Page 95 [95]
OCR
1417 HYPERASPISTAE Drarriges Lib. Il, 1418 quod gravia feruntur deorfum, quod ad nos attinet, neceflario fiunt, co quod ex his caufis proficifcuntur, que per nos impediri non poffunt: ad Deum fi refpicias , contingenter fiunt, qui vim fecundarum caufarum habet in manu. Verùm quæ pendent à volantate hominis, fimpliciter contingentia funt, tam nobis quam Deo. Ut enim rei eft natura, fic ille novit aut vult: Si neceſſaria, neceſſario, fi contingens contingenter. Verùm de his mox plura dicendi locus erit. Pofteaquam igitur Latherus evidentiflime demonftravit, res conditas non efe Deum, cum nos de actioni« bus hominum ageremus, triamphum agit his verbis: Adeo ftat & permanet invita fententia , omnia neceffitate fiers. Nec eft hic alla obfcurstas aut ambiguitas. In Efaia dicit, Confilium menm fkabit, © volantas mea fiet. Quis enim puer non intelligit, quid velint bac vocabula , confilinm , voluntas, fier, fabi? Audivimus fane glorioſum triumphum : Si quivis puer intelligit hæc Efaie verba, qui factum eft ut tot Theologi nihil hic | viderint? Dicet: Non erat inter illos Lusherus. Ergo locus expendatur. An illic præcedit aliquid fequitur- | îve, quod adimit homini voluntatis arbitrium ? De eventis rerum illic eft fermo, de frultrandis hominum con | filiis ac pfeudo-Prophetarum promiffis, de cho Babylone. Proinde uno in loco hic bis peccat Lerherss. | Primum, quod Scripturæ fermonem alio trahit quam oportet, deinde quod eft peculiariter ditum , trahit | ad fenfum generalem. Et tamen mado nos docuit illos | abfurde facere, qui decerpunt unum aut alterum verbulum, quod detorqueant ad fuum fenfum, nulla ha- | bita ratione quid illic agatur, cum quibus, unde eren fermo, quo tendat. ltague fi concedimus Zarhera >| Deum illam malam voluntatem egiffe in Juda, & ad facinus perpulife, utcunque probavit adar necefla- | tio prodidiffe Dominum » quod quidem ad ipſum åtti- | net proditorem. Verum ex prælcientia Dei non Sui gis arguit neceflitatem actions 5 quam ex mea {cientia | faGi. Negue enim Deus aliter fcit præterita quam Deque futurum, fed omnia veluti præſentia unico fimè plicique contuitu perfectiffime cernit, quemadmodum | eadem voluntate vult omnia. Poft vehementes afleve- | rationes objicit mihi, quod CIN con{cientia , fa- | teor idem quod docet ipfe. Quid? St Deus non falli- | tur in co quod profeit; neceffe eſt ipſum praſcitum peri, | aliogui quis credere paſſer ejus Pro lors Pe pe E | quam pronuntiavit Diatriba , quamvis ebria , E ex | perfona argumentantis proponit hunc in modum: Po- | teft & in humanis rebus aliqua ponm neceffitas, qua tamen non excludat libertatem noftra volantatis. Prafcivit Deus, & quod praftichat aligno modo volebat, fore ut Judas proderet Dominum. mouse Dei prefciene tiam infallibilem, & volyntatem immuta ilem , necelfario eventurum eff, ut Judas prodat Dominum, & tamen Judas porerat mutare voluntatera ſam, ant AU | non fufcipere voluntatem impra. Dices, 2 T raffer ¢ Non faifet falfa Dei praſcientia» neo impe tte | voluntas, cum hoc ipfum prafèiiwrus fucrit ac voltnaras, quod effet mutaturus voluntatem. Hæc ſunt, g ut diximus, fub argumentantis perfona pone Äs Id effe verum indicant hæc verba Diarribes , Poteſt poni & aliqua neceffitas. Ubi tandem hic fateor quod afleverat Lutheras? Imo contrarium affevero. Er tamen hoc ipfum, quod de neceflitate distum eft, ae in his que fequuntur ; diftinéta neceflitate confequentis ntiæ. CI preefcientia ducimus argumentum ad præſcientiam Dei. Aftrologus certo pre. futuram Ficlipfim , nee tamen ejus præfcientia cogit So em cum Luna concurrere: & hominis fcientia de præterito potelt effe infallibilis, ut ego certum {cio Petrum.coenalfe nudius tertius, néc ideo fuit illi neceffe fumere cœnam: ita nec Dei præfcientia impedit arbitrii volni tem, nihilo magis quam impedit cognitio rerum præ Dei in promiffis omnibus, nifineceffario eveniat quod predicit eventurum. Certiflimo evenire fatemur omnia que predicit Deus, aut etiam Prophera Dei Spiritu afflatus, neceffario, nihil eft neceffe. Queedam Deus prædicit abfolute futura, quemadmodum pradixit (e venturum ad judicium:id nullus hominum pos teft impedire quo minus fiat: Quadam pollicetur aut minatur fub conditione, 5% fervaveris pracepta, faluus erisy Stn contemferis, ibis in gehennam. Conditio partim in nobis eft fita, eventus à folo Deo pendet infallibilis. Aperui fucum Lerberi, aperiam & alterum{rerum Diatriba quamvis dia multumque luétata profitetur idem quod docet Lutherus,id quo magis perfuadeat , recitat ipfius verba: De valantate , inguit, a¢ deftinatione difficilior eft queſtio. Vult enim Deus eadem qua prefcit, & hoc eft, quod fubjicit Paulus, voluntati ejus quis refiftit. Erenim fi Rex effet, gui quicquid vellet efficeret, nec quifquams poffet objiftere, facere diceretur guicquid vellet. Ita Det voluntas quoniam eft cauſa principalis omninm que fiunt y videtur neceffitatem noſtra volantati inducere. Hxcilla. Et Latherus, graiias, inquit , tandem agimus Deo, pro fano fenfy Diatribes. Rurfas non anitnadvertit Letherzs, Diatribam hic argumentari, non pronuntiare. Primum, illud eft artis, quod cum Diatriba fic argumentans loquitur : Mar Deus alsquo modo velit oportet, quod cum prafciat furu= ram , tamen non impedit , cum ipfi fit in manu, hee verba prætermifit. Nec abs re, refpuunt enim illigs opinionem, quam fingit me profiteri. 4/90 modo wult, Quid hoc fonat? Nimirum ut velle dicatur, qui finit ficri, quod alioqui poterat impedire. Er ita colligit, Tte videtur inducere. Quid eft ita ? Nifi juxta hang rationem , qua vulgus dicit eum facere, qui cum poflet non prohibuit, veluti cum dicitur occidiffe hominem} qui cum poflet non fervayit. Quid eft viderur inducere? Sic alicui videretur cum non fit. Eat nunc & Lustbersì , & gratias agat Deo pro fana Diatribes fententia. Jam verba, qua Lurherus tribuit Pazlo, Vete= res tribuunt impio difputatori, qui fic citant interdum verba Scripturæ facræ, quemadmodum Satanas in Euangelio tentans Dominum, & tamen non adeo magni refert, etiamfi hæc verba tribuantur Apoftolo citanti tantum & argumentanti. Nam hic illi mos eft, ut varius ac lubricus fit in traétandis queeftionibus, ut do€ crebro fateantur fibi difficillimum effe obfervare, unde fit ingreflus , aut qua fit exitus, quod accidere folet ei qui per conclavia regie domus circumducitur. Id quod Æreronymwm hoc loco nominatim repetit, te= ftatus fe velut in penetrali regio circumfpeéte reverenterque velle verfari , quod utinam & Latherus interdum faceret, nec omnia velut ¢ tripode pronuntiaret. E| Certe he eft vox impiorum : Quid ergo queritur, fe quem valt indurat , © cai walt miferetur? Cui Pass lms relpondet , ô khomo tu quis es gai refpondes Deo, non explicans quæftionem , fed retundens impiam vocem in Deum, quafi Deus effet injuftus, proque ſua libidine faceret omnia. Hic me con{puit Latherus, quod de proprio capite , fine Scripturis , fine miraculis pronuntiem , imo clariffima Dei verba depravem. Miracula non profeflus fum me pofle edere, nec de meo capite pronuntio , qui Chry(offoi ac Theophylatts protulerim auétoritatem , nec fine Scripturis, nifi forte pro Scripturis non habet, quas Dia| tribe tam multas recitat planiffime refutantes Zesbera= F| nam neceflitatem. Sed rejiciet orthodoxorum auctori tatem Lutherus: patiar, modo viciflim ipfe patiatur me rejicere quod de {uo capite prater omnium Veterum fententiam interpretatur , utcunque vilum eft caufæ. conducere. Chryfoffomus cumque hoc veteres probatiffimi Doctores tradúnt hæc efie verba reprimentis im= | piam obmurmurationem adverfus Deum, non expli| cantis queeftionem, quam folvit in his que fequuntar, | quod fi Deus volens offendere iram, & notam facere por \rentiam fuam, &c, Nec omnino.diffentit duguftinus, Vv vv 3 cum €
