Page 61 [61]
OCR
349 HyYPERASPISTAE nos, Verùm hinc nón coùfequitur, Legem nihil aliud in omnibus potuifle , quam ut oftenderet peccatum inevitabile; nam ideo Lex oftendit peccatum ut- yizerur, & volenti vitare, præfto eft gratia, nunc quidem copiofior, fed & Judæis & Gentibus aderat.: Neque enim hoc Chry/oftomus facrique Dolores imputant nature Legis, quod tantum coarguit peccatum , {ed hominum prave voluntati, qui nolunt parere Legi. Alioqui fi Panlus fenfiffet quod interpretatur Lurherus, Legis pracepta A nemine poffe obfervari, nec in hoc effe data, nequaquam dixiffet, His quidem qui fecun: dam patientiam boni operts gloriam & honorem & incorruptionem quarentibus vitam aternam. Ac rurlus:, Glovia autem G honor & pas omni operanti bonum, fudeo primum & Graco, Ex iterum :Circumesfio quidem prodeft, f Legem obferves, videlicet oftendens Legem ad nihil utilem, nifi ad gravandam con{cientiam, fed quibus? Non obfervantibus eam , etiamfi juxta carnem fervare ex parte viderentur. Quis autem unguam Veterum attulit commentum quod adfert Laztheras? Ex tenore, inquit, contextus elucet hic fenfus. Imo tenorem jam oftendi longe aliud agere, nimirum accufari malitiam & pronitatem ad malum, pariter & in Judæis & in Gentibus, & ideo Deum confiderantem quod nec Lex erat efficax ab abolendam hominum malitiam, fuftulifle Legis onus, & ampliafle gratiam, omnibus denuntiando falutem per fidem in Jeſi Chriftum, quem Pater in hoc miferat, ut gratis omnibus fua peccata Condonaret. Quod autem negat hanc juftitiam conferri ex operibus Legis, non huc pertinet, opera bona non requiri à baptizatis, fed indicat ad baptifmi gratiam admittendos ex æquo vel Gentes à Lege immunes, vel Judæos Legis tranfgreffores, modo fidant Euangelii promiflis. Non enim imputantur vite prioris commifla ad Euangelii gratiam confugientibus. Proindé ut yerum eft, per Legem agnofci peccatum, ita non confequitur quod addit Lurherws, nihil aliud efhcere Legem, nec in aliud omnino latam fuiffe. Nec vero mirum fi Lex dicitur parere peccati cognitionem , cum in hoc foleant etiam human leges ferri, ut videant quid fit fugiendum, quidexpetendum. Necenim fimpliciter hoc agit Lex, ut intelligatur quid fas, quid nefas, quid rectum & pravum, fed ad aétiones hominum prodita eft Lex, veluti medicina prodit morbos, non in hoc tantum, ut homines intelligant fe ægrotos, fed ut ope Medicorum fanentur. Quod fi univerfa Lex nihil aliud parit quam agnitionem peccati, hoc eft, gravamen confcientiæ, quid Gbi volunt tam multa Legis in Scripturis encomia? Lex Domini immaculata , convertens animas, fapientiam praftans parvnliss Inguo corrigit adolefcentior viam fuam® in cuftodiendo fermones faos. Acrurfum, Et eloguinm tuum vivificavit me. Lucerna pedibus mers verbam tnam, & lumen femitis mew. Si prelucet, utique prælucet aétionibus. Iterum, Prownntiabit lingua mea eloquinm tuum , quid omnia mandara tua aquitas. Contra Lutherus clamat , omnia Dei mandata nihil aliud efe, quam irrifionem aut infulrationem imbecillitatis & ferocitatis humane. Atqui in primo Pfalmo longe aliud promittit meditanti in Lege, quam damnationem confcientiæ. Er erit, inquit, tanquars lignum quod plantatnm eft fecus decurfus aquarum, &c. Ubi memorantur pedes & ambulatio, ibi defignatur actio juxta Legem. Sed talibus, cum qualibus illic agit Pash, Lex nihil aliud erat quam, redargutio malæ confcientiæ. Ae fapsenti, ut Inquit Salomon, Lex fons eft vita, ut declinet à ruina mortis. Rurſum idem Capite fexto: Qnia mandatum lucerna f, & Lex lux, & via vite increpatio diſcipline, at cuffodiane 1e à muliere mala, &c. Lutherws contra facit illam fontem defperationis. At Paulus cum Galati tertio, idem traGtans argumentum quod hic, oftendit ufum Legis: Lex, inquit, pedagogia nofter fuit in Chriſto, feu potius ad Chriſtum , ut ex fide juflificemur. Priufquam autem veniret fides, fub Lege cuftodiebamar s concluſe in eam fidem qua revelanda erat. AD pædagogus nullum DrATRIBES Lib. Il. 1350 A alium ufum adfert puero, quam ut intelligat fe pecca[re an potius, dum nondum ex fe perfpicit, quid fit expetcndam, aut amore reétiducitur, vel pudore, vel meru à turpibus arceatur , ne corruptus undique jam nec Philolophis docilem fefe, nec paternis monitis audientem prabeat ? Legis igitur divine fcopus unicus €rat , ut vitarentur turpia, expeterentur honefta , fed humanarum mentium varietas in caufa fuit, ut Lex in aliis aliud atque aliud efficeret. Bonis ac fapientibus erat fons vitæ, infirmis crat cuftodia , quafique cancelli, ne dilaberentur in extremam impietatem , terrore fublato: fimpliciter ignorantibus erat lucerna prælucens ad iter actionum: ferocibus autem ac malitiofe tumidis, carnifex erat, ingerens commiflorum turpitudinem , & vel ab invitis extorquens confeffionem. Quod evenitin legibus humanis, idemufu venit in divinis, {copus idem cft, exitus varius. Qui fcopum Legis tollit, tollit Legis & naturam & vocabulum. Annotatum eft & illud ab Orthodoxis, non diétum effe, Ex Lege cognitio peccari, fed per Leger :*alioqui vifus fuiffet accufare Legis naturam, quod ex fe pareret vindiétam tedarguto tantum peccato: fed dixit, per Legem, fignificans occafione factum, ut Lex, qux data erat ad reéte agendum, prævaricantibus auxerit damnationem, & que parata erat ad confequendam juftitiam, prodiderit injuftiviam. Sed Pa4/4s excufat Legem, pronuntians illam effe bonam ac fanétam, nimirum quod iram operatur, id rejiciens in eos, qui cam negligunt obfervare. Sic intelligendum & illud,, Lex auseza fabintravit, ut abundaret delittem. Nec enim ideo Lex data eft, ut abundaret deliétum, ſed hoc hominum vitio confequutum eft, ut quod in remedium erat datum , auxerit morbum. Similiter ad Ga/atas tertio , declarans quis fuerit ufus Legis, ita fcribit; Quid igitur Lex? propier tranferefionem pofita eft, donec venerit femen, cei promifum erat. Quid eft, propter tran[greffionem © an ideo, ut Lex violata proderet hominum malitiam? An potius ut boni redderentur meliores, infirmi tutiores: mali levius peccarent, malitiofi coarguerentur, & fi non minus peccarent , certe minus lederent, atque ita totus ille populus, cui Chriffzs erat promifius, intra Legis cancellos cuftodiretur, ne Chri/fvsadveniens nullos inveniret fanabiles. Etf nullus erat illorum , qui totam Legem fervaret; tamen erant innumeri qui juxta communem æftimationem; aliqua ex parte fervarent. In his aurem ut non erat perfe&a juftitia, ita gradus aliquis erat ad juftitiam Euangelicam. At fine gratia nemo fervat Legem ut dignum eft. Fateor. Sed ca gratia parata eft, quod in ipfis eft preeftantibus. Jam & illud peculiare Lushero, ex indefinitis, aut fingularibus proloquiis reddere univerlalia. Per Legem agnitto peccati, Igitur ,inquit, tota Lex cum omnibus precepitss mint , pramtis, fupplicte , malediblionibus ° benedittionibus, in omnibus hominibus , omni tempore nihil alind. efficit, quam ut agnito peccato gravet confcientiam , cum nullum fit praceptum quod homo pofit fervare. Atqui complures funt qui non furantur , qui non pejerant, qui non occidunt. Sed habet aliud fophifma:; Fons bonornm operum omninm eft amor Det. Sed praceptum Dei jubentis ut ametur ex toto corde, tota anima, totis viribus, 4 nemine porefk impleri. Hoc pofito non fervat Legem , etiam qui in cateris eam fervat. Iſtum nodum eleganter diffolverunt olim Orthodoxi. Quomodo? Nimirum hy| perbolen præcepti exigere fummum amorem Der, | comparatione rerum cæterarum, ùt is diligat Deum cx toto corde , anima & viribus, qui illum anteponit omnibus rebus conditis, etiam vitæ & morti, fi cafus inciderit , ut aut fit offendendus Deus, aut mors oppetenda. Quod {upereft hyperboles exigit, ut homo in amando Deo ftudeat proficere , ‘quantum fert imbecillitas humane nature. Sic & in Evangelio perfectus dicitur difcipulus , fi fuerit ficüt mapgifter ejus: non quod quifquam par fit Chriſto y ſed quod in B @ D E F codem virtutis genere verfetur. Ibidem jubentur ef(e perfeéti, ficnt Pater cceleftis perfectus èft, non Tom. TX. Qaqq x quod
