non improbabile videri , in illis & voluntatem fuiffe
aliquo modo propenfam ad honefta, fed inefficacem ad
falutem æternam, nifi per fidem accederet gratia. De |
fide & caritate, quam ais me Philofophis tribuere ini
mea Diatriba , nihil aflevero, quanquam & hoc difpu¬
tatur a nonnullis , qua: fides fuffecerit idiotis Tudzissl
& num qua fit fides, qua Ethnicus fervari poflit. Di¬
itin€tionem de triplici lege natura, operum, & fidei,
fiétam fabulam appellas. Primum de lege natura nul¬
la eft dubitatio, quod differo de lege operum & lege
fidci, ex dzguffino fumferam, qui in libro, quem in¬
fcripfit de Jisrera & fpiritu, juxta Pasii fententiam, di¬
flinguit legem operum five factorum à lege fidei. Le¬
gem factorum vult cffe Legem Aof , tabulis inferiptam,
precipientem abfque gratia. Legem fidei vult efe
Novum Teftamentum, quod quanquam cadem præci¬
pit quæ lex operum, tamen addita gratia fidei facit
præcepta mollia. Er inter multa fic dicit : Quod ope¬
rum lex minando imperat, hoc fidei lex credendo impe¬
trat. Ac paulo poſt : Lege operam dicit Dens, Fac
quod jubeo: Lege fidei dicitar Deo; Da quod jubes. Rur¬
{us aliquanto poft: Cam in tabulis feribuntur opera ca¬
ritatis, lex eff operam, © littera occidens preuaricato¬
rem: cum autem caritas difanditur in corda creden¬
tiam, lex eft fidei, & [piritus vivificans dilettorem. Hac
ille. Non equidem damno fenteptiam corum, qui Le- |
gem volunt efle præceptorum , Euangelium promifio¬
nis & confolationis , ita ut utrunique fir in utroque,
hoc eſt , Euangelium fit etiam in Lege Mofuca, X
Lex fit in Euangelio: fed Avguftinus, quanguam non
ita multum abeit ab hac fententia, tamen non videtur
prorfus idem fentire. Nam codem in opere diſtinguir
Vetus Teftamenium à Novo, genere promiflorum ,
quod illic promittantur temporalia , in Euangelio æ¬
terna. Verba A#gaffini fic habent: Sicut ergo lex fa¬
oram fcripta in tdbulis lapideis , mercefque ejes terra
illa promiffionis , quam carnalis domus \rael, cum ex
Egypto Liberata effet, dccepit , pertinet ad Teftamen¬
tam Vetus: Ita lex fide: (cripta in cordibus, mercefgue
ejus ſpecies contemplationis , quam fpiritualis domus Iſrael
ab hoc mundo liberata percipiet, pertinent ad Teftamen¬
tum Novum. His confentanea dicit enarrans ex Euan¬
gelio Foannis hac verba : Sed unigenitus Filius, qui eft
in finn Patris ipfe enarravit. Flac cumimitarer tamen
accedo propius ad cam fententiam quam vos probatis,
quam ad eam quam Azgufizaus. Inter alia fic loquens: |
Afofes dicit, Ne committas adulterium , fi wall
ris lapidaberis. Sed qaid dicit lex fidei , que jebet di- |
ligere intmicos, que jubet tollere crucem quotidie , gae |
jabet contemnere vitam? Nolite timere pufillus grex, |
veftrum eft enim regnum ccelorum : &, Confidite,
quia ego vici mundum: &, Ego vobifcum fum ufque
ad conlummationem feculi, &c. Vides ut often{urus |
quid fit lex fidei proferam verba fiducie & confolatto¬
nis. Nec hoe erat hic propofitum excutere, quibus
modis difcerneretur Lex vetus ab Euangelio , fed in
hoc obiter adhibita eft hic diftin&tio, quo facilius le¬
ori commonftrarem, matura lucem ebfeuraram illu¬
ftrari per fidei donum, & voluntatem corruptam coi¬
rigi per caritatem. Arbitror Jeétori perfpicuum cfle
fađum, quam adhuc nihil fit commiflum in Diatriba,
quod reprehenGionem mereatur , nifi quod tu male nar¬
rando nihil non depravas: quo minus habemus tibi fi¬
dei facras Litteras enarranti, quod in his depravandis
comperiamus quam fis mala fidei. (Ri i
Nunc vide quantam de nihilo fulcites trageediam.
Hæc funt tua verba: Que fi guis Chriſtians omnia con¬
ferat , cogetar ſuſpicari te ladere & ridere Chriffiano¬
rum dogmata &' Religionem. Nam tania ignorantia
ei tribuere gaiifici nofira omnia perlaftravity tanta dili¬
gentia & memoria confenvavit , mibi plane eft dificili¬
mum. Hastenus tua. Cur crimed tan) atrox impingiturr
quia Pelagium feci pene Euangelicum,id eft, here:
cum. Quid ‘enim aliud eft, pene Huangelicum efle?
Ethnici non dicuntur pene Euangelici, qui procul ab¬
qui {ua dogmata per Euangelium confirmabat. Dein¬
de fateor in Philofophis rationem fuiffe obfcuratam,
non exftinttam. Nam de multis bene judicarunt per
{lumen natura : voluntarem item non penitus. corru¬
ptam, cum in his appareant naturales quidam nifus ad
honefta , pro quibus tu fupponis fidem & caritatem.
Diftinxi triplicem Jegem, nature , operum & fidei
Legem naturæ nemo negat, reliquarum duarum difere¬
| tionem haufi ex Azgaffino. Dixi in Philofophorum
Opinionibus ac præceptis eſſe quædam confentanea do¬
gmatibus ac praceptis Euangelicis. Pfalmi quarti yer¬
ficulum , Signatum eft lumen , &c. fic applico ad lu¬
Men natura, ut non negem recte interpretari de fide,
per quam nature lux adjuvatur. Poft hæc tam hor¬
renda crimina fequuntur illa. qua modo recitavi, Qua
VE gris Chriftianis , &c. Sed ubi commonttras nobis
iftum Chriftianifmum? In veftra Ecclefia variant fen¬
tentie, in noftra nulli funt, fi tibi credimus : denique
doces nec. Sanétos , nec Chriftianos, nec Ecclefiam o¬
ftendi pofle. Porro cum caritas Chriftiana nefciat fuf¬
picari malum, quis erit ifte Chriftianus abfque carita¬
te tam male fufpicax, ut ex bene di&is cogatur fufpi¬
cari, me ludere & ridere Chriftianorum dogmata, &
Religionem? Citiusarbitror hoc fufpicaturos Chriftia¬
nos, fi deferro Ecclefiæ confortio, tua dogmata pro¬
pugnarem. Quam vero malitiofum hîc prodis calu¬
|mniandi ftudium: ha&enus nihil {civi, fed incogitans,
imprudens , ignoraus loquor omnia. Hic quo nove
calumniæ facias locum, non potes mihi tribuere tan¬
tum ignorantiæ , fed mayis fcientiam ademtam red¬
dere, quo crimen gravius hæreat in me irrifæ Reli¬
gionis & Chriftianorum dogmatum. Qua funt autem
ifta veftra, que tanta diligentia perluftravi , memo¬
tiaque teneo? Tuane dogmata? Vix ullum tuorum li¬
brorum potui perlegere, tanta eft ibi loquacitas, &
‘infatiata convitiandi libido. Et do&iffimus fit oportet
gui tua intelligat , quæ fine tuo fpiritu intelligi non
poflunt. Et haud fcio an Chriftianorum dogmata pu¬
non alia efe quam tua. Ego de fidei catholice
decretis putabam te logui, illa certe non irrideo, nec
unquam mihi fuit ille animus, gratia Deo, licet vitam
excufare nec poffim nec velim. Sic tu me nunc alium
fingis, utcunque tibi videor idoneus ad calumniam.
Quot convitiis iniuo debacchatus es in Scepticum ani¬
mum? Quoties criminatus es, quod in Diatriba nihil
afferam ? At idem paulo poft omnium optime facio ,
qui nihil aferam , fed itudio queerendi veri tantum
difputem, difcendi cupidus. Ita tibi conftas in calu¬
[mois , ut ex eadem re geminum crimen elicias. Ec
|perinde quafi parum fycophanticum fit impegiffe cri¬
fed interim (inquiens) abffinebo , indicaffe contentus,
donec occafio dignior fefe obtalerit. Ac mox audio, Mi
| Erafme: & amanter admoneor, ne fim de illoram nu¬
(mero gui dicunt, Qais vider nos è Hxc cantio tibi po¬
tius canenda eft , qui cum talibus ftrophis ludas, ar¬
| bitraris,te fallere, nec deprehendi {piritum tuum. We
|Fey inquis, sentes nos. Si ego te tento, qui citra con¬
[vitium tecum difputo , cur non irritaris in illos, qui
magnis yoluminibus te laceflunt ac lacerant, non dif¬
putantes ut ego, fed propriis cognominibus te tuaque
dogmata appellantes? Quod fi illos negligis, co quod
fint extra Ecclefiam tuam, quando Paxlxs non digna¬
Eccleſia fui alienus, non minus quam illi. Quin fæ¬
vis in illos,qui libris editis palam debacchantur in tua
}dopmata, cum hactenus profefli Snt tuam Ecclefiam?
Paulus nullos tradidit Satan, nifi qui defecerant aby
Euangelio. Hoc mihi non potes objicere. Semper
eadem tum fcripfi, tum dixi, tum ſenſi, Toties ob¬
jicis Ecclefize Romanz tyrannidem, que fi qua eft,
‘longo temporis progreflu irrepfit , fenfim alentibus eam
opibus , potentiaque mundana. Verùm-ifti animo,
quem {pirant tua {cripta, fi accederent opes, aucteri¬
tas»