Page 62 [62]
1351 DESIDERA
quod ullus hominum, aut etiam Angelorum, accedit | A
ad perfegtionem Dei, fed quodin aliquo genere refert
Patrem, videlicet in benefaciendo, tum amicis, tum
inimicis. Neque enim mentitus eft Propheta, qui dicit:
In toto corde exquifivi te,ne repellas me a mandatis tuts.
At mentitur, fi verum dicit Latherws. 3. Regum vir.
fic orat Salomon, Domine Desy gui caffodis pattam &
mifericordiam ſervis tuis, qui ambulant coran te in toto
corde fo. Si nulli tales funt, pro quibus orat Solomon ?
Nec opinor mentitum Ezechiam , cum ait , Obfecro
Domine , memento quafo quomodo ambulaverim coram
te in veritate & în corde perfeto. Et quomodo in facris
Voluminibus laudantur quidam, quod cætera pii, in
hoc & illo deliquerint , fi nullum præceptum fervari|B
poteit? Denique fi nos urgeat Sophiftarum more ver¬
bis, vicifim & ipſum urgebimus., Querimus igitur
qua Dialectica confequitur, per Legem cognitio peccati,
ergo nibil aliud, veluti Ñ dicas, lactuca folvit aluum y
ergo nihil adfert nutrimenti. Rurfus qua ratione con¬
fequitur; huic Medicus nihil profuit, nif quod agni¬
to morbo gravius difcruciatur, ergo nulli in aliud pro¬
defle poteft quifquam Medicus. Quod illi non in aliud
profuit Medicus, non ars in culpa tuit, fed agroti vi¬
tium non prabentis.fe Medico. Quis autem unquam
tyrannus aut tam otiofus fuit , aut tam morofus, ut
leges daret fuis , que nihil aliud efficerent quam ut
cives intelligerent nibil carum fervari poffe? Seon nul- |C
Jam legem tulit de parricidio , rogatus quamobrem,
refpondit fe non fuifle fufpicatum mores civium co ma¬
litix progrefluros; videlicet indicans; leges non perti¬
nere ad ea quæ fieri non folent, fed multo minus ad
ca que fieri non poflunt. Nulla enim lex vetat, ne
quis no&u fumtis alis evolet è civitate. In duodecim
Tabulis lex erat, ut ejus corpus, qui multis creditoribus
effet obnoxius, nec foret folvendo, in partes diffeca¬
retur, & quifque pro crediti portione partem tolleret.
Hanc legem non in aliud latam interpretantur, nifi
ut atrocitate pæœnæ confirmaretur fides crediti ac mu¬
tui, fine qua collabatur opotter Refpublica. Neque
enim hujus legis ullum exftat exemplum. Vertim hee p
una lex ab Ethnicis erat terroris, non exempli gratia |
lata : Lutherus omnes Dei leges , cum premiis, fup¬
pliciis, & quicquid ad legem fervandam, vel allicere,
vel pertrahere poteft, vult effe vel illudentis Dei, vel
infultantis: veluti cum pater jocans jubet ad fe venire
pucrum, quem fcit ingredi non poffe : vel cum Rex
hofti feroci infultans pra fcribit, quod fcit ab illo præ¬
ftari non pofle. Nonne præclarum dedit commentum,
ad quod exigamus univerfam propemodum Scripturam
facram? Cur igitur appellatur Lex , fi nihil conducit
ad aétiones vitæ , f impofhbilis eft, & per hoc ini¬
qua? Jureconfulti negant habendam pro lege, qua nec
fit poflibilis, nec rationi confentanea, nec equa, nec |p,
utilis Reipubliez. Addunt, & receptam affenlu, & |
moribus approbatam effe oportere. Atqui fi talis erat |
Lex Dci, qualem cam facit Latheras, populo Ifraeliti¬
co fucus factus eſt. Primum cum Mofes ferret Legem,
ftipulans aflenfum populi, quod religiofius etiam fit
Deut. xxix. Etenim fi dixiflet, trado vobis Legem,
quam nec fervabitis, nec fervare poteftis, rantum pro¬
det vobis animi veftri malitiam: populus haud dubie
talem Legem recofaffet : aut fi recepiflet, minus fibi
difplicuiffet violata Lege , quae non in hoe effet data |
ut fervaretur, fed tantum ut agnofcererur peccatum.
Ergo ut aflequeretur Deus quod volebat, fallendus c¬
ret populus abfconfa decipula. Et ideo Mofes homo |F
callidus tantum-temporis confumit in perfuadenda Le- |
ge, in exhortando, pollicendo ; dererrendo, ne fen¬
tirent rem arte geri, Alioqui fi Lex in hoc tantum da¬
tur , ut prodat peccatum , fatis erat nuda præcepta
proponere , nunc bona’, imo maxima voluminis pars
occupatur in perfuadendo, Quod fi ufque adeo necef=
faria res ell agnitio peccati, nec alia ratione parari po¬
terat, quam ut homo deceptus impingeret in Legem,
chr Latherus nine prodidit hoc myfterium, & fublato |
DE RAS SRE 1352
fuco fecit, ne homo velit intendere nervos ad fervan¬
dam Legem, quam {cit nullo modo fervari pofle? Sal¬
tem loqueretur quemadmodum: locuti funt Moſes, Pro¬
phetæ, Chriftus & Apoftoli , cumque his Ecclefia Do¬
tores: Nam horum talis eft oratio, quafi noftræ vo¬
luntati fit imputandum , fi Legem non fervaverimus.
Sed efto, pariat Lex agnitionem peccati. Ad -quid con¬
fert agnitio peccati ? Ad falutem ? Non. Sed vel ad
defperationem; vel ad contumaciam, ni accedat gra¬
tia, At quanto Deo dignius eft, cam gratiam conferri
in obfervationem Legis, priufquam homo tam mife¬
rabiliter impingat, tum {uo tumaliorum malo? Dicet
fic vifum voluntati adorandz non ferutanda. Ergo
folus Zatheres fuit ili yoluntati 4 confiliis? Cur igitur
prodit arcanum, quod ipfe Filius non prodidit, quod
haétenus vel nefcivit, vel reticuit Ecclefia Chrifti {pon¬
fa, que fponfi fui Spiritum habet, ubicunque ille Ja¬
tirar. Jam fi nos roget, quid opus erat libero arbi¬
trio, quod ad malum valeat per fe, ad bonum ineffi¬
cax fine gratia? Refpondebimus , fic vilum adorandæ
voluntati, & hoc refponfum eft longe probabilius,
quam quod adfert Latherns. Quid autem erit tam in¬
folubile quod non folvet, fi permittamus illi, quoties
commodum eft, ad voluntatem adorandam, & Deum
non prædicatum confugere ? Rurfum ubi rogarit, quid
opus erat Deo crucifixo, fi Lex juftificabar? Refpon¬
debitur,, cum in Lege circumcifio fuftulerit peccatum
originale, cum gratia auxilians viribus hominis, jufti¬
ficarit, quid opus erat Euangelio? Si dicat, ut auge¬
ret dilatarerque gratiam : hoc poterat abfque morte
Filii. Sic vilum, inquiet, voluntati adorandæ. Sed
cidem fic vifum, ut homo perliberum arbitrium præ¬
beret aut fubduceret fe grauæ. Ita quoties nos defti¬
tuet ratio, aut quoties noftras rationes non recipiet;
confugiemus ad voluntatem adorandam. Urt autem
perfuadeat nobis, quod eft omnium abfurdifimum ;
totam pene Scripturam illudere nobis quoties praci¬
pit, exhortatur, minitatur, aut expoftulat, unde pe¬
tit argumenta? Non ab Ecclefiæ decretis , quæ con¬
temnit, non ab orthodoxis Scriptoribus , quos con¬
fpuit, fed à Grammaticis & Sophiftis. Verba fubjun¬
ĉtiva, optativa, & imperativa nihil ponunt. Quia pa¬
ter jocans dicit infanti , Accurre huc , cum ingredi
non poffit. Et dives irridens pauperem , dicit, Da
mihi talentum, cum fciat illi obolum non effe. Etut
ipfius exemplis utar, fie, inquit, loguantur Dialeéice,
ptura, Si fervaveris mandata, confervabunt te. Et
quemadmodum irrifor aliena calamitatis dicit caco, Sé
volueris videre , rem vibi gratifimam indicabo. Hoc
potifimum telo triamphat nofter invitus Achilles,
adverfus cujus potentiam nec portæ inferorum quic¬
quam valent. Sed ubi interim gravitas Scripturarum
divinarum? ubi fenfus communis? ubi confuetudo le¬
gum humanarum ? ubi Legis vocabulum , fi tantum ape¬
rit peccatum, & exafperat concupifcentiam? An non
hæ funt adamantinæ rationes, quibus nobis rem & ab¬
furdam & inauditam perfuadeat? Mac, inquit, carni
videntnr abfarda, fed fpiritui nequaquam. Ex interim
omnes qui diffentiunt carnem facit, fibi fpiritum vin¬
dicans. Id præftare debebat potius quam predicare.
Nunc aliud nobis loquitur ipfius glorioſa prædicatio,
aliud {cripta , fannis , ronchis , morfibus , ftrophis ,
gloriis & convitiis referta.
Verùm ut finiamus quod cceptum eft. Quid eft
quod hic Paulus ait? Omnes peccaverant, & egent glo¬
ria Dei. Er ad Galatas rrr. Conclafit Scriptura omnia
fab peccato ? Refpondeo, fi peccatum interpretemur
crimen, hoc eft, capitalem culpam, Paaslam illic ld¬
qui non de fingulis hominibus, fed de fingulis homit
num generibus. Nulla enim erat natio non inquinata
graviflimis peccatis, Quod fi qua fuiffet non egens
gloria Dei, fuiffet Judæorum natio, quiz Legis a Deo
tradite prerogativa gloriabatur. Verùm pofteaquam
hace quoque erat inquinatiffima, reftabat, ut quod ait,
Omne