junat, verfatur in facris Libris, adeft facris, audit con¬
ciones, orat, Manens tamen interim 1 peccatis & in
affectu peccandi, quam qui tantum intelligit præcepta
fervari non pofle, & implorat milericordiam, ut Deus
conferat falutem ætrernami. Nam gratia juxta Lathe¬
ram non tantum valet, ut homo poffit vel minimum
fervare præceptum. Quid igitur? Ut quæ erant futu¬
ra capitalia, per Dei mifericordiam vertantur in ve¬
nialia. Iraque nec cognitio peccati, nec imploratio
proficit huc, ut homo fervet preecepta, fed tantumut
agnofcat fe efle deplorare calamitatis, Deinde Deus,
qui fuit tam durus in præceptis, tam erit fubito beni- |
gnus, ut abfque præceptorum obfervatione, imo per¬
feverantibus in preevaricatione, tantum fi clament, &
credant fide Lutherana , daturus fit vitam xternam.
Citat ex Efaiee uxi. Ad exangelizandum pauperibus mi¬
fr me, ut mederer contritis corde. Quod quidam legunt
pasperibus, Hieronymus vert & Hebræis fonat mites
minimeque feroces: at Latherus fecit omnes homines
cæcos ac fibi placentes. Dicet, ante Legem. Ergo
poft Legem fibi omnes difplicebant? Non, fed Lex
quofdam dejecit , quofdam induravit. Lex non confert
gratiam. Unde igitur hæc quofdam emollit? Quia re¬
perit materiam molliorem & gratiæ capaciorem. Au¬
dierunt ex Gentibus & ex Judæis Euangelium, ali¬
quot illico paruerunt, plerique fummis viribus reftite¬
runt. Unde difcrimen? Quia aliud femen cecidit in
terram bonam aliud in diverfam. Unde differentia ter¬
rz? Ex pravis cupiditatibus, vitiatifque moribus. -Sed
hæc corruptela unde, nifi ex libero arbitrio. Simplex
animus, aut per imprudentiam errans , ager eft, ru¬
dis quidem ille, fed facile capax boni feminis. Hyper¬
bolicum eft & illud quod ait, aut Deus præcipit im¬
pofibilia, aut fruſtra eſt Spiritus. Nec Deus fimplici¬
ter precipit impoflibilia, nec fruftra eft Spiritus, fine
cujus auxilio non pervenitur ad falutem æternam. Jam
qui funt ifti contriti corde, quibus medetur Chriftus ?
Qui agnofcunt fuam infirmitatem , & implorant Dei
gat. Dominus ait, non veni vocare juſtos, ſed peccatores
juftos appellans qui fibi jufti videbantur , peccatores
qui malum fuum agnofcebant. Atqui Pharifæi maxime
tenebant Legem, nec tamen illis omnibus Lex pepe¬
rit agnitionem peccati. Lex igitur, ut dixi, nec folum
hoc efficit, nec in omnibus, & hæc habilitas aut inha¬
bilitas proficifcitur à libero arbitrio.
tionem faciens robuftæ offæ: totus enim hic fermo fa¬
pit culinam, in qua non fobrius videtur hæc feripfiffe.
funt quibus hic locutulejus videatur etiam feftivus.
Quales offas Diatriba mifceat alii viderint, illud in con¬
feſſo eft, Lutherum talia mifcere pharmaca, ut plurimos
fimplicium animos infecerit. Et quemadmodum jocus
infulfus de offa refipit ‘crafum fpiritum quo ducitur,
ita quod paulo poft noftram illationem appellat /evia¬
than, id eft, additamentum, ut videatur & Hebraice
fcire, fapit eum fpiritum , cujus afflatu multas hyperbo¬
las addidit Scripturis facris, quæ fanum illarum fenfum
fobyertunt, Quid dicit Leviathan? Ergo liberum arbi¬
trium habet plenam omnium poteftatem, ergo fe folo
poteſt, ergo poteft fuis viribus, ergo non eger auxilio
Spiritus. Hacc de fuo addit Lutheras ille Leviathan,
cum mea Diatriba longe aliud loquatur. Hoc menda¬
cium cum plus centies recinat , credit ita fore ut vi¬
deatur effe verum, fed longe fallitur. ‘Qui quod ma¬
nifeftee vanitatis eft fubinde repetit, non hoc efficit ut
guod dicit videatur minus falfum, fed ut ipfe impuden¬
tior. Quorfum enim attinebat illud fophifticum nuga¬
mentum, f voluero bond terra comedetis , quafi quifquam
poflit frui bonis terræ Dco nolente. Quid hoc eltaliud
quam tempus & chartas perdere? Ex hoc Capite coar¬
tit, me totam poteftatem tribuere libero arbitrio. Et
tamen ipfe citat hæc mea verba, Quid attinebat dice¬
re, fi volueritis bona terræ comedetis, f nzila eft liber=
tas voluntatis? An qui dicit, fi nulla eft, tribuit to¬
tam poteftatem hominis voluntati? Ac mox, quorfüm
attinet eos hortari , qui nulla ex parte fuæ poteftatis
funt. An hæc funt verba totum noftro tribuentis ar¬
bitrio? Et tamen his citatis Latherus fubjicit: Quor¬
ſum attinet citare locos, qui fe folis nihil probant, © dd¬
jeta fequela omnia tribuunt libero arbitrio? Duo falfa
ceu linum lino connexuit. Nam & hæc loca hactenus
Ecclefiæ probaverunt liberum arbitrium aliquid pofle;
ties autem blateravit me tota difputatione feparare gra¬
tiam àlibero arbitrio. Et tamen hîc refert hæc mea ver¬
ba: Evidentins vero Zacharias liberi arbitrii conatum
lindicat, © gratiam conanti paratam. An excludit gra¬
[tiam, qui dicit cam paratam? Verùm quo magis elu¬
| ceat hominis infignis impudentia, referam & alias ali¬
| quot fequelas ex Diatriba. Citato Efaie teftimonio fic
infero: S non eft homini ullo paĉto libera voluntas, ant
\fi, ut quidam ajunt nec ad bonum nec ad malum , quid
fibi volunt hec verba, fi volueritis, fi nolueritis? Ac
mox: Non video, quomodo vitari poffit, quin hic gui¬
que peccatoribus tribuamus voluntaters, aliquo medo li¬
| mine vinculis adftri&o, qui nulla ex parte liber eft.
Paulo poft fic infero: Et mbi funt qui negant hominem
quicquam agere, fed pati tantum ab operante gratia?
Acmox: Ceterum quid imprtes illi, qui nihil poteft
agere neque boni neque mali. Fis qui nullo modo fag va¬
lantatis compotes funt , &c. Et aliquanto poft: Hac
omnia frigeant oportet femel inducta necefitate, vel bene
faciendi vel male. Br rurfum: Si cunta fiant necefita¬
te. Acmox: More frigent omnia praclara pracepta
Chrifti, / nihil tribuitur humane voluntati? Item: Ubi
toties eft operum bonorum ‘ac malorum mentio, ubi men¬
tio mercedis, ibi non intelligo, quo patto locus fit mere
| Non pergam referre plura, ne moleftus
fim le&ori. Hujulmodi fequelis cum plena fit @a pars
Diatribes, qua citat Scripturas pro libero arbitrio,
tamen Latherus perfriéta fronte toties nobis exprobrat
illationem, que totum tribuat humanæ voluntati ex¬
clufa gratia. Illationes mez ponunt paratam gratiami
[agenti quod in ipfo eft , excludunt meram neceffitatem,
| quam inducit Lørher»s , tribuunt aliquid libero arbitrio,
led modica ex parte. Quem igitur habent locum illa
flolida convitia; Diatribam alind proponere, álind pro¬
bare, neftire quid loquatur , pugnare fecum. Non libet
regerere convitia, res indicat, qualis Rhetor fit Lø¬
theras, & quam fibi conftet homo vere nufquam im¬
memor aut diffimilis fui, duntaxat in convitiando.
Objicitur aliud crimen miferæ Diatribæ: Zn his que
recenfuit , nihil facit diferiminis inter voces Legis &
Euangelii,tam fcilicet caca eff & ignara, ut quid Lex,
quid Euangelium ft, non videat. Imo Lutherum ni¬
hil pudet confingere. Ubi facio verba Legis ex vei¬
| bis Euangelii? An quia refero quædam loca, quæ ma¬
| gis ad gratiam invitare videntur , quam præfcribere
| quid fit faciendum? Sit ita, nonne hoc quoque fibi
|fumfit Diatriba , ut ex invitationibus > promiflis ae
| Blanditiis Dei probaret non omnino nihil agere volun¬
tarem humanam? exempli caufa fumatur illa vox ma¬
[xime Euangelica, Zenire ad me omnes qui laboratis &
| onerati cf, © ego reficiam vos. Si nihil agit volun¬
tas hominis, cur illi dicitur venite. Nemo dicit vin¬
cto, veni ad me, dabo tibi cibum, fed ultro cibum
illi defert, aut prius folvit. Hie non præfcribuntur
opera Legis, fateor, fed exigivur aufcultatio verbi,
que præparat dono fidci. Rurfum, Penitentiam agi¬
te, inftat recnum celorum. Pyomittitur hic regnum
cœlorum, fed agenti pænitentiam. Si nihil agit hu¬
mana voluntas ad refipifcendum , cur hue hortatug
Euangelium ? Danda potius erat pænitentia quam pree¬
cipien: