Page 96 [96]
OCR
1419 D e 01 DER ubi vere folvi incipiat. Lutherss fortiter negat, alleverans hunc fermonem effe clariflime profitentis meram & abfolutam in omnibus neceflitatem, nec aliud querendum, nifi quia Deus fic voluit. Quid, inquit, quarebatar iſta quaftione de voluntate Dei: nonne hoc ut neceffitatem imponeret noſtra voluntati è Urt verbo ïefpondeam: nequaquam, fed quid agatur jam ante dilucide expedivi, ut fupervacaneum fit repetere. Verejectionem, & Gentium admiflionem non fortuito accidere, fed jam olim hocà Deo prafinitum, & à ProIfmahelis, item Facob & Efas, quo Judei perfpicerent, ad Euangelii gratiam nihil referre genus carnale, fed fidem, que propinquitatem habet fpiritualem. Ex his velut obiter incidit hæc quæftio de murmure impiorum, Si quod dico non exftar in probatiffimorum Ecclefie Doétorum libris, clamet Letherus me de capite meo proferre commentum. Quod f rejicit quicquid à nobis adfertur , nos viciffim eodem jure quicquid ab illo, nimirum peracta eft hac fabula. Sed fingamushæc verba tribui perfone Pauli, cas velt miferetar, & quem vault indurat. Qui mileretur immerentis, nullam facit injuriam ei cui poena non remittitur , ut hic periclitetur Dei juftitia. Veluti cum vitulusadoratus effet, crimen erat omnium commune, certus tamen numerus hominum interfectus eft, ceeteris parcitum eft. Hicà nobis caufa reddi non poteft. Nec tamen dubium eft, quin Deusjuftis de caufis id fecerit. Etfi nulla de caufa faceret, nil quia libuit , nullus hic habet quod queratur , fed funt quibuseft unde gratiasagant. De Pharaone jamrefponfum eft variis modis. Orzgenes aliter hunc nodum explicat, Non eft volentis negue currentis, [ed miferentis Dei, „hoc eſt, fruſtra cupit homo, fruftra laborat, > Difi accedat opitalatrix gratia, quemadmodum dicta >) funt illa: Nii Dominus cuftodserit ciuitatem fraftraluigilat qui cuffodit cam. Rurfus illud hujus Apoftoli, Negue qui plantat efè aliquid, neque qui rigat, fed I AN ORE ASTRI 1420 banc quaffionem, aut non certo definierar ; neccfiratems nobis imponi praftientia divina, quorfum opas erat inducere murmurantes voluntati ejns non poſſe reſiſti? Quis enim murmuraret aut indignaretur, fi non fentirer defi~ niri necefitatem illam. Jam oftenfum eft, nec præfcientiam nec voluntatem Dei femper inducere neceffitatrem humanæ voluntati, licet in quibufdam eventus inducat neceflitatem inevitabilitatis, ut Scholaftici loquuntur. Deus præfinivit omnibus efe moriendum, hoc nemo poteft evitare, & tamen quo genere mortis quifque fit periturus » non eft noftre poteftatis. Rurſus aliter vult Deus quæ prædicit abfolute, quam quæ B | {ub conditione. Veluti dictum eft Ezechie, Morieris & non vives. Vixit tamen, erant enim verba minando provocantis ad preces ac poenitentiam. Adhuc triduum , © Ninive fubuertetur. Non tamen illico fubverfa eft. Sed ut Lethero refpondeam, par pari referens, cur inter loquendum ; fi quod di&um incidat, quod {ufpica= mur aliquos in malam partem interpretaturos, obiter explicamus, obturantes os alio rapturis quod dicebamus. Haétenus Lerherzs nihil adfert nifi fortifimas afleverationes, inculcat Scripturam effe clariffimam , neminem nefcire, quid fit refiftere, quid fit voluntas, quid fit Deus. Cecutiant bic, inquit , fane infinita millia dottorum probatiffimorum, & Scripturas fingant dilucidas non | mene clariffima ,qua fic fonant, Cujus yult miferetur , | & quem vult indurat. Nec puder illum toties repete|re quod à pueris quoque confutatum eft: Si Dem prafeit, necefario fit, prefuppofito quod Dens nec errat , nec fallitur. Audis magnificum xoxxvopov præterea nihil. Quas autem contrarietates aut contradictiones mihi narras? Si Deus, qui futura quoque veluti peracta profpicit, non fallitur, fequitur hominem nihil ex aibitrio fuo mutabili agere? ego video famulum fedentem, igitur non erat illi liberum ftare 4 voluiffet? Sed quando prodibunt ifta Dei tonitrua? Hominis gloriofas voces hactenus tantum audimus. De profopopeeia non eft nem hac claufula finit : Ur vertamar ad falutem, ant avertamar, nobis in manu eft. Caeterum quomodo dentar premia pis, ant quibm modis perdantur impii, hoc folims ef Dei. Proinde fi murmuret impins , quare Dem fic induravit Pharaonem, quare fic rejecir populum eleCum: Refpondet, non eft tuum exqairere, quibus modis puniam impios, Rurfus fi murmurent, quare rejettis [us admittit Demonum cultores , omnia mala commeritos® Refpondet, juftus [um puniens impios, mifericors vocans immeritos ad penttentiam. Dicis itaque : Quid adhuc gueritur Deus? Volantats ejus quis refiftit? Fides, inquit Lutherus , profepopeiam? Video, quid tum poflea? Zlli, inquit, andientes quod voluntas Dei nobis neceffitatem inducit, blafphemantes murmurant & dicunt, Quid adhuc queritur? hoc eft, cur Deus fic inftat, fic urget, fic exigit, fic queritur , &c. quæ loquaciſſime profequitur, caufa deftitutus. Imo quoniam quod Pazdas aliam ob caufam induxerat, videbat impios rapturos in excufationem impietatis fue, occupansrefert illorum fermonem, nec ftatim folvit nodum quæftionis | perdifficilis, fed reprefla illorum arrogantia, prius illorum animos praparat, ut pii faltem accipiant quid ad hæc murmura poffit refponderi. Et fi cui non eft in promtu, quo refellat tales argumentationes, indicat Paulus quo telo poflit illico temeritas impia coerceri, huc queritar, voluntati ejus quis refiftit è ee murmuris impii. Verùm illud ZLathero neque mecum, neque cum ullo veterum interpretum convenit , hac recte dici ab impiis. Reéte autem dicerentur, f homonec ad bonum, nec ad malum nihilo plus valeret, quam fecuris, qua eft in manu fabri, aut lutum, quod eft in manu figuli, fed mera neceflirate pateretur Deum in fe operantem. Quod fi verum efler, & ab illis, ut vult Lutherus , fuiflet ex Panli verbis intellectum , nonne merito dicerent, quid adhuc queritur de nobis, qui nihil agimus, fed patimur tantum , proque illius voluntate vel merentes vel immerentes damnabimur aut guod à nobis præftari queat ,agit autem ipfe nos, quocunque ipfi vifum eft, & tamen in Efaia clamat : Ze genti peccatrici,popalo gravi iniguitate, femini nequars. In Euangelio toties inclamat va, ZHierofolymam deplorat, quod colligi noluerit. Et quid aliud fonant omnes Prophet, quam expoftulationes, objurgationes ac minas? Habent & præcepra fuas minas & exfecrationes horrendas. Itaque fi verum eft Lartheri dogma, non injuria dicunt impii, Quid adhuc queritur} Nunc obturatur illis os duplici nomine. Primum, quod irreverenter obmurmurant Deo, cujus majeftas religiofe & cum tremore eft adeunda : deinde quod ex Scriptutur refpondifle Lodovici duodecimi Legato, per quem expoftulabat , cur Cardinalem quendam Gallum conjecilfet in carcerem: Quia mem, inquit, ef Cardinalis, Sic mihi vifum eft, Nec eft Regisa me quarere canJas quomodo tratem meos Cardinales. Si Rex reverenter fuiffet percunétatus , fortaffe 7ulivs non gravatus fuiffet illi caufas aperire. Nunc tantum voluit inimicam parumque reverentem expoftulationem retundere. Idem hic facit Pauli. necefhitatem, abjicientes {tudium vitæ in melius commutandæ, cum gratia Dei nulli defit, fi, quod in ipfo eſt, præſtiterit homo. Quod autem jus mihi narrat Latherus Dei in nos, & noſtrum in Deum? Imo fi fas eft dicere, mutuum jus eft, quemadmodum inter æquum,ac benignum herum & fervum. Servus deber obfequium, herus debet premium, etiamfi nulla interceflit pattio. Nunc Deus {uam fidem promiffis obftrinxit homini, nec recufat argui, f minus pacta præftite»
