Page 72 [72]
10
1371
legali, ut fir vox exactoris & imperantis, quæ non co¬
natum, fed tonus vite requirit mutationem, Conver¬
timini quifgue a via Jua mala , Convertere ad Dominam.
Thi enim involvit alkionem omuium pracepioram. Quid
ſigni? Ve ſatis, inquit, parer. Uf#, inquit, Euange¬
lico eft vox confolationis & promiffionis divine , qua ni¬
hil a nobis exigitar, fed nobis offertur graria Dei. Do¬
cuit nos Larherms duplicem ulum hujus verbi. Prio¬
rem hyperbolicum fic probat, fatis patet y debebat ad¬
dere totum exigi, cum nihil poflit fervari. Quis au¬
tem mortalium unquam dixit, conyerfionem effe præ¬
ceptorum omnium obfervationem , ac non potius ini¬
tium pie vitæ? Sed fatis fit hoc dixifle Larherum. Po¬
fteriorem quomodo probat ? Pfalmus cxxv. Cam con¬
verterit Dominns captivitatem Sion, aut, ut iple docet
nos loqui , Zion. Irem illud, Convertere anima mea in
requiem tuam. Quid hic ferium docet Lether ? Cum
ipfe Dominus ait fe convertere , declarat gratiam fuam.
Quis hoc negat? Probare debebat, quoties Dominus
dicit convertimini elfe verbum Euangelicum. Pronun¬
tiavit enim omnia que citantur ex E/aza , efle voces Eu¬
angelii, primo excepto loco. At in his ,quæ non exci¬
pit, eft verbum convertendi, & huic fimilia. Sed hu¬
jus diftinétionis quem habet auctorem? Quem nifi fe¬
ipfam? Probabilior eft igitur veterum Orthodoxorum
diftin&io , quoties Deus dicit convertimini, requiri non¬
nihil ab homine , ut fe prabeat oblate gratia : cum
dicit, @ ego convertar ad vos, promitti gratiam para¬
tam. Quale eft illud Hieremiæ, f converteris, conver¬
tam te. Audis utrinque fieri converfionem , in altera
fignificatur atus humanze voluntatis, in altera gratiæ
prefidium. His tam feliciter differtis, in ovatione mo¬
nentur immundi Sophifta cum ofcitante Diatriba, ut
diftinguant verba Legis & Euangelii, fed diſtinguant
juxta Larhers 2nomonem , qui non poteft errare. Vi¬
de vero quam nufquam non agat hyperbolum. Verbum,
convertimini, requirit 4 nobis omnia præcepta Legis:
ego convertar, nihil prorfus exigit , ne fidem quidem
opinor.
chiely xyut. Vive ego dicit Dominus , nolo mortem pec¬
catoris, &c. Attende , lector, hominis impudentiam. Mea
verba, que refert, fic habent : Tories repetitur in hoc Ca¬
pite, averterit fe, fecerit, operatus eft , în bonam &
in malam partem , © ubi fant qui negant hominem quic¬
qnam agere , fed pati tantum ab agente gratia? Hæc
Diatriba. Nunc audi Lutherum. Vide quefo egregiam
confequentiam : Conatum & ftudium probatura erat li¬
beri arbitrii , © probat totum fattum , impleta omnia
per liberum arbitrinm. Ubi nane ſunt, queſo , qui gratiam
& Spiritum requirant? Sic enim argutatur dicens, Eze¬
chiel dicit, Si averterit fe impius, & fecerit juftitiam
& judicium, vivet. Ergo impins mox ita facit, & po¬
teft facere, Ezechiel fignificat quid fieri debeat, Datri¬
ba intelligit & fieri, © faîtum effe, iterum nova Gram¬
matica nos doura , quod idem fit debere & habere,
idem exigi © præftari , idem poftulare & reddere.
Hzxc ad verbum Le:berss , & poſtea ſunt qui miren¬
tur me non illi refpondifle ad fingula? Ad ifta tam te¬
mulenta, tam manifefte vanitatis ac malitiz quid re¬
fpondeas? Mox faétem effe, mox haberi , non folum
ine fronte , verum etiam fine mente de fuo addidit
verus ille Leviathan , poffe fiers colligo, licet opitulan¬
te gratia. Sed fimili impudentia addit ille , fine gratia
totum poffe voluntatem hominis, cum hic ipfe locus,
quem incogitans refert , tantum excludat eorum opi¬
nionem , qui docent hominem in bonum nihil prorfus
agere , {fed tantum pati ab agente gratia. Hanc non
agnolcit, cum Diatriba nominatim defignet Carolfta¬
dium. Si qui hac fcribit fobrius et, ego nunquam
vidi temulentum. Ejufdem fobrietatis eft, quod hac
duo velur inter fe pugnantifima opponit: Ubi (unt gni
negant hominis voluntatem quicquam agere , ſed tantum
pati? Ex, ubi ſunt queſo qui gratiam & Spiritum Sanctum
requirunt $ Quafi nullo modo fieri poffit, ut fimul a¬
E RAS MU 1372
Átqui fatetur
caufam principaliter agere cum ſecundariis. Nec ad¬
huc improbara eft illorum opinio , qui miracula non
diftinguunt à communibus actionibus nature, nifi rae
ritate. Sed ut omittamus quædam miracula, quæ ad tem¬
pus olim fiebant, & nunc pro tempore rariffime funt,
in a&ionibus gratix videmus Chriffé Spiritum femper
faum aétum conjungere cum affectibus viribufque na¬
ture, ne quod gerebatur, oftentum videretur abomi¬
nandum. Nullus enim appetit portenta, fed refugit,
horretque potius , pronus ad ea quae cum natura co¬
gnationem habent. Talem fere comperies fuiffe Spiri¬
tus aétionem in Apoftolis aliifque piis hominibus. Nec
hoc inficiatur Larberms. Cur igitur fe mifcet alienæ
fententia? Rurfus hîc xexxu{d , Pelaginm clamare no¬
bifcum, Quid imputes illi , qui nihil poteſt agere ne¬
que mali neque boni? Si nihil aliud clamaffet Pelati,
orthodoxus fuiffer. Nunc inter hareticos numeratur,
quia feparavit a€tionem humane voluntatis ab aftione
gratie. At Lutherus fic fugit herefim Pelagianam,
ut dum improvide refilit à calcaria , præceps feratur
in carbonariam, cum inter utrumque tutiflimum pate¬
ret iter.
be, in teftimonio, quod citat ex Ezechielis cap. xv.
Nolo mortem peccatoris, (ed magis ut convertatar & vi¬
vat , ex verbis confolationis facit verba legis. Nam
hoc commentum fuo more, quoniam femel arripuit,
fine fine urgebit. Si nullum eft hic verbum legis, cur
ante docuit, convertendi verbo toram Legem cum omni¬
bus præceptis contineri? Refpondebit hic accipiendum
juxta ufum Euangelicum. Hoc Zatheri impudens fo¬
| mnium eft. Non enim potuit id ex facris Litteris ul¬
lo docere teftimonio. Aliud eft, fi Deus promittat fe
converfurum Sion , aliud fi peccatorem hortetur , ut
convertatur, aut ut fe conyertat: nam & hoc inveni¬
tur & magis exprimit vocem Grecam denseédyre. Nam
quod adferebat è Pfalmis, Convertere anima mea in
requiem tuam , magis facit adverfus ipfum. Quoties
enim homo feipfum hortatur ad contemplationem re¬
rum coeleftium , intelligitur voluntatis actio , {efe ad
gratiam accommodantis. Quid autem fibi vult, zolø
mortem ? Si Lutheranam recipimus interpretationem ,
idem eft,ac fi dicat, Ego fum mifericors, non irafcor,
nolo punire , nolo vos mori, yolo ignofcere, volo par¬
cere. Si non irafcitur peccatori Deus, tot Scriptura lo¬
ca nobis mentiuntur, una cum Paglo, qui fcribit Roma¬
nis I. Revelatar enim ira Dei de cælo fuper omnem im¬
pietatem © injuftiriam hominum , & proximo Capite,
Thefaurizas tibi iram in die ire, &c. Acmox, fraz
indignatio , tribulatio, angufia in omnem animam. bho¬
minis operantis malam. Audifti Lutheri gloffam, audi
nunc veram interpretationem: Nolo mortem peccatoris,
id eft, nolo peccatorem manere in fuis vitiis, ne mo¬
riatur. Quid igitur vis? Volo ut convertatur à turpi¬
bus ad pietatem; & vitam adipifcatur ærernam. De¬
claratur, inquit, his verbis Dei bonitas propenfa ad mi¬
fericordiam. Fateor maxime. Sed ira & mors intenta¬
tur tacite, perleveranti in peccatis, vita promittitur,
cui? Peccanti? Nequaquam; fed convertenti fe. Pul¬
fat animum peccatoris, gratia, cui fi deſir, ficlaudar
oculos & aures , quid facias illi , -qui fervari reculat?
oner Deus peccatori vitam, offert oblivionem prifti¬
| norum deliétorum, fed offert refipifcenti. Define tu
& mors vita commutabitur. Alioqui fi Deus‘omnino
non vult mortem peccatoris , cur tot millia peccata¬
rum conjicit in gehennam? Quis autem nefcit in Scri¬
pturis magnam effe vim locorum , quæ teftantur infi¬
gnem Dei mifericordiam? expofitam, obviam, para¬
tam, expromtam, fatemur, fed refipifcentibus. Quic¬
quid igitur eft talium folatiorum in Scripturis, fic in¬
vitat ad gratiam , ut tamen à peccatore exigat prioris
| vitæ mutationem. Unde conftat & ex illis verbis quan¬
tum¬