Page 46 [46]
OCR
SI, 1319 DESIDERI i. E RAS MI 1320 di? Diftinguitur Lex ab Euangelio; fed fic ut utrumque fic in utroque, interna Scripture: claritas ab externay Deus 4 Scriptura, Deus prædicatus à non prædicato; fpiritus Euangelicus è fpiritu erroris, opinio negativa, que nihil probat ,ab affirmativa , cujus eft probatio. Oftenditur duplex oftenfio fpiritus: duplex canon, caritatis & fidei : duplex heceflitas , operis & temporis, rurlum conétionis & immurabilitatis : duplex omnipotentia Dei; natüræ & operationis: duplex refpectus ad fuperiora & inferiora: difcernuntur indicativa verba ab imperativis & fubjun&ivis, ftylus à vita morteque fecernitur; à precatione difputatio i denique diftinguitur Ecclefia , qua videtur effe cum noti fit, ab Ecclefia , quæ non videtur effe cum fit: diftingauntur fandti, qui cum videantur non funt, è fan&is qui habentur pro impiis, cum vere fanéti fint. Non hac recenfeo quod omnes tuas diftinétiones improbem, fed quod tibi fumas in facris Litteris explicandis quod aliis non permittis, & aliorum diftin&iones foleas exfibilare, cum tuas haberi velis pro oraculis. Nobis occludis omnem exitum, & tibi vis patere tot cuniculos. Nunc vide quas leges prafcribas nondum vi&or, Deponite quiequid armature fuppeditant orthodoxi Veteres, Theologorum Schole, au&oritas Gonciliorum & Pontificum, conſenſus tot feculorum, ac totius populi Chriftiani. Nihil recipimus nifi Scripturas , fed fic ut penes nos folos fit certa auétoritas interpre- | tandi. Quod nos interpretamur, hoc fenfit Spiritus | Sanétus, quod adferunt alii quamvis magni, quamvis multi; è fpiritu Satan, & alienata mente profeétum eft. Quod Orthodoxi docuerunt, quod auctoritas Ecclefiee tradidit , quod populus Chriftianus amplexus eft, quod Schola defendunt, exitiabile venenum eft Satanze: quod ego doceo, ſpiritus eft vite. Credite in Scripturis nihil prorfus efle obfcuritatis vel quod egeat judice, aut, ut omnes cacutiant, ego non cacutio. Nam confcius mihi fum, me haberé Spiritum Chrifti; quo poflum de omnibus judicare, nemo de me. Nolo judicium, fed requiro oblequium. Neque quenquam vel tantillum moveat multitudo, magnitudo , latitudo , profunditas, miracula, fan&itas, Ecclefia fanctorum, omnes perierunt fi fenferunt ut feripferunt, nifi qui forte refipuerunt añte fupremum vitæ diem. Qui meis probationibus diffidunt, aut carent fenfu communi, aut blafphemiam committunt in Spiritum San&um, & fubyertunt Chriftianifmum. Hujulmodi leges fi recipimus, nimirum tua eft victoria, Rurfum poftulas, ne quid fidamus veteribus Orthodoxis, quod nonnunquam inter fe varient, cum inter vos paucos tanta fit controverfia, de Prophetis, de imaginibus, de difciplinis, de baptifmo, de Euchariftia, & vis ut nihilo fecius credamus veftris dogmatibus , præfertim cum quotidie exfpeétemus nova. Et blafphemi vocamur, quod adhuc hæreamus Ecclefiæ veteri, nec audeamus tuis caftris adjungi, & occinitur nobis illud ex Euangelio: Qui non eſt mecamy contra me el, & qui non taque loquor.. Nunc opera pretium eft videre, quam non fimpliciter tra&as Diatribam , nihil non deprabandum? ita propono difputaturus: Liberum arbitrium efè vis brmana volantatis, qua fe poffit homo applicare ad'ea qua perducunt ad eternam falutem , aut ab iifdem avertere. ‘Hane deferiptiunculam, cum non in aliud propofuif fem, quam ut oftenfo feopo, non latius vagaretur diſ putatio, quam oporteret, congeritur hie quicquid in’ Sophiftarum Scholis garriri folet à pueris. 1Objicitur guod non explicuerim partes definitionis , nimirum |manfragium non unum veritus, cum tamen'id folear | controverfa, difputationem inftituunt, mihi de re jam à cam multis tra€tata brevis conflictatiuncula erat fut cepta, nec mihi fumfi perfonam è cathedra docentis claffem difeipulorum , aut feribentis commentarios ii opus perplexi Scriptoris, ut fingulæ definitionis partes mihi fuerint vel defendendz vel explicandæ. Sciebam liberum arbitrium è diverfis varie definitum, tu compendio definis ; nomen fine re. Perlongum erat aliorum definitionibus vel rejiciendis aut aflerendis vel explicandis immorari. Decreveram in hac arena non diu morari, & alioqui fupervacaneum erat vocem notam & à multis definitam defcribere. Cut igitur dèfinis? Non tam definio vocis rationeta, quam contraho ad id quod in preefentia Le agendum. Men: tior, nifi hoc indicant mea verba: Porro liberum arbitrinm hoc loco fentimus, &c. Quid fignificat hoc loco? Nihil aliud, quam hactenus hic de libero arbitrio dif putabimus, ne quis exfpećtet quicquid de libero arbitrio poteft aut folet difputari. Jam quorfum attinebat hic explicare fingulas definitionis partes, quod folent hi qui puéris Arifforelem prælegunt in Scholis; cum ipfa difputatio progrediens id faciat ? Solent Scriptores fummam rei, de qua loqui deftinarunt, veluti fcopum oftendere. Idem facio in Diatriba. Et ingeritur altera calumpia fophiftica. Quod definitar , larius C| patet quam ipfa definitio. Ef? enim liberum arbsirings Dei, quod unam were poteft dici liberam. Eft aliquod \liberum arbitrium in Angelis, G ta adjftrings ad hominis voluntatem. Jam tefpondi me ideo hee prefatum, ut ab hac confli&atiuncùla excluderem difputationem de atbitrio Dei, Demonum aut Angelorum, prefertim cum aflertio tua non impugnet nifi hominis arbitrium. Scd gravius flagitium ¢{t, quod vox, quam de| |finio, pugnat cum ipfa definitione, hoc eft, guid nomins, cum co quod eft guid res. Apnofco Scholæ puerilis vocabula. Qui(quis enim, inquis, andit liberuin arbitrium , accipit proprie dici quod poteſt & faci evga Desm, quacungue libuerit, nulla lege s nullo imperio coD | hibitum. Eteuim fi feruw, qui degit fub imperio domini, liber dici non poteft; malto minm hominis voluntas qui Subjetta eft imperio Dei. Proinde magis tibi placet ut vertibile dicatur, quam liberam, Primum quod hujus vocis honorem contendis foli Deo proprie congruere, quale fit jam ante difcuffimus: neque nos homini tribuimus arbitrium fimpliciter liberum, guod ex difputatione fatis liquet. Cur igitur abuteris voce? Ego hujus vocis repertor non fum, quare magis decet ut fuper hac re expoftules cum omnibus vereribus, ac recentioribus , atque adeo cum ipfo etiam Auguftino, qui \ cum minimum tribuat libero arbitrio, tamén in titulis voluminum , totaque difputatione abutitur récepto voE|cabulo. Cæterum quod ais hanc vocem omnium auribus nihil aliud fignificare, quam liberam poteftatem faciendi erga Deur quicquid libuerit, &c. res longe fecus habet inter Chriftianos. Reéte monet Haba n, nos ad certam regulam fobriis & propriis verbis debere loqui, fed ipfe tamen qui hoc monet, quoties inculcat in libris fuis nomen’ liberi arbitri; néc ipfe temperas à recepto vocabulo ; guam fobritis in novandis Ecclefiæ vel dogmatibus vel’ verbis, norunt qui tua legunt, & mihi nunc occinis Auguſtini mohñita , quod ab omnibus recepta voce fam abufus. Deinde exigis hie dialecticam & philofophiam Ethni¢am , quam fóles peftem tei Chriftianæ vocare: Sed utrümque do: nas & abufum vocis, & definitionem ad hominem re | ftriétam: Quid autem donas, fi concedis jus publicum? Aut quid mihi largiris, fi demonftro leétori 5 quiz tenus fim hic loquuturus de libero arbitrio? Nihil enim: aliud agit illa mea‘ defcriptio y nifi quod leétorem praeMonet , non audies hic de libero’ arbitrio Dei; An gelorum aut Demonum, aut fi quod eft brutorum animantium, fed de eo quod tribuitd: humanz volunta ti,nec difcutiemus quid poffit in rebus levioribus, quæ ñon conducunt ad æternam felicitatem, fed duntaxat quid
