Page 60 [60]
OCR
que mali quoque fervant metu pane, nec furantes, nec occidentes, nec blaiphemiam in Deum jacientes , nec maledicentes patri aut matri. Nam quod Paulus docet, per Legem dari cognitionem peccati, alias excutietur. Quin arbitror confultius, ut hic obiter eum ab hac arce deturbemus. Quandoquidem hoc eft unum præcipuum telum, quo pugnat adverfus eos qui tribuunt aliquid vel libero arbitrio, yel meritis hominum. Hoc igitur femel illi excutiamus è manibus, ne toties eadem audiamus impune. Primùm igitur aflumemus id quod conftat, 244/47 Apoftolum illic agete cum Gentibus ac Judxis; fed cum Judæis præcipue, ut declaret omnibus opus efle gratia , que per Euangelium citra difcrimen offerebatur omnibus: cum nec Gentes per nature legem, ac philofophiam cognoviflent Deum, & fi cognoverunt, res conditas prætulerunt conditori: nec Judzos conftaret fuifle juitifiCatos per opera Legis, guin potius Legem ipfis occafionem dedife gravius peccandi. Quædam enim peccata funt, quæ lex naturæ non indicat omnibus, qualis fortaffis eft concupifcentia rei alienæ ,quæ neminem lædit. Verùm dum hæc quoque Mofi Lex prodit effe | peccata, magis oneratur confcientia Judæi. Hujus generis funt & omnes fere ceremonia. Neque enim nature lex fentire poterat efe peccatum yefci carne fuilla, ne erat quidem ex fefe peccatum, nifi Lex vetuif- | fer. Judi vero prapoftere fervantes Legem, circumcifonem, delectum ciborum, fabbatifmos, conta&um morticiniorum, neomenias , ceereraque hujus generis fuperititiofe fervabant, negligentes ea que Legis erant caput, amorem Dei ac proximi. Potiffimum vero Pau= lus ferit ex Gentibus Philofophos, ex Judæis Pharifæos Scribafque. In his enim plurimum erat faftus, & hi potiflimum refitebant Euangelio. Nam fapientes illi contemnebant crucis ftultitiam, & crux, que vacabat ad peenitentiam, offendebat Pharifaos falfa juftitie perfuafione turgidos. Sic tamen percellit utrofque, ur utrifque delinitis fpem bonam faciar. Gentibus detrahit eriftam primo Capite, ita inquiens „Ut fint inexcufabiles, Judæos dejicit proximo Capite, Si antem ta Jadens cognominaris, &c. Rurfus hic Gentes fublevat: Cum enim Gentes qua legem non habent, naturaliter ca que legis Jent, facinnt, &c. Judæos fublevat ur. Cap. Quid erga amplins Fudzo eft, &e. Ad coarguendas Gentes non us titur teftimonio Scripturarum; quod illarum- impietas eflet in propatulo, videlicet idololatria, & libidinum nefariarum turpitudo, que traduéta eft & ipforum libris. Ad Judxos, qui fibi jufti videbantur , coarguendos A B C D utitur Legis teſtimonio: Qzia non eft juſtus quifquam. Non eft intelligens aut requirens Deum. Quæ ne Judæi torquerent velut in Gentes dicta, fubjicit Paslus : Scimus autem quoniam quecungue Lex loquitar, his qui în Lege funt loquitur, Mox velut indignantibus Judeis, Nihil igitur nobis profuit Lex, Profuit, inquit, non ad Juftitiam, fed ad hoc ut peccatum veftrum effet evidentius, ut diſſimulare non poſfitis. Nam Grecis eft Non yraars, quod cognitzonem fonat, fed Sriyvacic, quod magis fonat agnitionem. Nam qui cognofcit, diffimulat ac negligit; qui agnofcit, fatetur. Lex enim velut appellans confcientiam peccatoris, non finit illam diffimulare vitium fuum. Non eft igitur quod Judxus de Lege glorietur, cum per cam magis traducatur ipfius iniquitas. Jam conftat ea, quæ 1. Cap. Gentibus exprobravit, non quadrare in fingulos Ethnicos. Nec enim apud illos nullus erat à nefandis libidinibus immunis, aliifque factis atrocibus, quæ multa commemorans , 1 Corinth. yr. {ubjicir 1@ hac faiffis quidam , five aliqui, Non dicit omnes. Nec in omnes Judæos quadrant illa: Noa off requirens in Deum, venenum Alpidum fab labiis eorum, veloces pedes eorum ad ejfandendum fanguinem , cum in Scripturis facris legantur complures honorati cognomine juftorum ac Deum timentium. Quin & inter hos, qui cognominis hujus honorem, nec apud Deum nec apud homines promerebantur, crant quamplurimi, qui pon omnino yacabant timore Dei, nee fe | | | | Fi ERASMI 1348 ftinabant ad effundendum fanguinem, nec venenum afpidum portabant {ub labiis. Hacc igitur in genere di~ &a funt, preefertim in Judæos, quod plerique tales eh fent, id quod declararunt in condemmatione Chrifti, ad impium facinus concordes, Pontifices, Seniores, Scribe, Pharifxi & populus. Deinde difquirunt Interpretes de qua Lege loquatur hic 248/45, quando vocem hanc varie ufurpat in hac ipfa Epiftola. Satis tamen conftat hoc in loco fieri mentionem Legis AZofarce. Sed quærendum eft de qua parte Legis loquatur. Mihi videtur loqui de crafliore parte, que piæferibit ceremor nialia, quæque vetat manifefta facinora que puniunt etiam leges humane. Meminit enim circumcifionis 5 quo nomine compleétitur omnia ceremonialia. Et in peccatis hæc refert: Qui predicas non farandum s fararis: qui dicis non machandum, mecharis: qui abominarts idola, facrilegium fac, Nam hee faciebant omnes Judzei? Nec hodie faciunt omnes. Ex his igitur juxta litteram obfervatis vindicabant fabi juftitiam adeo, ut aut recufarent Euangelii gratiam veluti non neceffariam, aut negarent cam abfque Legis præfidio {ufficere. Rurfus in fequentibus videtur intelligere opera Legis , circumcifionem ; reliquafque ceremonias : Arbitra= mur enim inquit, juftificart hominem per fidem fine ope= ribus Legis. Alioqui fi ponas opus Legis elfe vitare homicidium, facrilegium , adulterium ,& perjurium, itena diligere Deum fuper omnia, & proximum ficut teipfum: fine his neminem juftificat fides, imo fine his mortua eft fides, ne dicam mortifera, fi qua tamen omnino eft. ` Huic confonant que tractat Capite 1v. de Abraham, qui nondum circumcifus per fidem meruit juftitiæ laudem. Neque enim Euangelium fert illum, qui non abftinetà furtis & adulteriis. Ponendum & illud, hic non agi de tota vita Chriftianorum, fed de his qui ex Paganifmo aut Judaifmo veniebant ad baptifmum. De quibus in commune dicitur, omnes peccaverunt, C egent gloria Dei: non quod omnes ea facinora commiferant que fupra commemoravit, fed quod nullus haberet plenam illam & Euangelicam juftitiam, qua nos juſtos reddit apud Deum. Diftinguit enim Euangelium juftitiam Pharifæorum ab Euangelica, quemadmodum hic Apoftolus diftinguit juftitiam hominum a juftitia Dei. Mure autem fine Lege juftitia manifeftata eft , {edaddit, jaftitia Dei. Ac mox, fuffitra antem Dei, per fidem fefe Chrifti. Extra controverfiam eft, ne Judæos quidem juftitiam hanc confecutos nifi per donum fidei in Chriftum. Er ideo Paulus ait, juftitiam Dei nunc manifeftatam , fignificans olim fuiffe tum in Gentibus, tum infudxis, fed velut occultam , nunc per Euangelium copiofius ac palam effundi in omnes Orbis nationes. Confiderandum & illud, adverfus quos hac adferat Pawlzs. Nimirum adverſus feroces fibi littera Legis placentes Judæos. His adimens gloriam inanem, dicit Legem nihil aliud attuliffe quam agnitionem peceati, hoc eit, teftimonium damnationis. Hee enim una præcipua clavis eft obfervare quid agar, cum quibus agat, qua occafione loquatur, quid {peétet Scriptura. Qua quidem in re Pal haber eriam peculiare quiddam,in omnia fe vertere folitus, ut efficiat quod inftituit, non malitiofa callidaque vatritie , fed humanz falutis avidiftima caritate. Elevat, exaggerat, vulnerat, mitigat, alia fubticet, alia differt : caritatis hoc artificium eft » bon verfutie. Proinde fi quis in hujus Epiftolis fuperftitiole velit urgere voces ac fyllabas, in multas incuyret abfurditates. Ita quod hic in elatos ac fuperciliofos intendit Judæos, dicens , Legem talibus non conferre juftitiam a= pud Deum:,id Zerberzs fic torquet quafi Lex univerfa omnibus preceptis, etiam his que fidem, pietatem & caritatem preecipiunt , cam exhortationibus, minis, exfecrationibus, objurgationibus , blanditiis, promiffis, ex~ poftulationibus additis, quibus undique plena eft univerfa Scriptura, nibil aliud efficiar quam ut homo intelligar, fe nihil corum implere poffe que preecipiuntur,: eviamfi adfit pratia. Judæis Legis oblervationem abfque gratia non fuffeciffe ad veram juftitiam, fatemur & nos,
