Page 82 [82]
OCR
134 1301 Der SAID EIR CE DR AS Sk a MENT 1392 tollerent liberum arbitriam, tantum abeft ut Spirita Satana fuerint inftigati, (ibique damnationem accerfierint , | fidentes operibus ſuis. Vel hinc Laætherwm homo tam petfpicax intelligere poterat quid egerim illis teftimoniis: nimirum non omnino nihil agere voluntatem hominis, nec eos quì ftatuerunt liberum arbitrium fic filos fuis operibus, ut exclufa gratia, fibi damnationem accerfierint, id quod nufquam non inculcat Lutherus. Praftat autem omittere præludium hominis plufquam Thrafonicum, Hattenns , inquit, preceſfſit fumus hominis, quafi nos è Scripturis nihil atrulerimus, nunc audiemus fulgura & tonitrua Dei, id eft, interpretationes Luther: , multo praftantiores iis, quas ex codem hactenus audivimus. Inceffit quod tam multos Scripturz locos citarim pro libero arbitrio, cum prætermiferim innumerabiles, interim irridens homo feftivus , fanftos & fan&as omnes, qui tribuerunt aliquid libero arbitrio. Quin his tam lepide diétis applauditis Lutherani? Si plaufum dederitis, audietis lepidiora: Nifi vero, inquit, Spirirus Santlus Rhetorice aliquantalum gnarus efet, periculum erat, ne tanta fimslati contemtus arte frattus prorfus de canfa defperaret , © palam libero arbitrio concederet ante tubam. Nome hæc mire feftiva funt? Nune Thrafonifmum accipe: Sed ego, inquit inferius, /uccenturiatis ilis duobus locis, oftendam & noffras copias , quanguam ubi talis eff fortuna pugna, nt nnus fuget decem millia, nullis opus eff copiis, St enim unus locus vicerit liberum arbitrinm, nihil ei profuerint innumerabiles (ua copie. Non refpondendum cft ad fingula, ne fcurrilitatis inter nos certamen {fulceptum videatur, non caufæ. Quas copias adducit Larherus¢ Et unde? Nonne ex facris Litteris? Unde ego produxi meum exercitum ? Nonne ex iifdem? Quomodo igitur unus miles Zarkeranas fugabit decem millia ? An Scriptura profternet Scripturam? Non, fed una falfa Latheri interpretatio , fi fuerit commodum , fubyertet univerfam Scripturam, quanquam ad id quot ftrophis utatur, jam fatis demonftratum arbitror. Si Diatribe produxiffet Ariftorelis teftimonia, erat aliquid quod jactat Lutherus ; nunc ifta in Scripturam facram ftolidiffime , ne dicam impie, dicuntur , cum certamen non fit inter Scripturam & Scripturam , fed inter interpretationem omnium Ecclefiz Doctorum & Luthers cum paucis aliquot ab Ecclefia damnatis. Ille dicet omnes infaniffe a€tos Spiritu Satane, fe Sanéti Spiritus affatu verum Scripture fenfum afferre. Hoc fi perfuadet, vicit. Sed interim friget Thrafonifmu , ut omittam frigidum jocum de Spiritu, non omnino rudi Rhetorices. In nullos enim libentius jocatur Lerker4s, quam in Divos & Spiritum Sanctum, fi quando libet exporrigere frontem. Audiamus igitur Dei fulmina, que proferet Lutheras. Ex his, quæ videntur funditus tollere vim liberi arbitrii, duo præcipua loca funt, quorum alter eft de €o, quod Dominus induravit cor Pharaonis. Habetur autem Exodi 1x. traĉtatur ab Apoftolo in Epiftola ad Romanos Cap. 1x. qui adducit & illud ex Exodi xxxi. Miferebor cujaftungue mifereor, G commiferabor quemcungue commiferor. Hujus quæltionis difficultatem quoniam Orzgenes explicat tropo , quo dicitur perdere filium qui peccantem non ilatim corripuit , Lutherus traćtat locum communem contra tropos. Habent enim Rhetores hujufmodi fententias, quas in utramque partem pro caufe commoditate traétare folent , ut teftibus credendum , & teftibus non credendum ; tormentis credendum , tormentis non credendum. At Lutherus ipfos etam Rhetores fuperat. Nullus enim Rhetor in eadem caufa traétat utramque loci partem, fed in diverfis : Zatherus in eadem caufa vult plurimum valere tropos , quoties patrocinari videntur ipfius dogmatit & rurfus exfibilat tropos , quoties pro adverfario faciunt. Sed hoc facit veluti fuo jure. Illud iniquum, quod Diatribam accufat, quafi illa troporum fit repertrix , cum nihil fit in Scripturis uftatius , caufam igitur incufaret Diatribam , ctiamfi fuos adferret tropos, nunc cum adducat à probatis Ecclefiæ ftulat, adverfus um qui fe tropis tuetur. Nunc conferamus troporum genus. Larheras adfert fuos abhorrentes à confuctudine fenfuque communi , Diatriba profert è probatis Auctoribus confentientes cum more fenfuque communi, cui fe Scriptura libenter attemperat; & Diatriba tropos inducit, ubi Scripturee voces abhorrent A fenfu communi, Latherus adducit , ubi Scriptura maxime confentit cum natura fenfuque communi, quo fenfum inducat fuum , & à Veterum opinione, & A communi mortalium confenfu fimpliciter abhorrentem. Audi tropos Lutherans, quos iple nefcio an dignetur agnofcere: extende manum tuamadid quod voIseriszid eft, gratia extender manum ad quod ipfa voluerit. Facite wobis cor novam id eft, gratia faciet vobis cor novum. Serva mandata, id eft, tu non potes fervafupra commemoravimus, de mercede, merito , præmio , brabio, certamine , curfu, que omnia Larherms per tropos duriffimos, & a communi loquendi ufu alieniffimos preter Orthodoxorum auctoritatem interpretatur, utcunque poftulat dogmatis quod defendit ratio. Quis unquam Poetarum , apud quos eft magna troporum licentia , dixit , fecit adulieriam , id eft, alius in eo fecit, aut egit remam, id eft, à remo actus eft. Aut retulit illi mercedem pro meritis , id eft, donavit illi munus, non ob aliud nifi quia decreverat promiferatque fe daturum , cum ille nec egerit quicquam, nec promeritus fit. Hujufmodi tropis cum caufam fuam tueatur Lutherus, tamen me Proteum vocat, qui tropis & longe modeftioribus, & ab Orrhodoxis fcripto proditis utar, fi quando huc impellit abfurda fermonis fpecies. Quod genus eft, cum Deus fumme bonus dicitur induraffe cor Regis,ut per illius malitiam illuftraret fuam glotiam, & illud Mieremie, Seduxiffi me Domine, G fedutius fam. Non eft igitur cadem ratio troporum, quos ex fe duriflimos ac violentos comminifcitur Latherys, & meorum quos ab antiquis traditos & agnofcit ufus loquendi communis, & fimilium in Scripturis locorum collatio comprobat. Proinde veriffimum eft quod dicit, invalidam fore Scripturarum auctoritatem, fi cuivis liberum erit tropis & fequelis commentitiis carum verba quocunque libitum fuerit trahere. Sed pofteaquam elufit tropos , aggreditur alterum locum communem, adverfus Origenem, cujus errori fi quid delinquit, duplici nomine debetur ac datur venia. Primum, quod inquirens fcripfit ifta, non definiens : deinde quod prifcis temporibus, quibus adhuc fas erat de multis dubitare, de quibus nunc ambigere fas non fit. Fatemur Origenem aliquoties allegoriis ludere , fed quid hoc ad hunc tropum, qui non habet allegoriam? Hoc Origenis commentum approbavit Ecclefia, fequitur cum Orthodoxis Hieronymus. Jam tropus in crimen vocatur, qui fuerit in caufa, ut Arian: fecerint Chrifum Deum putativum. Quin potius Apoftolus Paulas in commune crimen vocatur, qui Satanam vocat Deum hujus feculi, & fatetur efle multos, qui nominantur Dii , & funt. Et Pfaltes myfticus appellat Deos Gentium, quod' pro Diis haberentur. Et Chri@ filii excelfi omnes. . Poftremo, quod quidam ab ipfo diffentiunt de Euchariftia, tropis imputat. Nec hoc contentus , pronuntiat ab ipfo obfervatum, omnes bereborum, (ed ex negletta fimplicitate verborum, & ex af= tos errores, tolerari poterat : impudenter dixit omnes, cum maxima pars herefeòn nata fir , nec ex tropis, nec ex verbis fimplicibus, fed ex Philofophia Gracobant
