Page 92 [92]
OCR
multos morbus aut alia calamitas etiamfi non transfor‘met.ad pietatem, tamen coercet a licentia peccandi : & finon-facit, ut plane boni fint, tamen facit ut minus Sint mali. Teftatur hoc Plinivs Junior in Epiftola quadam quantis cupiditatibus malis ægrotatio quorundam ‘animos liberet. Idem dici poteftde rerum profperitate : Solos feroces, & adverfus Deum erectosindurat & lenitas & feveritas Dei, quod accidit Pharaont. Quoniam autem Pharao motus malis coeperat refipifcere, fortale dimififfet populum , fi Deus conftanter pref Gffet illum immiffo malo : -nunc utroque modo induzatus.eft, vel omnibus potius, non omnipotenti motu tu, fed a propriis caufis proficifcens., quas etiamfi nequeamus divinare certo , tamen juſtas fuiſſe credimus. Sed audiamus Lutherum , fermonis Pazlini {copum ac fermonem explanantem: Hoc inquit, agebar Deus, wt in Hebrais confirmaret fiduciam an ipfius promifis, pofeaquam comperiffent rot difficultatibus fruſtra objtantibus mibilo fecius Deum praftstif[e quod promiferat. Haétenus nihil repugno Lasbero. Er ob id, inquit, Dens toties pradixit futurum, ut Pharao żndararetur, dingue diftylit extremam panam quo multis prodigiis editis magis illaffraretur. & prafcientia, @ virtus, & fides Dei. Nec hic refragor admodum, nifi quod heec vocula,#t, frequenter in divinis Litteris eventum fonat, non propofitum aut finem, Indurabo per oceafionem , & {cio pradicoque fore, ut non dimittat populum meum. Excitat autem ille, non qui immittt mentem, fed qui occafionem exftimulat , quafi Medicus oftenfa vi pecuniarum excitet lethargiam avari. Cæterum quod addit, Malitiam Pharaonis operor, & in manu mea habeo; Si dizit operor malitiam, pro objicio occafiones refipifcendi, quas ille vertit in majorem malitiam, non refragor. Alioqui duriffimus eft fermo, nec ferendus Chriftianis auribus, Deus in homine operatur malitiam. Nam malitiam in mann habeze recte dicitur, cui in promtu eft eam ubi libuit coereere. Sciebat Deus Pharaonem nec plagis territum, nec remiffione corre&ionis mitigatum , dimifluram. Hebræos, jamque decreverat illum exitio dare. Hocexitium diftulit, quo magis elucefceret Dei juftitia in puniendo Rege & bonitas erga populum fuum. Veluti fi Rex hominis fupplicio capitisdeftinati malitia abutatur ad puniendos fontes , aut in exemplum aliorum , ne fimiliter contemnant juffa regia. Et tamen interim que objiciuntur, poterant efle occafiones refipifcendi, ni perverfitas obftitifet, ex natura tantum infita, fed multo magis ex vitiorum habitu colle&ta. Nihil igitur hîc opus erat omnipotente motu, nec Deo fine tropis in Pharaone operante malitiam. Quod autem enthymematis genus hoc eft, Si wlla faiffet in Pharaone vertibilitas, Deus non potuiffet certo pradicere illim indurationem * Sed homo verecundus dixit, Won tam certo, An Deus alia certius prafcit, alia minus certo? Ipfe Zatherus cum vellet æquior videri, conceffit homini liberum arbitrium in rebus inferioribus. Eft igitur homini in manu jugulare capum in ccenam, & non jugulare. An hic Deus non poterit certo prædicere , quid homo fa&urus fit? Si Deus non aliter præſcit futura , quam {cit faéta, quomodo dicitur quedam minus certo prefcire, quod fit in arbitrio hominis facere aut non facere? An hic Latherus videtar fuiſſe fobrius? Er iterum inculcat, Deum non potuiffe omittere operationem omnipotentiæ generalem. Quid igitur, an Deus: non poteft efficere, ut Sol confiftat, & flumina relabantur ad fontes? Cum impio confert gratiam , mutatque voluntatem , nonne hac in parte mutat actionem generalem ? r#s contextum ac tenorem fermonis Paalint , nihil feA D EPR A Sent a 1472 quutus nif fimplicifimum abfque tropis ‘fermonem: imo fermonis: hujus exordium erat, Cap. II. :propréflus tertio, quarto, & deinceps fequentibus. ‘Quoniam Judei vindicabant fibi juftitiam ex obfervatione‘Le\|gis, quam tamen re vera non obfervabant , adeo ut | minus tribuerent Euangelicæ gratiæ , quam -oportebat, nec Gentes quoniam erant a Lege aliente, ‘cenferent recipiendas ad Euangelicam promiffionem, nifi Legem reciperent: Rurfus apud ‘Gentes erant'Philofophi, qui fuis decretis fummumlbonum ac felicitatem pollicebantur , abfque Lege Mofaica , fineque gratia Euangelii: Paz/4s hoc agit, ut utrofque dejiciat a ftulta fiducia, doceatque jam nec ex Legis obfervatioceremonias, quibus illi plus tribuebant ; quam ſpirit tualibus Legis pra:ceptis, qux non fuftulit Buangelium, fed explicuit. Deinde oftendit neutros effe juftos, {fed omnes ex aequo egere gratia Euangelii, quæ proferretur pariter omnibus , non ob merita præcedentia, fed ex gratuita promiflione Dei, cui quifquis fideret ex guacunque gente profeétus, fervaretur, declarans nihil obfururos vite prioris errores fi refipifcant, nec Judæis profuturam Legem, nifi refipifcentes agnofcant Euangelii gratiam. fadeiserat fatta promiffio, qua tamen illis nihil effet profutura , nifi crederent Euangelio: nec erant habendi pro pofteris 4fadai repugnabant Euangelio ftudio veteris Legis , & Gentes incireumcifæ ſubito per fidem facti funt veri filii Abrahae. Hæc Paulus yariedifputat aliquot Capitibus. Proinde ne Gentes diffiderent de promiffis, co quod effent aliene à Prophetis ac Lege, præfertim cum viderent Judæos mordicus tenere Legem, adimit utrifque fiduciam operum, &utrofque æquat in Euangelii gratia per fidem. Nonautem effe mirum, fi plerique Jzdei rejicerent Euangelium ipfis nominatim promifum, cum nollent credere , neque quifquam efet gratiæ capax, nifi crederet. Er hocipfum præfcife Deum, ut populus Ifracliticus deficeret ab Euangelio, atque hac occafione fores aperirentur Gentibus, quamlibet alienis à Lege & Prophetis. Summam enim hujus beneficii pendere à liberalitate Dei, & hominum fide. Jam ne Judæus quereretur , cur rejicit Deus populum fuum, quem elegit , quem tot promiffis lactavit , quem tot magnificis titulis honoravit , & pro his recipit impuras Gentes idololatras , ac vitæ contaminatifimæ, docet Deum omnium futurorum præfcium, cuique non pro generis nobilitate, fed pro meritis futuris ftatuere honorem & contumeliam, quemadmodum ex Abrabam natum //aac honoravit hareditate promiffionis, //7z4elem ex eodem prognatum ejecit ex edibus, Sex 7/zac | propagatus eft populus Deo carus, ex Tfmabele nationes partu prognati funt Jacob & Eſau, tamen Facob , cujus pietatem præfciebat, fecit Patriarcham duodecim Tribuum, Efan Gentium barbararum principem. Unde his honos decretus eft, alterisnequaquam? Quia fic ex juftis caufis præfcivit ac prædixit Deus futurum, quemadmodum præfcivit ac prædixit foturum , ut Judæi rejicerentur ab Euangelii gratia, & Gentes inhochonoris adoptarentur, ut in adzos ederet exempla fuæ feveritatis, ficut fecit in Pharaone ,& in Gentes declararet exempla {uz bonicatis, veluti fecit erga filios Ifrael ab e£gyptia fervitute liberatos. Gentes invitavit ad Euangelium, non vi coegit: Nec Judæos vi repulit, l tes Euangelio , tot expertos beneficia , tot confpe&is miraculis, jamque dignos exitio, veluti vafa iræ parata in interitum propofuit horrendum omnibus exemplum, ut in illis perfpicerent quantum fit periculum adfpernari gratiam Dei femet of ferentem., Fuit igitur inopinatus eventus, ut populus ille Deo peculiaris ac dile&us fic rejiceretur, ut effet quemadmodum cft & hodie, mortalium omnium abjeÉtiſſimus, & Gentes vel tam impiæ, ut merito debuerint à Deoin tartara mitti, veltam barbara, ut vix homines
