Page 95 [95]
1417 HYPERASPISTAE
Drarriges Lib. Il, 1418
quod gravia feruntur deorfum, quod ad nos attinet,
neceflario fiunt, co quod ex his caufis proficifcuntur,
que per nos impediri non poffunt: ad Deum fi refpi¬
cias , contingenter fiunt, qui vim fecundarum caufa¬
rum habet in manu. Verùm quæ pendent à volanta¬
te hominis, fimpliciter contingentia funt, tam nobis
quam Deo. Ut enim rei eft natura, fic ille novit aut
vult: Si neceſſaria, neceſſario, fi contingens contin¬
genter. Verùm de his mox plura dicendi locus erit.
Pofteaquam igitur Latherus evidentiflime demonftra¬
vit, res conditas non efe Deum, cum nos de actioni«
bus hominum ageremus, triamphum agit his verbis:
Adeo ftat & permanet invita fententia , omnia neceffi¬
tate fiers. Nec eft hic alla obfcurstas aut ambiguitas.
In Efaia dicit, Confilium menm fkabit, © volantas mea
fiet. Quis enim puer non intelligit, quid velint bac vo¬
cabula , confilinm , voluntas, fier, fabi? Audivimus fa¬
ne glorioſum triumphum : Si quivis puer intelligit hæc
Efaie verba, qui factum eft ut tot Theologi nihil hic |
viderint? Dicet: Non erat inter illos Lusherus. Ergo
locus expendatur. An illic præcedit aliquid fequitur- |
îve, quod adimit homini voluntatis arbitrium ? De even¬
tis rerum illic eft fermo, de frultrandis hominum con |
filiis ac pfeudo-Prophetarum promiffis, de cho
Babylone. Proinde uno in loco hic bis peccat Lerherss. |
Primum, quod Scripturæ fermonem alio trahit quam
oportet, deinde quod eft peculiariter ditum , trahit |
ad fenfum generalem. Et tamen mado nos docuit illos |
abfurde facere, qui decerpunt unum aut alterum ver¬
bulum, quod detorqueant ad fuum fenfum, nulla ha- |
bita ratione quid illic agatur, cum quibus, unde eren
fermo, quo tendat. ltague fi concedimus Zarhera >|
Deum illam malam voluntatem egiffe in Juda, & ad
facinus perpulife, utcunque probavit adar necefla- |
tio prodidiffe Dominum » quod quidem ad ipſum åtti- |
net proditorem. Verum ex prælcientia Dei non Sui
gis arguit neceflitatem actions 5 quam ex mea {cientia |
faGi. Negue enim Deus aliter fcit præterita quam
Deque futurum, fed omnia veluti præſentia unico fimè
plicique contuitu perfectiffime cernit, quemadmodum |
eadem voluntate vult omnia. Poft vehementes afleve- |
rationes objicit mihi, quod CIN con{cientia , fa- |
teor idem quod docet ipfe. Quid? St Deus non falli- |
tur in co quod profeit; neceffe eſt ipſum praſcitum peri, |
aliogui quis credere paſſer ejus Pro lors Pe pe E |
quam pronuntiavit Diatriba , quamvis ebria , E ex |
perfona argumentantis proponit hunc in modum: Po- |
teft & in humanis rebus aliqua ponm neceffitas, qua ta¬
men non excludat libertatem noftra volantatis. Prafcivit
Deus, & quod praftichat aligno modo volebat, fore ut
Judas proderet Dominum. mouse Dei prefciene
tiam infallibilem, & volyntatem immuta ilem , necelfa¬
rio eventurum eff, ut Judas prodat Dominum, & tamen
Judas porerat mutare voluntatera ſam, ant AU |
non fufcipere voluntatem impra. Dices, 2 T
raffer ¢ Non faifet falfa Dei praſcientia» neo impe tte |
voluntas, cum hoc ipfum prafèiiwrus fucrit ac voltnaras,
quod effet mutaturus voluntatem. Hæc ſunt, g ut
diximus, fub argumentantis perfona pone Äs Id
effe verum indicant hæc verba Diarribes , Poteſt poni
& aliqua neceffitas. Ubi tandem hic fateor quod afle¬
verat Lutheras? Imo contrarium affevero. Er tamen
hoc ipfum, quod de neceflitate distum eft, ae in
his que fequuntur ; diftinéta neceflitate confequentis
ntiæ.
CI preefcientia ducimus argumentum ad
præſcientiam Dei. Aftrologus certo pre. futuram
Ficlipfim , nee tamen ejus præfcientia cogit So em cum
Luna concurrere: & hominis fcientia de præterito po¬
telt effe infallibilis, ut ego certum {cio Petrum.coenal¬
fe nudius tertius, néc ideo fuit illi neceffe fumere cœ¬
nam: ita nec Dei præfcientia impedit arbitrii volni
tem, nihilo magis quam impedit cognitio rerum præ¬
Dei in promiffis omnibus, nifineceffario eveniat quod
predicit eventurum. Certiflimo evenire fatemur o¬
mnia que predicit Deus, aut etiam Prophera Dei Spi¬
ritu afflatus, neceffario, nihil eft neceffe. Queedam
Deus prædicit abfolute futura, quemadmodum pra¬
dixit (e venturum ad judicium:id nullus hominum pos
teft impedire quo minus fiat: Quadam pollicetur aut
minatur fub conditione, 5% fervaveris pracepta, faluus
erisy Stn contemferis, ibis in gehennam. Conditio par¬
tim in nobis eft fita, eventus à folo Deo pendet infal¬
libilis. Aperui fucum Lerberi, aperiam & alterum¬
{rerum Diatriba quamvis dia multumque luétata profi¬
tetur idem quod docet Lutherus,id quo magis perfua¬
deat , recitat ipfius verba: De valantate , inguit, a¢
deftinatione difficilior eft queſtio. Vult enim Deus eadem
qua prefcit, & hoc eft, quod fubjicit Paulus, voluntati
ejus quis refiftit. Erenim fi Rex effet, gui quicquid vel¬
let efficeret, nec quifquams poffet objiftere, facere dicere¬
tur guicquid vellet. Ita Det voluntas quoniam eft cauſa
principalis omninm que fiunt y videtur neceffitatem noſtra
volantati inducere. Hxcilla. Et Latherus, graiias,
inquit , tandem agimus Deo, pro fano fenfy Diatribes.
Rurfas non anitnadvertit Letherzs, Diatribam hic ar¬
gumentari, non pronuntiare. Primum, illud eft artis,
quod cum Diatriba fic argumentans loquitur : Mar
Deus alsquo modo velit oportet, quod cum prafciat furu=
ram , tamen non impedit , cum ipfi fit in manu, hee
verba prætermifit. Nec abs re, refpuunt enim illigs
opinionem, quam fingit me profiteri. 4/90 modo wult,
Quid hoc fonat? Nimirum ut velle dicatur, qui finit
ficri, quod alioqui poterat impedire. Er ita colligit,
Tte videtur inducere. Quid eft ita ? Nifi juxta hang
rationem , qua vulgus dicit eum facere, qui cum poflet
non prohibuit, veluti cum dicitur occidiffe hominem}
qui cum poflet non fervayit. Quid eft viderur indu¬
cere? Sic alicui videretur cum non fit. Eat nunc &
Lustbersì , & gratias agat Deo pro fana Diatribes fen¬
tentia. Jam verba, qua Lurherus tribuit Pazlo, Vete=
res tribuunt impio difputatori, qui fic citant interdum
verba Scripturæ facræ, quemadmodum Satanas in Eu¬
angelio tentans Dominum, & tamen non adeo magni
refert, etiamfi hæc verba tribuantur Apoftolo citanti
tantum & argumentanti. Nam hic illi mos eft, ut
varius ac lubricus fit in traétandis queeftionibus, ut do¬
€ crebro fateantur fibi difficillimum effe obfervare,
unde fit ingreflus , aut qua fit exitus, quod accidere
folet ei qui per conclavia regie domus circumducitur.
Id quod Æreronymwm hoc loco nominatim repetit, te=
ftatus fe velut in penetrali regio circumfpeéte reveren¬
terque velle verfari , quod utinam & Latherus inter¬
dum faceret, nec omnia velut ¢ tripode pronuntiaret.
E| Certe he eft vox impiorum : Quid ergo queritur, fe
quem valt indurat , © cai walt miferetur? Cui Pass
lms relpondet , ô khomo tu quis es gai refpondes Deo,
non explicans quæftionem , fed retundens impiam
vocem in Deum, quafi Deus effet injuftus, proque
ſua libidine faceret omnia. Hic me con{puit Lathe¬
rus, quod de proprio capite , fine Scripturis , fine
miraculis pronuntiem , imo clariffima Dei verba de¬
pravem. Miracula non profeflus fum me pofle ede¬
re, nec de meo capite pronuntio , qui Chry(offoi ac
Theophylatts protulerim auétoritatem , nec fine Scri¬
pturis, nifi forte pro Scripturis non habet, quas Dia¬
| tribe tam multas recitat planiffime refutantes Zesbera=
F| nam neceflitatem. Sed rejiciet orthodoxorum auctori
tatem Lutherus: patiar, modo viciflim ipfe patiatur me
rejicere quod de {uo capite prater omnium Veterum
fententiam interpretatur , utcunque vilum eft caufæ.
conducere. Chryfoffomus cumque hoc veteres probatif¬
fimi Doctores tradúnt hæc efie verba reprimentis im=
| piam obmurmurationem adverfus Deum, non expli¬
| cantis queeftionem, quam folvit in his que fequuntar,
| quod fi Deus volens offendere iram, & notam facere por
\rentiam fuam, &c, Nec omnino.diffentit duguftinus,
Vv vv 3 cum
€