Page 83 [83]
OCR
1393 HYPERASPISTAE bant ad tractandas facras Litteras. Certe negari non poteſt Anthropomorphitas ex fimplicitate verborum ac troporum infcitia haufiffe errorem fuum, qui quia légerant Dei manus, pedes, brachia, cor, oculos, credebant illum corporeum, humanis conftàre membris, ac proinde irafci , furere , mifericordia commoveri 5 peenitere, gaudere, dolere, cum harum affectionum nihil cadat in Deum. Similiter declamat in fequelas. Quid igitur Gbi yult Lutherus, excludi tropos omnes, una cum fequelis? Non opinor, fed. idoncos vult recipi, ineptos rejici, dubios examinari. Itaque prafenbit nobis regulam, quam fecuti id poffimus efficere, Negat in Scripturis vel fequelam vel tropum ullum admittendum, nif id cogat circumftantia verborum evidens, & abfurditas rei manifefta, in aliquem fidei articulum peccans, fed ubique vult inhæreri fimplici pura que & naturali fignificationi verborum, quam Grammatici & ufus loquendi habet, quam Deus creavit in hominibus. Accipio præfcriptum , modo nobis definiat, quid fir articulus fidei: ad haec diftinguat inter allegoriam , qua fubvertimus fenfum hiftoricum five grammaticum, & eam, qua moralem fenfum traétamus manente ceu fundamento fenfus grammatici. Hoc facto, conferemus tropos Lutheri cum noftris, expenfuri utri magis quadrant ad fenfum communem , & utros fuaferit fenfus abfurditas. Quis unquam fenfu communi fic accepit omnes leges publicas civitatis, ut imperando nihil aliud declararent, nifi cives non poffe quicquam præftare corum quz preeferibuntur , nec in aliud valere minas legum? Aut quæ coegit ablurditas Lutherum in tot millibus locorum, quæ vel pracipiunt, vel territant, vel minitantur, vel expoftulant, vel objurgant, vel pollicentur, vel blandiuntur , vel exhortaniur, è fimplicibus verbis recedentem , ad tropos inauditos contugere? Sequela, inquit, docer hominem omnia fervare poffe [zis viribus. Hac eft Lerheri tequela. Imo fequitur, hominem poffe cum auxilio parate gratia, & hominem Legis violatorem jure ple&i, per cujus voluntatem fteterit, quo minus potuerit fervare. Verùm aliter non poterat fuum dogma tueri, quod abfurdum, abfurdioribus tropis ac fequelis defendit. Quis fenfus communis fic interpretatus eft, eum nihil agere ut fiat pater, cui ducta uxore dara eft poteftas > Ut fiat pater? Tales igitur tropos, tales fequelas recipiemus, cætera rejiciemus. Si fenfum communem , quo Lytherus exponit Scripturas , Deus creavit in omnibus hominibus fanæ mentis, quid dicemus de tot millibus eruditorum hominum , qui fecus interpretantur Scripturam, quam Lurherus. Verùm audiamus quod adfert exemplum regulæ , “quam modo nobis prefcripfit. Sed interim amoliar calumnia crimen, quod impingit mex Diatribee. Negat fe meminiffe , ubi fit tam violenta Scripturarum ulus traétatione , extende manam , id elt, gratia c tender, &, facite vobis cor novam, id elt, giatia faciet vobis cor novum.. Zicet, inquit, Diatriba publico libello me fic traducat tropis fcilicet & fequelis diffenta , & illuſa, ut non videat quid de quo lognarar. An Larberas hîc videt quid de quo loquatur ? Cum in principio difputationis nominanm auctores fententiaram quas rejicio, deinde quas in medio relinquo, poftremo cum quibus certamen inco, guo ſenſu communi Larherus rapit ad fe quicquid ibi dicitur è Certe Carolftadiam , cujus illa funt, in ingreflu nominaram, hic nullius nomen edo , quo quifque quod ſuum effet agnofceret. Si erat hoc alienum, cur alieno tacto ulcere, vociferatur ipfe ? Et homo tenere cavens fame fue queritur fe traduci, fi dicatur ad hunc modum interpretatus Scripturam , cum habeat multo his duriora de fabro & fecuri. Et interim ignofcit fibi, quod me toties appellat atheon, ÆEpicara, blafphemum, irriforem facrarum Scripturarum. His enim falibus fibi feftivus non contumeliofus videtur.. Quem obfecro locum hic habebat, Von vider quid de quo loquatur © Et addit lepidum jocum y tropis fcilicet & feguelis dif Da gmeines (fib. IL 1394 |A renra © illafa. Quis non’ vider hece fine mente feribi, [nec agere Lutherum cum hee feribit, fed agi fpiritu |quodam maledicentiz? Si non meminit, an hæc feripierit > cur impingit Diatribe falfi crimen? Perinde ¡quaſi quis intendenti furti crimen relpondeat, non. memini me furtum, iftud'admififfe, proinde tu me falfo infimulas. Qui negar ſe meminiffe; propemodum agno| \[{cit, quod objicitur. Itaque ridicule Lerberss criminatur Diatribam , cum fateatur fe dubitare feripferit talia,nec-ne. Nunc etiam fi certum feiret fe nihil iftiuf: | modi fcriphflë, tamen impudenter ad fe rapit, cum in | Diatriba cum pluribus agam , quam cum uno, nec |Larherum wfquam appellem, quemadmodum hanc to'B | tam convitiorum farraginem ad me nominarim feri| |pfit in gratiam fodalium & fophiftarum. Sed audiamus molliorem interprerationem ; Hec verba, extende manum, verbis fimpliciter ut fonant accepiés, feclu| fiſque tropis & fequelis , nibil alud Significant, quam quod. exigitur a nobis extenfio manus , fignificatarque quid (facere debeamus, ut eff natura verbi imperativi apud Grammaticos G ufam loquendi. Imo fi Lutherus excludit omnes tropos , non præcipitur actio, fed tantum porreétio manus, cum in agendo toto corpore fit opus. Jam cum ad Dei proximique caritatem non fit opus exténfione manuum, fed affe@u cordis, feclufis omnibus tropis locus hic non pertinebit nifi ad C|ea preecepta, que folent una manu peragi. Verum hactenus tropum recipit, ut excludat fenfus abfurditatem, fed nihilo minus abſurdum eft , quod Zwrheras à fimplicitate verborum recedens fuis tropis inter|pretatur. An ufquam apud Grammaticos (nam hos [appellat judices) merces fignificat eventum, nulli merito debitum ? An apud Uullos litteratores meritum filgbificat promifionem doni? An quaerere vitam , figni| ficat effe in via qua tendit ad vitam, cum ipfe vitam Inon quæras, ut jam homo pie vivens nihilo magis dicatur quaerere vitam aternam, quam fecuris quærere |Romam, que geftatur abs quopiam in via que perdujeit Romam. Et hi funt tropi Larherani, hee funt feD quela, quas nobis obtrudit invitis Grammaticis , re|clamanté Yenfa communi: Et ad hos tropos, has fequelas, torquet non tria quatuorye Scriprura loca, fed | uhiverfara prope Scripturam facram. Lex humana di\cits Liberi parentes alant, nt fecerint vinctantur. Urge fenfum Grammaticum. Quid precipit lex? tantum ut detur cibus ac potus. De teéto, de veftitu, cxterif|gue vite neceffariis nulla mentio. Vertim fenfus com[munis intelligit pracipi liberis, ut parentibus deftitutis fuppeditent, guicguid ad vitam tuendam pertinet. Er f forte defuerit unde id faciat filius, fenfus communis interprétatur, hoc quoque légem'præfcribere , ut vel | induftria vel amicorum ope paret fibi, quo parenti fubE veniar.. Objiciunt declamationum Schola de infante in vincula conjiciendo , quod parentem non aluerit, verùm fenfus hominum communis interpretatur legem non minari vincula liberis, qui nullo modo poflunt præftare quod imperar. Jtem fenfus conmunis colligit legislatorem hoc velle fieri, quod pra feribit. NiPu horum Lutherus recipit in precepts Dei, fed tantum occinit nobis, verba imperativa, optativa, & fubesca: non declarare quid poffit homo, fed quid de| beat, vehementer ipfe difcrepans a fua lege, qua noE prefenbit,y ne difcedamus è verbis fimplicibus, & | fenfu communi , nifi evidens abfurditas cogat ad tropos confugere , iple quo excludat fenfum verborum F fimplicem, cam fenfù communi congruentem, comminifcitur tropos & fequelas prodigioſas : nec hoc contentus, affingit Diatribe meze fequelas, quas nunquam fomniavit , Extende manum tam , id eft, potes vi Propria extendere manum. Facite uobis cor no= zum , id eft , poteftis facere cor novum. Credite in Chriffum, idieft, poteftis credere, & cetera. Et ob has fequelas, quas ipfe de {uo capite pro fuo fingit arbitratu, miris convitiis flagellat Diatribam, cæcam, ebriam, ftertentem, ofcitantem , ftupidam, fui oblitam,’ TOM Xe Asian cum
