Page 97 [97]
OCR
1421 HYPERASPISTAE ftiterit. ‘Sic-‘enim apud Efacam loquitur, Venire & arguiteme. Idem apud Michesm: Capite vi. caufam fuf cipit cum (populo, wveluti fub judice vi@urus aut'vincendus. Jrdiciam , inquit, Domini: cam popule'fuo, © cum Ifrael diyndicabitär, Popule mens'gaid feci tibi, ant quidimolejins fur tibi® Refponde mihi. “Hic 'proyocat ad refpondendum: “Et Paulus dicit, 0'homo tu qns ‘es-qui ve(pondes Deo? Quid ita? Quia cut judicio tefpondentem audit Dominus, fine judicio obmurmurantem ferre non Ipoteft, Si ‘non ‘refpondendo ‘diffolura cft quaftio, cur ‘mox ‘diffolvit quaftionem: Quod fi Deus volens oftendere tram, © notam facere porentiam fram, &e. Tdqueperfequitur ufque ad-Caput xir. declarans inec totam Gentem Tfraeliticam ‘rejectam , & cos qui rejecti funt, non temere rejeétos, ‘fed ob ‘pertinacem incredulitatern, ut {uo exitio ferent aliis exemplum, nec'omines Gentes Euangelii factas participes, fed cas duntaxat qu créderent Btangélio. Deus nihil accepit a ‘nobis , ‘ut aliquid ‘debeat, fatéor, fifi quod natura bonus eft , quodque 10s condidit. ‘Quid accipit pater à filio? tamen ob hoc ipfuim debet filio pietatis officium quia genuit. Prater ‘hic ‘etiam pacto fe nobis obftrinxit Deus, quo magis ipfi fideremus. Nihil nobis promifit , nihil nobis dedit, nif quia ‘fic voluir. Accedo, fed inter hæc quæ nobis dare voluit, & donam liberi arbitrii eft, quoniam hujiis) magna queedam vis in homine refidet , ‘etiam poſt lapfum primi parentis. PrafParer, inquit, hominem prorfus carere Arbitris libertate, & fic conditam ant confir-| mative efe, untiin halim prolabi non poffer. Verim, fed hoc pacto magis illucefcit Dei tum juftitia, tam bonitas; qui vult à nobis fic timeri ut ametur, fic amari ut timeatur, quia fic expedit nobis. Quod fi Lutherus hanc urgeat quæftionem, dicam in loco ‘quia Deus eft, & facit quicquid ipfi collibūit. ‘Quod fi quis pergat fcifcitari , cur ob alienum peccatum fic 'ex cruciat genus humanum, ‘car pafiuseft hominem labi, cum poflit illum ftabilire ? cur condidit illum, quem fciebat mox lapfurum? harum quæftionum nullus erit fam, Panlss ficut impie difputantem initio coercuit; | quo reverenter quantum fas erat audiret , O homo ta | gui es: ita in fine queftionis fubmovet humanam {crutationem dicens, ¢ altitudo divitiarum , faprentie & feientie Dei. Quo diéto feipfum ctiam fubmover a rofundiore ſcrutinio confilii divini. Satis erat hee | didicifle, Judæos merito rejici, quia credere nolebant, Gentes mifericorditer recipi ad Euangelii gratiam ob fimplicem fincerainque fiduciam 3 nec ifta caufa * geris fed admirabili Dei providentia, & ex Prophetaram oraculis, quiJud#oram exitio voluit illuftrare juftitiam ac feveritatem fuar inevitabilem , Gentium falute , bonitatem incffabilem, rebus omnibus ita remperatis; ut Detis nec ftultus, nec improvidus, nec injuitus videri poffit. Cæterum fi Pass fenfit quod Latberzs, ad hune modum refpondere debuerat obmurmurantibüs, Qüid queritur, quid accufat, cur tninitatur, quid expoftulat, & cetera. Sic Joquitur Deus crucifixus, fed Deus ille non predicatus aliud fentit. Deus crucifixus precipit, mifatur, blanditur, objurgat, si ftulat, terret, allectat, fed latens ille Did tum , verum pro fua libidine operatur in liominibus tim bona tum mala: quoldam deftinavit gehehna ; quofdam terne vite , quod deftinatum elt necele elt fieri , nec hic quicquam habet momenti voluntas hominis. Hic fi remotmeurent imp, qui juftus ac Bontis effe poteft talis Deus? Lurberas re{pondebit pro Panlo, dë ele Deo gratifimam. Huic autem iul: lum effé locum, nifi Deus videatur injuftus & citda idéatur, addet hominem ex peccato primorum parentum nafer natura tam vitiara, ut minimum differat è Satana, totufque fera= for ad ompem impietatem: ita fieri ut Deus ille fecrétus adorandus non colendus omnipotenti motu fuo ; * Legendum yidetur caſs. ‘(Dia TRIBES Lib. II. I422 blafphemias, & ottine feelérum'genus, ‘he gratia quidem tam tmala’feciri poffit Ops bonum facete. Cum hac confolatione ‘Latherus dimittit hominem, tantum obturatis illi’os, ne de rebus ‘hifee aufit'hifcere, tantum finat Deum agere quod agit. Alioqui volüntati ejlis quis refittit? Huc derorgueiur & illud éx Précatione Dominica, far ‘voluntas iva, ficut in colo & tn tetra, ‘ut ‘probet omniuin'tétum inevitabile necemtatem. “SuperVactitim ‘erat ‘igitur hoc ipſum diccre, fit doluntas tea, ‘que fitura cra, etiamfi contrarium fogares, ‘Imo fbperyacaneum eft quicqtam à Deo petére, flante ‘beceffitate quam fingit Luiherus. Sed quis unquam Divorum hominumve locum Hunc interPretatus eft de neceſſitate ‘rerum omnium? Quin potits orant pli , üt hommes ‘fubmittant fùam voluntatem gratia divine. Videor hoc mihi in Zutheri {eri~ ptis animadvertifle-, Non fcmper eft intentus iis quæ feribit , nec fd fieri poteft ut hominis animus perpetuo fit intentus ‘alicui negotio, femper tamen illi currit calamus. Itaque ‘quo crelcar volimen, plurima incidunt quæ nihil aliud quam chartas explent. Nuac repetit ‘plus decies diéta , commutatis tantum verbis, nůnc concionatur verfans in locis communibus, nunc affeverationibus ‘explet ‘chartas, nunc ‘inéptis falibusy & infacetis facetiis eximit tempus, nunc quicquid of fertur aut fuccutrit animo , quocunque modo detorquet ad caufam fuam. ‘Ac practer convitia quibus natara featet, habet verba qu&dam veluti magica, que || mon ratione, fed vehementia quadam afficiant lectoris animum, vel imbecillem, vel parum eruditam. [a quibus quoniam imaginatio plurimum valet, juxta Phyficos , adco ut frequenter morbos graves & mortem pariat, fit ut quodam modo afflentur fpiritu, utinam fancto. Trenans tradit arte fimili plurimis impofuiffe Valentiniim ac Marcionem , non mulierculis tantúm5 fed & judicibus. Habebant verba quædam barbara, incognita , vehementia , imperioſa. Ea mira fiducia pronuntiantes territabant judices ; & inffrmos rapiebant in fuam fenrentiam, mulieribus etiam prophetiæ | fpiritum ‘dabant, iterum atque iterum jubentes, præ|cipientes, ipnperantes, ut tantum aperirent os, affeverantes prophetiam fore quicquid dicerent. Quid queevis ? Incalefcebant magicis verbis imbecilles animi & afflabantur, non aliter quam qui commentitiis vo| Cibus adjurati ibtUmefcunr, fremuntque perinde quali | véris exòrcilmi verbis premantur. Hujufmodi vocibus cum omnes Lurhert libri, tum hic pracipue fcaret. Addit eris Dedonet loquacitatem , aut fi quid illo eft loquacius, ut lector quamvis fanus & integer, tamen hoc tedio delaffetur. Quoties ex infallibili Dei præfcientia collegit nullum efe hominis arbitrium , fed fü omnium qui vel limen attigerunt Theologia ! Talia funt qui ftomachatur hoc Capite in eos qui {erutantur arcana Dei in facris Litteris , illic curiofi ubi non oportet, illic ofcitantes ,ubifuerat opus ſcrutinio. Quid autem eft impie fcrutari Lutherws expedit, Certam Dei prefcientiam cum libertate voluntatis humane conjungere. Itaque fi Deus prafcit me velfurum inanim, mihi non liberum erit vertere aut non vertefé, aut fi libetum eft , Deus fallitur, & erit idolum verius quam Deus. Quod fophifma diffolvunt qui dies decem vacarunt Sophiltica. Interim tot admifcet fucos, ut vel recenfere tadeat , Qualia jam permulta decontundit e/fe > velle, & agere, cum in altero fateamur aliquam neceffitacem , in altero diftinguimus. Dew, inquit, preftiv» Judam fararam, ergo vitari non poterab, gain Jūdas feret proditor. Neque emim erat hic locus libero arbitrio. Et hoc folus Deus opëratus eft. Sed idem Deis, inquit, operate? in nobis & velle & a= (gére. Concurrit enim prima caufa ad adtiones nature. |Verùm:malam voluntatem, quatenus mala eft, & impium facinus quatenus impium eff, bonus Deus non ope
