Page 98 [98]
OCR
16 1423 BD _E Si DLE R operatur in nobis. Nec ad rem facit quod hie diftinguit omnipotentiam, alteram qua multa non facit que poteft, alteram quæ potenter omnia facit in omnibus. Et hac, inquit, in Scripturis dicitur omnipotens. Quorfum attinet hoc commentum ? Certe huic loco non congruit. : aS ; In proximo Capite quoniam nihil eft prater verborum turbas & vocum congeriem, non eft cur refpondendo teramus tempus, nifi quod fatis impudenter inculcat 3 ipfius dogma per naturam quoque mentibus omnium mortalium impreflum efle:S: Dem eft omnipotens & infallibiliter preſcit omnia , ergo nallam eft hominis liberam arbitrium. Caruerunt igitur communi nature fenfu tot Ecclefiæ Doctores, aut non crediderunt Dei præfcientiam infallibilem. Cæterum cum ea qua nobis infita funt a natura , etiam citra doétoris operam intelligunt omnes, qualis illa lex eft, quod tibi fieri nolis , alteri ne feceris, quî fatum eft, ut Latheras, homo tam ingeniofus, tam fero potuerit hoc fibi perluadere. Non enim quæram unde factum fit, cur tam 2gre nunc quoque doctiffimis viris perfuadeat. Verüm ifti legi; quam fingit Lerherzs omnibus infitam, adverfatur altera lex penitius infita mentibus homidum, adeo ut Ethnici quoque fic colligant: Deus eft femme juſtus ac bonus , Si juſtus eſt, non punit in eternum eos, qui nulla faa culpa, fed inevitabili nesefitate peccarant, nec irrogat fupplicia ob ea mala qua ipſe operatur in hominibws, Sed pro fua bonitate nulli deeft ad falatems, modo ne quis defit fbi. Hæc eft vera lex inferipta mentibus hominum, prafertim Chriftianorum, tam infixa penitus, ut etiamfi Sophiftee ne€tant inex 1 i AB RA SAMI 1424 A\crucifixus delectatur hoc modo loqui, quid opus eft Apoftolos codem more dicere ? Imo cur hodie fic loquuntur, qui docent populum ? Aliud lemma : Paulus, inquit, non dicit nos poffe credere, fed potens:eft illos inferere. Verum, fed præceflit, / non permanferint in incredulirate. Ut autem refipifcant minima quidem parte in ipfis fitum eft , fed qua rantum habeat momenti, ut fi defit gratiee Dci, fibi debeat imputare homo qui perit. Hic exceptos velim, quos Deus ob præcedentia merita tradidit in reprobum fenfum, & peculiare Dei confilium , quo nonnullos fubito transformat in alios homines, aut cum gratiam fubducit ad tempus iis quos diligit. Hac ratione poteft homo creB|dere, & poteft non credere. Quis enim nefcit per Spiritum hominem inferi corpori Chriffi, non fuis vi. ribus ? Omitto cavillos hominis , quibus taxat trans. itiones & claufulas meze Diatribes, cui dicit Hanc caufam non efe cordi. Quis erar futurus voluminis modus, fi ad fingula diéta more Luther refifterem , defiderem, premerem, urgerem, redirem? Et ut ingenue dicam, paucos illos dies quos dedi Diatribæ, maluiffem alibi collocare. Sciebam me nibil aliud quam cicadam ala corripere. Quid autem ftultius, quam cum eo difpurare, qui nihil admittit nifi Scripture ver: ba, fed harum interpretationem uni fibi refervans, Ty mo qui fibi permittit comminifci , quoties commodum Cleft, quod non magis è Scripturis clići poteft quam è pumice lac. Et tamen fibi videtur mirificus difputator, atque ita re gefta, fibi canit encomium: Pergir diſcutere , quod adduxi, nihil vetare quo minus libertas cohercat cum aliqua neceffitate, ut , rum preeftigiis ftar immobilis. \gignir, quia non coatta. Loguimur, inquit, de necefe frate immatabilitatis : de cadem X ipfe loquor. Nez |que enim fentio coaétionem , cum quis id patitur, aadducit fimilitudinem lnti © figuli, jam fupra refponfam eft. Quemadmodum enim id quod preceffit, homo tz quis es qui refpondes Deo, non explicat quaftionem, fed retundit impiam obmurmurationem, fic & hac fimilitudine facit idem. Tum in Diatriba fatis demonftratum eft , hujufmodi fimilitudines non exigendas ut quadrent per omnia, fatis eft ad id congruere, cui probando adhibentur. Deinde quod affeverat Paxlum tota hac Epiftola nihil aliud agere, quam ut oftendat hominem nihil agere, manifeſto fallum eft, quemadmodum ex ipfa re liquet, & nos fupra declaravimus, ne femper eadem iteremus.. Nihilo vero congruentius ,quam paulo ante citavit ad probandam inevitabiTem neceffitatem , fiat voluntas tuag ficut in colo & in terra , nunc eodem adducit verba Pauli , Gentes que non fettabantur juffiviam, apprebenderuni juftitiam, jeJtitian autem qua per fidem eff. Ifrael autem fettando tegem jultitie, in leger jaftitia non peruenit. Toties rogat Diatribam, num intelligat quid loqaatur, juftius agit bhac Epiltola Pazim, nifi quod Gentes cum effent a Lege alien , tamen credentes Euangelio confecuti funt gratiam. Contra dei, qui à pueris vixerant in Lege, quoniam refiftebant Chriffo, repulfi funt à gratia. Id aperte declarant quæ fequuntur: Oxia non ex fide, fed quafi ex operibus: offenderunt enim in lapidem offenfionis: Ex Legis operibus nunquam juftificabatur homo, nifiadeflet fiducia in Chriffum promifſum : multo minus poft Chriffum , ubi jam pleraque Legis opera ceflabant. Secus accidit quam multi putabant, ergo-ne mera neceffitas agit omnia? Sic probat fua Latherus , qui folus novit & fenfum & ufum Scripturarum. Jam quod addu&um erat ex Paulo, Tu fide fas, ne animo extollaris, fic diluit, Verba, inquit, {unt inperativa & conjunctiva y qua de re gloriatur fe fupra fatis dixiffé, Equidem fateor etiam plus fatis , fed nihil adhuc probatum eft. Verùm toties jam diétum eft, judicio fenfus communis ex his intclligi facultatem perficiendi quod jubemur. Et fi Deus quod- vult. Quod fi non placet verbum coattionis, |pro zon coa mutetur, natura immutabili, Nufquam jenim urgeo Lutherum neceffirate coactionis quam ipfe D|fingit, nimirum cam qua cogitur homo facere quod [non vult. Quanquam Lyrherws hujufmodi coaĉtionem qualem ego pono, videtur inducere , dicens hominem fuapte natura nibil velle nifi impia, ncc aliud pofle vel |velle vel agere. Hanc voluntatem cum aliò vertit, gra|tia, nonne quodammodo vim facit & cogit, quemadmodum ufu venit , qui philtris aliifque veneficiis co| guntur amare quos oderant, & odifle quas amabant: laut quemadmodum Rex juffù fuo facit ut homo velit, quod alioqui nolebat. Ita vis fit aqua, dum lebere fervefaéta cogitur calfacere , natura fuapte frigida. Quanquam igitur hic Lurberss dividit neceffitatem in violentam, quæ pertineat ad opus, & aliam infallibiElem , quæ referatur ad tempus , negans fe de priore neceffitate loqui , tamen quod vitat non effugit , in transformanda per gratiam hominis voluntate, qui fit expers gratiæ. Quin & fubduéta luce cogor nihil yidere. Ita vis quædam fit & illi, qui ob nullam fuam culpam, fed tantum quia fic libuit, fubduéta gratia relabi cogitur in malitiam. Denique Panis fultinens perfonam peccatoris, feribit fe velle bonum > at non pofle quod vult efficere, itaque quod non vult, facere: Attamen unde Lutherus hauferit hanc diftin&ionem, non fatis video. Scholaftici Theologi diftinguunt neceflitarem immutabilitatis à necefirate inevitabilitatis, ut prior pertineat ad præfens tempus ac præteritum, po= F| fterior ad futurum. Priore Deus Pater gignit Filiumz pofteriore motiendum eft omnibus, & venturum eft jedicium vivorum ac mortuorum. Rurfus fi præfci Judam futurum, Jadam forc necele eft , neceffitate inevitabilitatis , at nom eft eadem neceffitate neceflarium ; ut 72445 prodat Dominumyfi Dominus præfcit hoc illum faéturum. Fadas volendo prodidit Domi num, fatetur Letherns, quialias docet voluntatem hominis nihil agere nec in bonis nec in malis. Vera hoc, inquit , velle zn ipfo Juda certo & * ineffabiliter. % Porlsn , infallibiiter, yel inevitabiliers . fax
