Page 44 [44]
OCR
1315 D EiS r ÖD ÈRI quanquam ille nec ex profeflo tuetur tuam fententiam, fed viétus difficultate cedit: & quantum Lasrentio tribuas nefcio, primum homini rhetorico , deinde quæftionem prælcientiæ, non ex divinis Litteris, fed hu‘manis rationibus, ac profanis exemplis traftanti: nam quod ais Auguffinum totum pro te ftare , fatis mirari non poffum, cum ille in libris Retra@ationum excufet quædam in tribus illis libris, quos orſus Rome, Carthagine abfolyit jam Presbyter, quod in his plus fatis videatur tribuere libero arbitrio , nec juftam habere rationem gratiæ, perfeverans tamen in fententia, quod ef fet aliquid liberum arbitrium. Quid plura? Si dagnfinns tecum fenfit, cur jam fenex librum oppotuit iis qui diverſo rapiebantur errore , quibufdam in totum negantibus liberum arbitrium, quod audirent tantum tribui gratiæ , aliis minus juſto gratiæ tribuentibus, cum audirent afleri liberum arbitrium. Sic habet in primo Capite. Caput fecundum fic orditur: Revelavit autem nobu per Scripturas fanttas, effe in homine liberum vountatis arbitrium. Audis afleri liberum arbitrivm, non ex fomniis Philofophorum, fed ex au&oritate facrarum Scripturarum, & alicubi 7aawod, quod Or:genem „ni fallor , fequutus fcripfit, noftram effe velle bona, caterum perficere non poffe fine prafidio gratie, non tamen abnegat liberum arbitrium. Jam quod alicubi di{uo loco declarabimus. Nunc aliud agitur. Quare patiemur tibi adftare Lasrentism , foannem Bus, & Wiclevem, fed primum vehementer ob hanc fententiam periclitatum , duos Ecclefize judicio damnatos, | alterum etiam exuftum in Conffantienhf Concilio. Hic mihi ne protinus reclama : Satanæ fuiffe fententiam, non Ecclefæ, nunc tantum hiftoriam referimus. Afliftant & amici tui , quorum tamen fuffragio minus erit ponderis, vel quod in tua dogmata jurarunt, vel quod nec inter ipfos, nec recum conftanter idem fapiunt. Et {cis rejici teftem domefticum, nec ignoras teftium fidem non alia re magis elevari, quam teftimoniorum inconftantia : Hic ett Dei lumina, in quibus tot excellentes ingenio viri , fic exercitati in divina Philofophia, tum Greci quibus prima femper fuit au&toritas in tra&tandis facris Litteris , tum Latini Gracorum emuli, & in his tot vira fanCimonia commendati, nonnulli etiam martyrio fanguinis clari , quorum memoria toti populo Chriftiano femper fuit in hunc ufque diem facrofan&a: tot Epifcopi, tot fummi Pontifices, quorum fententia tam longa feculorum ferie recepta comprobataque fuit , tandem & publico Ecclefiæ decreto confirmata. Adde his confentiens omnium Academiarum judicium , adde renovatam Theologorum & Ecclefiæ cenfuram. Denique adde tam longam temporis præfcriptionem. Nonne fignis evidentifimis opus eft, quo nobis perfuadeas , ut tecum profiteamur, tam venerandum Patrum chorum, una cum Ecclefiæ proceribus penitus cacutifle in facris Litteris, fpiritu Satanæ fuiffe actos; aut, ut clementiflime dicatur, mente alienata tuliffe fententiam, heereticam , impiam , bla{phemam, advertus clariffimam Scripturam , & in fummam humani generis perniciem: urque defcifcentes a patribus noftris , quorum doétrina, legibus & auftoritate haétenus aliti, re&ique fumus, fpreta matre, cujus lacte nutriti fumus, deferta tanta populi Chriftiani fodalitate, cui tot annis afluevimus,{ummorerum vite & animarnm diferimine coneedamus in tuum fcedus, in quo preter homines eofque paucos, & inter fe diffidentes, acrefque affertiones nihil videmus. Dignitate, autoritate , vetuftate, ingenio, doctrinaque videris illis ultrocedere. Miracula vocas in dubium, fed hoc tamen publica conftanfque populi Chriftiani opinio jam olim commendat, cum ne fufpicio quidem , aut rumor fimilis fit de vobis. Nam quod cavillaris neminem illorum per liberum ar‘bitrium edidiffe miracula, ad id jam refpondi. Rurfus in dubium vocas fanétimoniam. vite, pro illis tamen. Tee RIPRESA SRI 1316 ftat opinio. Nec mihi libet hanc partem urgere. Moyet nos illorum aućtorirās, movet quam in te tuifque videmus afleverandi conftantia, (fic enim finxeram) fed ab Ecclefia noftra recedere non audemus, noftramque falutem tuæ fidei committere. Quod fignum oftendis ut tibi potius credamus quam illis? Jam ut donemus tibi efle Spiritum quem fortiter arrogas, tibi uni Scripturas omnes effe lucidiffimas, hoc ut verum fit, tibi verum eft: nobis, ut ipfe fateris, nihil prodeft : promittebas itaque claritatem externam Scripture divine qu perfuaderet omnibus tuam interpretationem effe verifimam, & aliorum omnium, quamlibet multorum , magnorum, quamvis fanétorum aut eruditorum , eſſe falam, cæcam & peftiferam, quam quifquis; fequatur recta properat ad inferos. Nemo fanus credidit Donatiflis, magna affeveratione fuadentibus , apud reliquas Ecclefias omnes periffe baptifmi gratiam, nec ufquam manfifle incorruptam, nifi in ipforum Ecclefia. Et tu vis nos ftatim credere, tot feculis per Saranam fuiffe velatum Euangelium , quod nunc per te patefit, nec apud ullos effe finceram Scripturarum interpretationems praterquam Wirtenberge. Imre tam-incredibili, tamque periculofa, non fat fuerit, affertionibus & vulgaribus argumentis agere: evidentia, certa, demum Achillea proferas oportet. An hic teftimoniis Scripturarum utrinque produétis advocabis fenfum communem , qui controverfiam dirimat? Et Spiritum & fenfum communem, & divine: Scriptura perfpicuitatem utraque pars fibi vindicat. Nunc quod tutam prolixe de ob{curitate luceque Scripturarum diferuifti , minimum ad rem pertinet. Fac Scripturas lucidiflimas, quid faciemus nosimperiti, qui videmus utramque partem fibi pari contentione afferere Spiritum qui patefacitmyfteria, & fummam Scripture perfpicuitatem? Fac alicubi obfcuras, quid faciemus, cum utrique alteris objiciatis cæcitatem? Uteunque hec habent, nos certe pendemus in aticipiti, nec interim liberas vel fidem tuam, exhibito promiflo, vel nos, ademta nobisambiguitate. Fortaf fe redibis ad illas conjeéturas, quas ante nobis proferre coepifti: Scio meam confcientians effe finceram, ſcio me Spiritu Dei agi, pecuniam nec habeo nec affetto, gloriam nihil moror, quid autem (perem voluptatis in tantis laboribm ac periculis® Hæc, Lathere, fic recipimus abs te di&a, ut optemus effe vera, fed tamen nobis non perfuadent, nec profers illam externæ claritatis TAneoQoplav , fed cogere potius tentas quam allicere. | Fieri poteft ut talis fis qualem te prædicas, id tamen | citius crederemus, fi in tuis fcriptis minus effet arro| gatiæ, minusamarulentiæ, minus ftropharum & vafritiei, quantum fi viderem in litteris Apoftolorum, dubitarem illis habere fidem. Nam fimilia puto & Manicheos & Donatiftas dixifle, Non affecto pecuniam, non gloriam, non cætera hujus Mundi commoda. Sunt Spiritus p/ani juxta Paulum, & Spiritus Satanæ transfigurat fefe in Angelum lucis,nec tutum eft cuivis fpiritui credere. Quod ad famam attinet , non poflis optare majorem, eaque tibi brevi temporis fpatio quæfita eft, late regnas in animis hominum , tot factionibus armatus es, habes theatrum miris applaufibus perftrepens, fummatibus magis formidabilis es quam amabilis: habes tuam fatellitium , habes emiffarios & veredarios y Germanice. Quid fupereft nifi diadema? Hic rerum | facceffias poflet vel incorruptum animum corrumpe| re. Quantum habeas pecuniæ non laboro, opinor ta| men in cæteris quoque rebus paulo commodius habere, quam habiturus cras, fi non movifles hanc Camarinam. Certe multos novi quibus Euangelium iftud & cenfum, & uxorem, aliaque multa commoda peperit , cum antea frigerent. Nunc fi premium au~dire vis adulationis meæ , fic enim interpretaris: Dimidium fortunula mez perdidi, ne contra te retiarium agerem, multamque fufpicionem & invidiam lucrifecl, c&terum terantio non {um factusditior, & animum effe
