OCR Output

1425
futurnm faiffe dicimus, fi Deus prafcivir. Afentior,
Ar non continuo fequitur, ut 4445 necefario fulce¬
perit voluntatem prodendi, fed eam voluntatem pote¬
rac non füfcipere, f cæteros Apottolos imirari maluif¬
fer, quam inhiare pecuniz. Jam ponamus Yédar ali¬
quando fuiffe in gratia, qua res muravit illius yolun¬
tatem? Nonne liberum arbitrium ad deteriora {fele de¬
fleétens? Imo dicet Lutherus, voluntate Deifubtra&a
gratia, Et hic igitur vis quaedam eft, ut modo dixi.
At cam Lusherus non admittit, fed tantum infallibilem
neceffitatem. Nos infallibilem Dei præfcientiam agno¬
fcimus , infallibilem neceffiratem nuſquam apud Ortho
doxos legimus. Quid Lathero fonnt hac verba ipfe
viderit , Multo minus intelligo. Non difputamus, in¬
quit, an Judas invit#s ac nolens proditor fit fattas, fed
an tempore prafinito a Deo, infallibiliter fieri oportue¬
rit , wt Judas volendo proderet Chriftum. Ne nos
quidem hoc agitamus, an Sfadas invitus prodide¬
rit, etiamfi qui reclamante confcientia facinus impium
patrat quodammodo nolens facit, & cogitur à {ua
prava cupiditate ab{tractus & illectus, fed potuerit¬
ne evitare, ne tale facinus admitteret. Latherus ne¬
gat, ego diflentio, In hoc eft controverfia. Opertue¬
vat, quoniam neceflitatis verbumeft, nobis fufpectum
eft, nifi dicas neceflitacem confequentiz. Certo futu¬
rum erat, quod Deus infallibilis futurum præfcivir. Et
tamen fadas poterat non fufcipere prodendi volunta¬
tem, aur fufcepram potuit deponere, toties ad refipi¬
fcentiam in cœna & poft cœnam proVocatus. Quomi¬
nus mutarit, in caula fuit vis liberi arbitrii, {ubdu¬
cens (ele gratia pulfanti, & invitanti ad pœnitentiam.
Quid fi muraflet voluntavem? Jam hoc diflolvir Dia¬
triba, nec falfa fuiller Dei prafcientia, nec impedita
voluntas, quandoquidem hoc ipfum præfciturus ac vo¬
liturus erat Deus, quod eflet mutaturus voluntatem.
Jamque conftat inter pueros etiam, infallibilem pree¬
fcientiam manere in his quoque rebus, que quoniam
ab hominis voluntate libera pendent, mere contingen¬
tes funt. Contingens autem eft, quod priufquam fiat,
poteft elle aut non efle: ut ego poflum nunc vertere
calamum , aut non vertere, & tamen quicquid facturus
fum Deus nihilo incertius præfcit, quam fi res effet
neceflaria, Hoc a Diatriba dictum difimular Lathe¬
rus, fed aliud quiddam arrodit. Ysde,inquit, guid hic
dicat Diatribe. Si {pettes Det prefcientiam infallibilem,
neceſſario Judas erat proditurus, c ramen Judas porerat
mutare voluntatem ſiam. Intelligis etiam mi Diatriba
quid logmaris? Imotu, Lathere,, intelligis-ne quid lo¬
quaris? An tam acutus homo non perfpicis hae à Dia¬
triba proponi, & refelli pottea 5 ficut ante docuimus?
Quemadmodum ante confudit opiniones de libero ar¬
bitrio, ita pari fubtilitate nunc confundit objectionem
cum refponfione, adeo vigilat is, cui perpetuo fter¬
tit ebria Diatribe. Infulcit obiter, quod in fine Dia¬
triba dicit, hominem femel dedititinm peccato nihil prum
velle, quod hic depravat, nihil nifi malum velle, qua:
fi nihil fit medium inter bonum & malum. Sed ad
hoc nugamentum nunquam non retinniens , jam toties
refponfum eft, Habes quid dicat Diarribe : Nunc
audi quid dicat Lutherus. Quomodo pornit Judas mala
re voluntatem [fuam s ffante infallibili preſcientia DA
An potnit prafcientiam Dei mutare, & fallibilemfacere ?
Non 6 bone, ſed hoc ipfum prefcit Deus, quo vo¬
lubilis illa voluntas huc & illuc quo lubet verfans fe¬
fe, denique fir deflexura fefe. An Diatribe non fatis di¬
lucidis argumentis declaravit , Dei preefcientiam quam¬
vis infallibilem, non inducere necefiratem immutabi¬
litatis aut inevitabilitatis humanæ voluntati? Quid eft
igitur quod hic, jactitat , hic fuccumbere Diatriben,
ac reliétis fignis, projectis armis loco cedere, ac {ufce¬
ptam difputationem ad Scholafticas sde
re, qui diftinguunt neceflitatem conleguentis & con¬
fequentix, quas ipfe nolit perfequi, me, cum res ma¬
xime pofceret virum, terga vertere, & aliis ip
dendi negotium cedere, potius non fulcipiendum fuif¬

1426
A |fe certamen? Quid cetera commemorem, prolixa eft
ac gloriofa oratio, de cardine caufa , de tranfitioni¬
bus rhetoricis, de nugis nihil ad rem pertinentibus,
de animo nihil affeéto caufte , de quæitionibus Theo¬
logicis ferio traftandis. Et hee nobis ita canit Pyrgo¬
| polinices, quafi Diatijba non attigerit caufæ cardinem,
cum, ut jamoftendimus., poltoftenfuri clarius, nul¬
(lum fit argumentum nec in illius affertione, necin hoc
triumphali libro, quod non difcufum fit & excuflum,
f velit attendere, imo potius fi velit fateri. Abunde
demonftratum eft, pracfcientiam quamliber infallibi¬
lem non inducere neceffitatem inevirabilitatis humans
voluntati. De voluntate durior eft queitio, hoc eft,
de deftinatione decretoque Dei. Quid hic non diffe¬
cuit Diatriba, ut nodos diffolveret? Diftinxit naturas
rerum, quarum aliæ pendent à noftro arbitrio, aliæ
nequaquam: aliæ pertinent ad falutem noftram, aliæ
non item: Quod genus eft, divitem effe aut paupe¬
rem. Diflinxit eventum à deftinatione, diftinxit vo¬
luntatem Dei, conditionalem., permiflivam, figai &
efricacem. Exeuffic illud Lathers relum, fic exagge¬
rantis naturam hominis vitiatam, ut nec Spiritus San¬
étus poffit in eo bonum opus operari. Excuflit & alte¬
rum telum, de omnipotente motu, quod obiter mu¬
tuatus videtur ex Diatriba. Cum enim nullo telo magis
fe jactet , tamen id in affertionibus non venit illi in
mentem, cum doceret omnium rerum abfolutam ne¬
ceſlitatem. Et tamen interim Diatriba pugnat cum ad¬
verfario legibus ab ipfo prefcriptis. Ubi igitur Diatri¬
ba agit rhipfafpidem , ac terga vertit? Quia negat fe vel¬
le fimiles argutias Scholafticorum perfequi? Quid erat
necefle longius perfequi , cum tantum adduxiflem ;
quantum ad rem propofitam erat fatis, præfertim cum
Lutherus tales argutias foleat fortiter contemnere, quo¬
ties adyerfus ipfum faciunt, amplectens quoties heret
in Syrte queftionis. An me volebat hic repetere quic¬
quid Sophiftæ garriunt de futuris contingentibus, dé
pracfcientia ac praedeftinatione Dei? At conveneratut
Scripturarum teftimoniis res ageretur. Rapuit igitur
vel in curfu Diatriba, quod nodum diflecaret, & Zs¬
theri meram neceflitatem extruderet, Hoc facto quo
fe proripit rhipfafpis ? Ad id quod inftituerat, ad lo¬
ca Scripturarum explicanda , que Lutherus ad {uum
dogma detorierat. Quis unquam vidit militem in bello
turpius fugere, quam fi amolitus quod obiter intercur¬
rit, redeat ad aciem?
Superius ita loquutus eft de neceffitate confequentis
& confequentia , ut fufpicarer hominem ftudio rem

B

C

D

obſcurare verborum fumis : hîc ficexplicat rem, ut
videatur non intelligere, de quo tam multa verba fu¬
dit. Sic enim argumentatur, St enim neceffitatem con~
fequentia concefferis, villam ac proftratam eff liberum
| arbitrium, nec quicquam juvat vel neceffitas, vel con¬
tingentia confequents. Quid ad me, fi liberum arbia
trium non cogatur, fed volenter faciat quod facit: ſuf=
ficit mihi, quod concedis neceffario fore, at volenter fa=
ciat qaod facit, nec aliter habere fe queat, fi Deus ita
prefererst. Hee ille. Primum admifcet hic fuam coa¬
| &ionem, cum ego loquar de neceflitate inevitabilita=
‘tis, quando Scholafticorum more loquendum eft. Ita¬
gue cura illi nominant neceffitatem confequentis, in¬

| telligunt eum qui facturus eit evitare non poffe quin
kas quod prefcitur. Hanc inevitabilem neceffitatem
| fi Lutherus appellat coaétionem, per me fane licebir.
Hane in Jada proditore fuiffe negamus, ftante libero

arbitrio & pulfante Dei gratia. Ad hac tota hac dilpu¬

tatione Lethervs videtur errare in verbis, hoc necefla¬

rio fore interpretans, guod certo five {fine dubio futu¬

rum eft, Deo præfciente, quafi quicquid verum. eflet

& certum , idem effet neceflarium. Verùm manum

inverfurusfim , nec-ne, Deus preefcit, & certo fururum

eft quod ille praefcit, & tamen quoniam an fiat, nec-ne,_
| pendet à mea voluntate, non fit hoc à me neceflario,
| fed contingenter : & hanc voluntatem contingenter
ad id faciendum inflexi, erexi manum, ipfe nondum
Tem, IX, Xx xx cere

E

164.