Page 93 [93]
OCR
1413 Ey DEE R ATS RISENTA E nes viderentur, repente in numerum filiorum Dei adfcifcerentur. At Deus ‘fdaornm pervicacia abulus eft in fuam gloriam, ac Gentium falutem: & Gentium fide ufus eft ad declarationem fuæ benignitatis in omnes qui credunt Euangelio, in utrifque demonftravit certifimam fidem promiffionum. Nam utrumque prædiétum erat 4 Prophetis, ut & 7sde: reprobarentur,, & ad Gentes demigraret Euangelii gratia. Hic adhuc nulla coactio eft aut neceffitas, quam fingit Lutherus. fadei ex olea funt excifi, ut idem Pasi mox docet Capite x1. & Gentes ex oleattro infitæ funt in olivam. Quam ob caufam ? Propter credulitatem & incredulitatem. Gentes oblaræ Euangelii gratiæ non defuerunt , fed agnoicentes fuam impietatem, amplexe funt benignitatem: adai contra majore gratia provocati ad refipiScentiam ,.magis indurati funt adverfus Euangelium. Hic vides libero arbitrio locum dari, quod ſe gratiæ pulfanti prebet fi velit, & accipit juftificantem gratiam, & avertit fe fi velit, atque indignum redditho: minem majore gratia. Siquidem Paalas non folum oftendit has, quas dixi, caulas, dicens , propter incredulitatem frati ſunt rami, ta antem fide fias: verum etiam oftendit in nobis eſſe fitum, ur decidamus à gratia, aut ad gratiam oblatam convertamur, Noli altum ſapere y, fed time, alioqui © ta excideris, ſed 6 illi fi non permanferint in incredulitate inferentar. Qui dicit, mol altum fapere, nonne indicat quomodo poflit homo excidere à gratia? Nimirum fi fibi tribuat quod gratis accepit à Deo. Verùm hanc arrogantiam Larheres tribuet fubtraétz 4 Deo gratix, at Orthodoxi melius fentientes de bonitate juftitiaque Dei, tribuunt libero arbitrio. Quanguam non negamus Deum piis nonnunquam auferre gratiam ad tempus , quo poft lapfum ftent firmiores. Verùm quod ob peculiares caufas in hocaut illo fir, non pertinet ad generalem difputationem. Caterum qui dicit Deum dare gratiam immerenti , non ob aliud nifi quia fic placitum eft, & fi non comprobat Dei juftiuam, exaggerat tamen illius bonitatem. At qui pradicat Deum id, quod gratis dedir ad falutem, ultro fubducere homini in perniciem, nulla hominis culpa offenfum, param pic loquitur de ejus inæftimabili benignitate. Rurfus in hujus Epiftole undecimi Capitis fine docet idem aliquanto lucidius : Quid ergo , inquit, dicemus? Quod gentes que non feélabanter jeffitiam , apprehenderunt juffstiara , Pafticiam antem que ex fide eff, Iſrael fettando legem juftitia in legem juStiria non pervenit. Quare? Quia non ex fide, fed qua fi ex operibus. Vides non fine caufa rejectos Fedaos, videlicet ob fiduciam operum legalium , quibus inflati refiftebant Euangelii grauæ. Nec cos, quifervati funt ex Gentibus, fine caufa fuifle fervatos, fed ob fimpli cem credulitatem. At fides, inquiet, eft donum Dei, nec eft in noftra poteftate. Fateor, fi fentias de fide per gratiam juftificante: verum ut eft “AUS ee dam præparans ad lucem fidei, ita fides quæ lam eft humana, ad fidem juftificantem præparans hominem : ur funt juftitiæ gradus , ita funt & donorum, donec pervenias ad id quod mere naturale, atque hoc ipſum habet fuam gratiam, cum auctor natura fit Deus, ut fruftra metuat Azguftinus, ne initium grate dicatur ab homine proficifci. Poftremo fic eft in Au banni etiam ipfa juftificatrix gratia, ut fi velit poflit RUR È i pullantem Brae gae naii negatur, in gencre loN lit poflit ayerfari. de UE de Iſaac & Iſmahele y de Jacob & Paulus facit elatum /4dexm, aut Ethnicum arrogantem hae rapientem ad impingendum Deo crimen injuftitie. Nunguid igitur Deus injulfus eff, tyrannorum more faciens quicquid animo collibuit ? Eam vocem Paxivs abominatur dicens, Abft, Ac rurfus ex perfona contra difputantis addit ; Mofi dixit, Me trebor cajus mifertus fums ó mifericordiam neil cui miferebor. Igitur non volentis FERGE den miferentis eft Dei. Dicit enim Scriptura Pharaoni , Quia in hoc ipfum exci DiaTriges Lib. I. 1414 A) & ut annuntietur nomen meum in univerfa terra. Ergo cujus valt miferetur, & quem valt indurat. Hunc totum fermonem Veteres aliquot tribuunt non Parlo, fed contradicenti, quem fic facit colligentem ex Scripturis perperam intellectis. Quid adhuc queritur? Volune tati ejus quis reſiſtir ? Hæc vox propemodum eft Letheri , fimul & bene agentibus adimens omne meri(tum, & male agentes liberansaculpa , fed benefaétotum omnium, gratiam adfcribens voluntati divina, & malefactorum culpam in Deum transferens, nifi quod naturam hominis vehementer impiam, ac De: motum quendam omnipotentem commentus eft, ne cogatur Deo crimen adicribere. Panlzs autem nondum abfolvit quæftionem , fed indocilem arrogantiam retundit. Veluti fi herus immorigero fervo , deque juffis Domini difputanti relpondeat, Quid tua refert quamobrem id jubeam? Tibi fatis efle debet, quod mihi fic vifum eft, Non eft tuum judicare de meis confiliis. Atidem Dominus ſervo modeſte reverenterque percunétanti, non gravabitur confilii fui reddere rationem. Ita he voces, 6 homo tx quis es qué refpondes Deo , Et, nanquid luram dicit figulo, &c. non omnino fubmovent hominem ab ejus quod propofitum elt cognitione, fed à curiofa & impia difquifitione: nam qualtionem poflea folvit Pax/zs, quatenus homini fas eft. Habet hac quæftio fuos excurfus, in quibus oportet rationem humanam cedere majeftati divine: Veluti fi quis roget, cur Deus tot millia Gentium paflus fit impune perire, cum per Euangelium multos fervarit , & ante Euangelium foli Judæorum nationi per Legem {ubvenerit: neque enim Lex prædicata elt per univerfum Orbem, ficut Euangelium. Irem cur infantes alii pereant fine lavacro renafcentiæ , alii ferventur , nulla parentum culpa, nullus habebit, opinor , quod refpondeat, nifi quicquid facit aut permittit Deus judicio fieri , femper quidem jufto , fed aliquoties nobis incognito, quemadmodum {cribit Auguftinus. Quod fi quis mihi diffidit dicenti fermonem hunc totum co tendere, non ut doCeat neceflitatem quam adfert Lerbergs, fed utimpiam, curiofam & arrogantem inquifitionem coerceat, legat Hieronymi, Chryfoffomi, & Theophylatiz commentarios. Verùm de his poft erit:pluribus agendum. Interim perfequar curfum Latherane dilputationis , fi tamen difputare videtur, qui figit ac refigit leges | pro {uo arbitratu, qui deridens omnium au&oritatem, {ua fomnia yocat Dei tonitrua. Miro faftidio deridet | Diatribam , qua velati perplexa in quæftione nunc | huc nunc illo fe torqueat : Nene , inquit , dicit eſſe neceffiratem confequentie, fed non confequentis, Nunc ordinaram five fignt voluntatera cui refiffi poteff, volanratem placiti cui refifft non poteft, Nunc loci addutti ex | Paulo zon pugnant „nec loquitur de falute hominis, Nane E, prafcientia Dei pont neceffitatem , Nunc non ponit neceffi= B C D tatem , Nunc prevenit gratia voluntatem ut velit, comitatur eventum y dat felicem exitum, Nunc caufa primaria agit omnia, Nunc agit per canfas fecundarias ipfa | quieta. Omitto cætera, quæ congerit. Quantæ funt | hujus tyranni delitiæ! ut fibi placet in omnibus! Ut ipfi difplicent aliorum omnia! Ut fibi pollicetur quicquid dixerit pro oraculo ab univerfisacceptum iri! Primum, excipiam quz hic mifcet mendacia, videlicet quod Diatriba dixerit, primam caufam agere omnia, rurfus fibi diffentiens dixerit, per ſecundarias cauſas agi cunda, prima cauſa quieta. Verba Diatribes fic habent: Hic non excutians,an Deus, qui eft fine contro_werfia primaria G fumma caufa omninm qua fiunt,que| dam fic agat per canſas ſecundarias, ut ipfe interea nihil agat: an fic agat omnia, ut fecundaria caufe tantum cooperentur caufe principals, tametf non (unt aliogni neceffarie, Certe dubitari non poteft guin Deus fi velit poſit omninm ſecundariarum canfarum naturalem effetlum in diverfum vertere: Videlicet efficere poteft, ut refrigerer & humetter ignis, & cxtera. Ex his verbis, vel tacente me, liquet cffe falfum quod impingit Latherus : » fi cum in igni fecundaria cauTom. IX, Vyvvz fa
