Page 71 [71]
1369 HYPERASPISTAE
Cipienda. Itidem apud Efa. xuv. Congregamini & ve¬
nite. Er üfdem dicitur : convertimini ad me & fulvi
erits. Quid eft congregamini , quid eft convertimins?
relinquite idola, congrepamini cum Judæis in candem
Ecclefiam, & per fidem falvi eritis. Et Qui dicit con¬
ferge, videtur appellare voluntatem jacentis. Qui di¬
cit excutere de pulvere, quid dicit aliud, quam relin¬
que vitiorum fordes. Qui dicit folve vincula col tui,
vocat ad peenitentiam. Deinde fequitur vox Eùange¬
lica, Gratis venundati eftis, & fine argento redimemi¬
ni. Rarfas in his , fi guaritis quarite , vox cht objur¬
gantis, quod non toto peétore quærcrent. Converti¬
mini & venite, hortantis elt ad plenam feriamque vi¬
tæ mutationem. Et hujus generis fere ſunt Euangeli¬
ca promifia, ut habeant juffionem feu conditionem an¬
nexam. Quod genus eft illud, Overite, petite, pul¬
fate , voces funt pracipientis : invenietis, accipietis,
aperietur vobis, voces ſunt promiſlionis. Qui eredide¬
vit & baptizatus fuerit, falum erit Salons erit vox
elt Euangelii, fed addita eft conditio, fi credideris,
quæ f defit, inanis eft pollicitatio. Itraque promifla,
quibus ad obfervationem praceprorum invitamur, non¬
ne fupervacua funt pariter ac preecepta, fi nulla eft hu¬
manæ voluntatis aftio ? Quis igitur confundit Euange¬
li voces cum Legis vocibus. Sed Lutherus milcet ve¬
ra falfis. Si Diatriba tantum propofuiffet fe di&uram
de præceptis ac fuppliciis, habebat utcunque Larherus
quod arroderet : nunc cum propoluerit precepta, pro¬
miffa, blanditias, exhortationes, obteftationes, expo¬
ftulationes, objurgationes , Minas, terrores, exprobra¬
tiones, exfecrationes, quoifum hic attinebat diftingue¬
re verba Legis & Euangelii, nifi ut fuam oftentaret
admirabilem Theologicæ rei cognitionem? Hic rur¬
fus accipe, lector , quam fibi præfens fit ubique Zerbe.
vas. Hee verba qua citavi ex Efaia, convertimini ad
me & falvi eritis, dicit efle voces Euangelii. Et mož
docet in his verbis Zachariæ, Convertimini ad me 5
contineri Legem univerfam cum omnibus ſuis præce¬
pus: inalteris, convertar ad vos, totum Euangelium.
Eadem vox apud Efaiam eft Euangelii, apud Zacha¬
riam, non folum eft Legis, fed univerfam Legem com¬
pleétitur. Oftenfum eft nullum hic ex Eſzia locum
produétum, qui non habeat aliquid precepti, coque
vanum effe quod Lutherws ait, omnia effe verba con¬
folationis five promiffionis, excepto primo loco: do¬
cui ctiamfi citra controverfiam eflent Euangelii, ta¬
men facere ad liberi arbitrii probationem. Omitto
xoxxvoper de verbis imperandi, & quod ex his colligo
liberum arbitrium non egere gratia, quæ mendacia
toties occinit, ut pigeat toties refellere.
Homo ad maledicendum copiofus, quod antea dixit
fummam cacitatem, offam robuftam Leviathan, hic
appellat lerhargum, tandem attingens aliquid argu¬
mentorum. Diliges Dominum Denm tuum, Xe.. Pre¬
ceptum eft omnium maximum, & verba func impe¬
yandi. Ex hoc autem quoniam non colligitur aliqua
vis liberi arbitrii , nec ex aliis præceptis colligi poterit.
Quid fi negem quod fibi fumit Zerberzs? Citabit mi¬
hi Do&ores Scholafticos. Impudenter mihi citat Scho¬
lafticos, qui nullius Doétoris neque Scholaftici neque
non Scholaftici recipit auétoritatem. Nunc cum fa¬
teatur Scots/tas ac recentiores diverfum ſentire, cur po¬
tiorem habet audtoritatem alterius claflis quam alte¬
rius? Si iph jus eft cam ufurpare qua pro ipfo facit,
mihi jus erit amplecti que pro me facit. In hoc re¬
rum ftatu quomodo probabit Lérhérm quod affeverat?
An quia pauci diligunt Deum ex toto corde? Ita-ne
confequitur, non diligunt ex toto corde, igitur non
poflunt? Sed demus hominem non poffe quod verba
præcepti fonant, qua tandem eft illa colleétio, non
poteſt hoc, ergo nullum praceptum potcit. Multi
abſtinent ab homicidio, qui nec Deum perfecte dili
gunt, nec proximum quantum debent. Et hujus præ¬
cepti diliges, peculiaris quedam eft ratio: precipitur
enim id quod non folum hic femper augefcit, verum
Di A TRIBES Lib. IL
A
1370
etiam perfectionem accipit poft hanc vitam in piis.
Quid igitur fibi volunt illæ hyperbole, ex zoro corde,
ex tora mente, ex totis viribm? Ut Deus præ omnibus
diligatur, fic ut illi nec uxor, nec liberi, nec mors;
nec vita preeponatur. Ad hexc perfectio cariratis non
hinc eft matura, quod nihil poffit accedere, ſed quod
pro noftra imbecillitate foum quendam modum atti¬
git. Neque protinus dicitur precept tranfprefor,
qui non ad plenum praeftitic, preefertim in his que
paulatim increfeunt, quorum de numero eft fides &
caritas in Deum. Tolerar Deus infirmos donec pro=
ficiant, & adjuvat proficientes. Juxta hane rationem
|& exigit Deus perfeétam caritatem, & nos præftan¬
(tes quod in nobis eft, illius adjuti gratia, perficere
|poflumus quod exigitur. Habet igitur & hic fuam
functionem liberum arbitrium quam exigit preeceptum.
Neque confequitur, fi nulla Legis obfervatio grata eft
Deo extra fidem & caritatem, igitur preceptum ob¬
fervando, violat, cujus fides & caritas eft imperfeéta.
B
ut ipfi videtur, irridet ofcitantem Diatribam, qua ex
Zacharia verbis, convertimini ad me, conatum huma=
næ voluntatis collegerit. Quafi qui tenens lumen, cla¬
met erranti in tencbris, huc verte oculos. invitus hu¬
Jjufmodi neeniis perdo rum meum tum le&oris otium;
tamen opera pretium ef oftendere, quam gravem ac
ferium mundus babeat Euangelii revocandi ducem. Er
nova , inquit , Grammatica , converti fiznificat idem
quod conari, at jit fenfis: Convertimini ad me, id eff,
conamini converti, & conyertar ad vos, id ef, cona¬
bor converti ad vos, ut etiam Deo aliguando conaturs
tribuat , forte & ipfi gratiam paraturam conanti. Si
enim converti nno aliquo loco fignificat conati, car non
ubique® Ubi eft nunc chorus novus Euangelicus, qui
talibus facetiis applaudat? Tam blafphemis nugis feur¬
ratur ifle, qui jaétat Spiritum Euangelicum. Hee
enim non in Diatriben cadunt, fed in Anguftinen
Hieronymam, Ambrofam , Chryfoftomum ac cæteros Ec¬
clefiz Doétores, Quis dixit converti idem fignificare
quod conar:? Diatribæ verba fic habent : Zacharsas
& liberi arbitrti conatum indicat, & gratiam conanti
paratam, nimirum Siguificans utramque ex ilim verbis
colligi. Qui dicit puero, cvades in virum dostum,
quid indicat? nonne, ut gnaviter incumbat ftudiis?
Ergo evadere eft ftudere. Qui dicit villico, fac ut
ruri commodius habitem, nonne fignificat fe velle ut
ædificet? Ergo commode habitare eft ædificare. Sic
enim ratiocinatur Løiheras: Qui averfo dicit, huc të
converte, aliquid indicat, quod in ipfius poteftate eft
facere. Sed haétenus tantum fcurratur , nunc bla
phemias evomit. Convertar ad vos, id eff > conabor con¬
verti, &c. Sed unde probat hoc ſcurrile fophifma, St
sfguam converti fignificat conari, xr non ubique? Pat
pari referam. Si furere dicitur homo qui non eft fa¬
ne mentis, cur non idem fignificat, cum Scripturæ
Deo tribuunt furorem? Si qui irafcitur, huic efferve¬
feit fanguis circa cor, cur non idem accipimus de Deo,
cum in Scripturis irafci dicitur? Si dolet qui mifere¬
tur, cur non tribuimus Deo dolorem? Jam fi maxime“
fuiffem interpretatus , convertimini ad me, conamini
converti ad'me, multo tolerabilius effet commentum,
quam quod adtert Larkerws, facite omnia præcepta;
quorum nullum facere poteltis. Verùm hac numeren¬
tur inter L#rhers delicias. Objicit quod in reftimonio
Hieremix, Si feparaveris pretio(um a vili, fimplicitet
C
D
E
Bertatem arbitrio tribuam, exciufa gratia.. Atqui Lø¬
(therw quod centies di&tum erat in Diatriba,, debebat
[etiam hîc meminiffe. Quid enim erar neceffe, ad fin¬
{ gulos verſus cadem verba repetere, quafi pueris loqué¬
jrer, non Theologis, non enim dicain Luthero, quem
lhi fugit, nihil later, nihil praterit. Sed tandem
hac vana juber valere, ad qua tamen nunquam non
redit, docetque nos auétoritate quadam heroica, con¬
vertendi ufum bifariam iù facris Litteris ufurpari; Diù
À Rien aot)
¿Co