Page 45 [45]
OCR
1317 efle mihi harum rerum contemtorem vel illud arguit, quod fortunam amplam, cum dignitate conjunétam , jam non femel recufavi. Sed non permitto mihi ut de tuo judicem animo: habet ille fuum Judicem, qui folus novit occulta cordium. Hoc exigimus, ut nos de tua doctrina certos facias, id quod te facturum receperas. . Id fi non potes, patere nos oviculas & fimplices fequi vocem Ecclefiæ. Dices, fatisfaétum elle iis qui fpiritum hauferunt è fcriptis tuis. Utinam poffes impofitis manibus dare fpiritum bonum! nam de fpiritu, gui hauritur è tuis libris, vehementer dubitamus. Non hîc referam experimenta mea: tantùm hoc dicam quod eft in propatulo, calami tui violentiam & fupercilium imitantur permulti. Vifus eft olim mihi Jonas manfueti fanique ingenii : librum, quem fcripfit in Foannem Fabram „attente cœperam legere, cupiens difcere, quibus argumentis rem evinceret. Tantum illic obftrepebat conyitiorum , ut tedio coactus fim librum deponere : nullus enim modus aut finis. Idem mihi ufu venit in tua Mifa abrogata , aliifque nonnuilis Opuf culis. Hic videlicet diftinguis fidem & caritatem: fidem ais fævire, caritatem omnia perpeti. At fævitiam videmus, caritatem illam omnia perpetientem non fentumus. Nec perpendis interim quantopere ladas caufam tuam ifta calami licentia , quem nunc in hunc, nunc in illum ftringis, levium hominum inftinétu. Et nifi me plane fallunt omnes conjecturae, ad hane poftremam debacchationem te propulere quidam è tuis, non alia re offenfi, quam quod ab opinione Caro/fadi: de Euchariftia difenfi, rogatus fententiam. Hunc dolorem fuum per te voluerunt ulcifci, cum hac in parte flarem abs te. Si Diatribam liberis rationibus ac fortibus argumentis obruifles, nec me vel tantulum-offendiffes, fortafle & in tuam fententiam pertraxiffes, à quanonita multum abhorret animus, fi tantum Scholarum effet, non etiam Ecclefiz dogma, & apud alios minus odii, plus fidei tibi paraffes. Ego te ad difputandi, non convitiandi certamen provocaram. Et vides quantam voluminis tui partem conyitiis occuparis. Verüm faceflant hæc. Prolixæ difputationis, qua meæ Diatribes præfationem oppugnas, hanc claufulam facis: Qaare hane difi putatinncalam fic concludo: Per Scripturam ut obfcuram hatlenus nihil certi definitum eft, nec definiri porefè , de libero arbitrio, te ipfo tefte: per vitam vero omninm hominum ab initio mundi nihil oftenfum eft pro libero arbitrio, ut fuperins ef dittum. Docere igitur aliquid guod intra Scriptaras non eft allo verbo preferipram, ullo fatto monftratum, hoc non pertinet ad dogmata Chriffianorum, fed ad narrationes veras Luciani, nifi qaod Lucianus joco & prudenter de rebus ludicris lndens neque fallit negue ladit: Ifti vero noſtri in re ſeria, © que ad aternam [alate pertinet , infaniunt in perdizionem innumerabilium animarum. Sic & ego abfolverim toram banc quaftionem de libero arbitrio , etiam teftimonio adverfarioram mecum faciente, © illis ipfis pagnante , quod fortior probateftimonium conira feipfum.. Habemus bellam conclufionem bene navate difputationis. De obfcuritate jam fatis di&um eft. Finxi ob{curitatem illic effe, ubi variant interpretationes. Eam fictionem fi probas, fimul fatere & tuas feripturas, quibus jugulas liberum arbitrium, efe ambiguas & oblcuras. Quod fi abnuis, noftro jure repofcimus quod concefleramus. Nec ego per vitam Orthodoxorum probo liberum arbitrium , fed in pari teftimoniorum numero pondereque volo nonnihil habere momenti probatam teftium vitam : veluti f in judicio par fit utriufque partis argumentatio, varientque teftes, citius creditur viro qui fortiter pugnavit pro patria, qui fanéte: geffit magiltratum, quam ei, cujus probicas nullo populi teftimonio commendatur , fed improbitas potius famofa eft. Dices quid illius fortiter gefta, quid magiftratus faciunt ad caufam in qua teftem agit? Hoc faciunt, ne quis facile fufpicari poffit eum in hac caula vel mentiri vel falEb I 1318 A li,qui in aliis multis integri prudenti(que viri ſpecimen evidens dederit. Jam fi prae{criprum eft in Scripturis dogma de libero arbitrio , cur rejicis teftimonia Patrum ex facris Libris depromta? $i non eft, cur afferis fine Scriptura? Sin utraque pars alterius interpretationem rejicit, ur non fit oblcuritas in facris Litteris, certe nobis indoétis eft ambiguitas, nif quod Ecclefiæ decretum non finit nos fluttuare. Er ideo difputans fingo vacillationem , quia præfatus fueram , me non ufurum prafidiis Ecclefiaftice cenfure. Si nihil extra Scripturas recipis quod non fit divinitus monftratum, cur recipis. perpetuam Marie virginitatem ? Hoc in Scripturis non exprimitur, nec ullo miraculo divinitus monftratum eft. Si perpetuum Ecclefiæ confenfum imputas pro miraculo, eundem imputabimus tibi pro libero arbitrio. Nec fatis erat tibi dixiffe, nihil effe recipiendum quod non fit expreffum in facris Litteris, aut figno monftratum divinitus, nifi addidiffes hyperbolen, de veris Luciani narrationibus. Itane quicquid à Veteribus proditum eft de vita martyrioque Sanétorum, quicquid habet Ecclefiaftica hiftoria, ad hæc Veterum exhortationes & inftituta , Præfulum covftitutiones, nihilo plus habent ponderis, quam Zacrani veræ narrationes? Legitur in templis martyrium S. Andree, S. Laurent, & aliorum , in quibus celebres Ecclefia Doétores exercuerunt fuam eloquentiam. Et haec omnia nihil aliud funt, quam Lecsani ridicule fabula ? Hic jocus, Luzhere , poterat tibi alias tempeftivius dici. Ubi nunc igitur ille confitens reus? Imo reclamat ille clare, docetque hee omnia, que aflumis, efle falGiffima. Unde confequitur & tuam conclufionem nihilo yeriorem efle, quam funt ea, que aflumis ut confeſſa. Quor|fum autem attinebat & illud admifcere convitium: JJii in re feria, © que ad aternara falutens pertinet, infaniunt, in perditionem innumerabilium animaram. An non fentis iftam blafphemiam recidere, non inme tanB G tum aut hujus temporis Theologos & Pontifices, fed in probatiffimos quofque Ecclefize Doétores, ab ipfis pene Apoftolorum temporibus in hunc ufque diem, in univerfum populum Chriftianum , quem probabile eft cam renuifle fententiam, quam è fuis Dodtoribas acceperat? Et addis, /n perniciem innumerabilivze animarum. Arqui paulo ante cum Diatriba tibi impingeret, quod acerbitate & paradoxis multos aliena(5695 re{pondebas nihil efle periculi, folos impios qui pereunt offendi, eleétos in tuto effe. Siccine in tuto funt, qui ruum dogma fequuntur, & pereunt qui confentiunt tot Orthodoxis, & Ecclefiz definitioni? Et ubi nunc eft illa religio, qua querebaris quod te ponerem pefimo loco, in quo cogereris aut cedere, aut adverfus tantos viros aliquid dicere? In co loco te ipfum pofucras, antequam ego collocarem. Quoties enim illis impegifti imperitiam Scripturarum , cæcitatem , facrilegiam, blafphemiam? hic addis infaniam, quemadmodum paulo ante, mentem alienatam. Et de me quereris, quafi non foleas tua fponte in illos dicere, quicquid libuit. Si vera prædicares, quis tamen pius ferre poffet impiam calami tui licentiam? Nunc cum falfa prædicas, multo minus ferenda elt. Hic eft tuus, Luthere, triamphus ante victoriam. Nunc accingeris ad pugnam, & in manibus eft viétoria, 4 leges, quas victores victis folent preefcribere, nos ante congreflium accipere velimus. Primum miro ftomacho foles reji| cere „quicquid è Scholis Theologorum adferretur, nunc omnia trahis ad fophifticam rationem, non ob aliud, F nifi ut mihi parum in illis exercitato renebras offunderes , hoc eft , quod dici folet, Canterium in foflam protraheres. Atqui nihil foles admittere , nifi quod habent divin Litteræ, & his folis tecum congrediebar : tu mutatus in diverfum , pertrahis nos in medias Sophiftarum fpinas,quæ fi tibi ram decffent quam funtinvifæ, frequenter hereres perplexus. Et fic rejicis illorum præfidia, quoties commodum eft, ut nobis aliam fophifticam non minus fophifticam objicias , novafque | comminifcaris elabendi rimas. Quantum enim hic eft > Tom. LX, Oo ooz di E 25
