ipfe viderit , Multo minus intelligo. Non difputamus, inquit, an Judas invit#s ac nolens proditor fit fattas, fed an tempore prafinito a Deo, infallibiliter fieri oportuerit , wt Judas volendo proderet Chriftum. Ne nos quidem hoc agitamus, an Sfadas invitus prodiderit, etiamfi qui reclamante confcientia facinus impium patrat quodammodo nolens facit, & cogitur à {ua prava cupiditate ab{tractus & illectus, fed potueritne evitare, ne tale facinus admitteret. Latherus negat, ego diflentio, In hoc eft controverfia. Opertuevat, quoniam neceflitatis verbumeft, nobis fufpectum eft, nifi dicas neceflitacem confequentiz. Certo futurum erat, quod Deus infallibilis futurum præfcivir. Et tamen fadas poterat non fufcipere prodendi voluntatem, aur fufcepram potuit deponere, toties ad refipifcentiam in cœna & poft cœnam proVocatus. Quominus mutarit, in caula fuit vis liberi arbitrii, {ubducens (ele gratia pulfanti, & invitanti ad pœnitentiam. Quid fi muraflet voluntavem? Jam hoc diflolvir Diatriba, nec falfa fuiller Dei prafcientia, nec impedita voluntas, quandoquidem hoc ipfum præfciturus ac voliturus erat Deus, quod eflet mutaturus voluntatem. Jamque conftat inter pueros etiam, infallibilem preefcientiam manere in his quoque rebus, que quoniam ab hominis voluntate libera pendent, mere contingentes funt. Contingens autem eft, quod priufquam fiat, poteft elle aut non efle: ut ego poflum nunc vertere calamum , aut non vertere, & tamen quicquid facturus fum Deus nihilo incertius præfcit, quam fi res effet neceflaria, Hoc a Diatriba dictum difimular Latherus, fed aliud quiddam arrodit. Ysde,inquit, guid hic dicat Diatribe. Si {pettes Det prefcientiam infallibilem, neceſſario Judas erat proditurus, c ramen Judas porerat mutare voluntatem ſiam. Intelligis etiam mi Diatriba quid logmaris? Imotu, Lathere,, intelligis-ne quid loquaris? An tam acutus homo non perfpicis hae à Diatriba proponi, & refelli pottea 5 ficut ante docuimus? Quemadmodum ante confudit opiniones de libero arbitrio, ita pari fubtilitate nunc confundit objectionem cum refponfione, adeo vigilat is, cui perpetuo ftertit ebria Diatribe. Infulcit obiter, quod in fine Diatriba dicit, hominem femel dedititinm peccato nihil prum velle, quod hic depravat, nihil nifi malum velle, qua: fi nihil fit medium inter bonum & malum. Sed ad hoc nugamentum nunquam non retinniens , jam toties refponfum eft, Habes quid dicat Diarribe : Nunc audi quid dicat Lutherus. Quomodo pornit Judas mala re voluntatem [fuam s ffante infallibili preſcientia DA An potnit prafcientiam Dei mutare, & fallibilemfacere ? Non 6 bone, ſed hoc ipfum prefcit Deus, quo volubilis illa voluntas huc & illuc quo lubet verfans fefe, denique fir deflexura fefe. An Diatribe non fatis dilucidis argumentis declaravit , Dei preefcientiam quamvis infallibilem, non inducere necefiratem immutabilitatis aut inevitabilitatis humanæ voluntati? Quid eft igitur quod hic, jactitat , hic fuccumbere Diatriben, ac reliétis fignis, projectis armis loco cedere, ac {ufceptam difputationem ad Scholafticas sde re, qui diftinguunt neceflitatem conleguentis & confequentix, quas ipfe nolit perfequi, me, cum res maxime pofceret virum, terga vertere, & aliis ip dendi negotium cedere, potius non fulcipiendum fuif1426 A |fe certamen? Quid cetera commemorem, prolixa eft ac gloriofa oratio, de cardine caufa , de tranfitionibus rhetoricis, de nugis nihil ad rem pertinentibus, de animo nihil affeéto caufte , de quæitionibus Theologicis ferio traftandis. Et hee nobis ita canit Pyrgo| polinices, quafi Diatijba non attigerit caufæ cardinem, cum, ut jamoftendimus., poltoftenfuri clarius, nul(lum fit argumentum nec in illius affertione, necin hoc triumphali libro, quod non difcufum fit & excuflum, f velit attendere, imo potius fi velit fateri. Abunde demonftratum eft, pracfcientiam quamliber infallibilem non inducere neceffitatem inevirabilitatis humans voluntati. De voluntate durior eft queitio, hoc eft, de deftinatione decretoque Dei. Quid hic non diffecuit Diatriba, ut nodos diffolveret? Diftinxit naturas rerum, quarum aliæ pendent à noftro arbitrio, aliæ nequaquam: aliæ pertinent ad falutem noftram, aliæ non item: Quod genus eft, divitem effe aut pauperem. Diflinxit eventum à deftinatione, diftinxit voluntatem Dei, conditionalem., permiflivam, figai & efricacem. Exeuffic illud Lathers relum, fic exaggerantis naturam hominis vitiatam, ut nec Spiritus Sanétus poffit in eo bonum opus operari. Excuflit & alterum telum, de omnipotente motu, quod obiter mutuatus videtur ex Diatriba. Cum enim nullo telo magis fe jactet , tamen id in affertionibus non venit illi in mentem, cum doceret omnium rerum abfolutam neceſlitatem. Et tamen interim Diatriba pugnat cum adverfario legibus ab ipfo prefcriptis. Ubi igitur Diatriba agit rhipfafpidem , ac terga vertit? Quia negat fe velle fimiles argutias Scholafticorum perfequi? Quid erat necefle longius perfequi , cum tantum adduxiflem ; quantum ad rem propofitam erat fatis, præfertim cum Lutherus tales argutias foleat fortiter contemnere, quoties adyerfus ipfum faciunt, amplectens quoties heret in Syrte queftionis. An me volebat hic repetere quicquid Sophiftæ garriunt de futuris contingentibus, dé pracfcientia ac praedeftinatione Dei? At conveneratut Scripturarum teftimoniis res ageretur. Rapuit igitur vel in curfu Diatriba, quod nodum diflecaret, & Zstheri meram neceflitatem extruderet, Hoc facto quo fe proripit rhipfafpis ? Ad id quod inftituerat, ad loca Scripturarum explicanda , que Lutherus ad {uum dogma detorierat. Quis unquam vidit militem in bello turpius fugere, quam fi amolitus quod obiter intercurrit, redeat ad aciem? Superius ita loquutus eft de neceffitate confequentis & confequentia , ut fufpicarer hominem ftudio rem B C D obſcurare verborum fumis : hîc ficexplicat rem, ut videatur non intelligere, de quo tam multa verba fudit. Sic enim argumentatur, St enim neceffitatem con~ fequentia concefferis, villam ac proftratam eff liberum | arbitrium, nec quicquam juvat vel neceffitas, vel contingentia confequents. Quid ad me, fi liberum arbia trium non cogatur, fed volenter faciat quod facit: ſuf= ficit mihi, quod concedis neceffario fore, at volenter fa= ciat qaod facit, nec aliter habere fe queat, fi Deus ita prefererst. Hee ille. Primum admifcet hic fuam coa| &ionem, cum ego loquar de neceflitate inevitabilita= ‘tis, quando Scholafticorum more loquendum eft. Itague cura illi nominant neceffitatem confequentis, in| telligunt eum qui facturus eit evitare non poffe quin kas quod prefcitur. Hanc inevitabilem neceffitatem | fi Lutherus appellat coaétionem, per me fane licebir. Hane in Jada proditore fuiffe negamus, ftante libero arbitrio & pulfante Dei gratia. Ad hac tota hac dilputatione Lethervs videtur errare in verbis, hoc neceflario fore interpretans, guod certo five {fine dubio futurum eft, Deo præfciente, quafi quicquid verum. eflet & certum , idem effet neceflarium. Verùm manum inverfurusfim , nec-ne, Deus preefcit, & certo fururum eft quod ille praefcit, & tamen quoniam an fiat, nec-ne,_ | pendet à mea voluntate, non fit hoc à me neceflario, | fed contingenter : & hanc voluntatem contingenter ad id faciendum inflexi, erexi manum, ipfe nondum Tem, IX, Xx xx cere E 164.
