Page 44 [44]
1315 D EiS r ÖD ÈRI
quanquam ille nec ex profeflo tuetur tuam fententiam,
fed viétus difficultate cedit: & quantum Lasrentio tri¬
buas nefcio, primum homini rhetorico , deinde quæ¬
ftionem prælcientiæ, non ex divinis Litteris, fed hu¬
‘manis rationibus, ac profanis exemplis traftanti: nam
quod ais Auguffinum totum pro te ftare , fatis mirari
non poffum, cum ille in libris Retra@ationum excufet
quædam in tribus illis libris, quos orſus Rome, Cartha¬
gine abfolyit jam Presbyter, quod in his plus fatis vi¬
deatur tribuere libero arbitrio , nec juftam habere ratio¬
nem gratiæ, perfeverans tamen in fententia, quod ef
fet aliquid liberum arbitrium. Quid plura? Si dagn¬
finns tecum fenfit, cur jam fenex librum oppotuit iis
qui diverſo rapiebantur errore , quibufdam in totum
negantibus liberum arbitrium, quod audirent tantum
tribui gratiæ , aliis minus juſto gratiæ tribuentibus, cum
audirent afleri liberum arbitrium. Sic habet in primo
Capite. Caput fecundum fic orditur: Revelavit autem
nobu per Scripturas fanttas, effe in homine liberum vo¬
untatis arbitrium. Audis afleri liberum arbitrivm, non
ex fomniis Philofophorum, fed ex au&oritate facra¬
rum Scripturarum, & alicubi 7aawod, quod Or:ge¬
nem „ni fallor , fequutus fcripfit, noftram effe velle bona,
caterum perficere non poffe fine prafidio gratie, non ta¬
men abnegat liberum arbitrium. Jam quod alicubi di¬
{uo loco declarabimus. Nunc aliud agitur. Quare
patiemur tibi adftare Lasrentism , foannem Bus, &
Wiclevem, fed primum vehementer ob hanc fenten¬
tiam periclitatum , duos Ecclefize judicio damnatos, |
alterum etiam exuftum in Conffantienhf Concilio. Hic
mihi ne protinus reclama : Satanæ fuiffe fententiam, non
Ecclefæ, nunc tantum hiftoriam referimus. Afliftant
& amici tui , quorum tamen fuffragio minus erit ponde¬
ris, vel quod in tua dogmata jurarunt, vel quod nec in¬
ter ipfos, nec recum conftanter idem fapiunt. Et {cis rejici
teftem domefticum, nec ignoras teftium fidem non alia re
magis elevari, quam teftimoniorum inconftantia : Hic ett
Dei lumina, in quibus tot excellentes ingenio viri , fic
exercitati in divina Philofophia, tum Greci quibus pri¬
ma femper fuit au&toritas in tra&tandis facris Litteris ,
tum Latini Gracorum emuli, & in his tot vira fan¬
Cimonia commendati, nonnulli etiam martyrio fangui¬
nis clari , quorum memoria toti populo Chriftiano fem¬
per fuit in hunc ufque diem facrofan&a: tot Epifcopi,
tot fummi Pontifices, quorum fententia tam longa fe¬
culorum ferie recepta comprobataque fuit , tandem &
publico Ecclefiæ decreto confirmata. Adde his con¬
fentiens omnium Academiarum judicium , adde reno¬
vatam Theologorum & Ecclefiæ cenfuram. Denique
adde tam longam temporis præfcriptionem. Nonne
fignis evidentifimis opus eft, quo nobis perfuadeas , ut
tecum profiteamur, tam venerandum Patrum chorum,
una cum Ecclefiæ proceribus penitus cacutifle in fa¬
cris Litteris, fpiritu Satanæ fuiffe actos; aut, ut cle¬
mentiflime dicatur, mente alienata tuliffe fententiam,
heereticam , impiam , bla{phemam, advertus clariffimam
Scripturam , & in fummam humani generis perniciem:
urque defcifcentes a patribus noftris , quorum doétri¬
na, legibus & auftoritate haétenus aliti, re&ique fu¬
mus, fpreta matre, cujus lacte nutriti fumus, deferta
tanta populi Chriftiani fodalitate, cui tot annis aflue¬
vimus,{ummorerum vite & animarnm diferimine con¬
eedamus in tuum fcedus, in quo preter homines eof¬
que paucos, & inter fe diffidentes, acrefque affertio¬
nes nihil videmus. Dignitate, autoritate , vetuftate,
ingenio, doctrinaque videris illis ultrocedere. Miracu¬
la vocas in dubium, fed hoc tamen publica conftanf¬
que populi Chriftiani opinio jam olim commendat, cum
ne fufpicio quidem , aut rumor fimilis fit de vobis.
Nam quod cavillaris neminem illorum per liberum ar¬
‘bitrium edidiffe miracula, ad id jam refpondi. Rurfus
in dubium vocas fanétimoniam. vite, pro illis tamen.
Tee RIPRESA SRI 1316
ftat opinio. Nec mihi libet hanc partem urgere. Mo¬
yet nos illorum aućtorirās, movet quam in te tuifque
videmus afleverandi conftantia, (fic enim finxeram) fed
ab Ecclefia noftra recedere non audemus, noftramque
falutem tuæ fidei committere. Quod fignum oftendis ut
tibi potius credamus quam illis? Jam ut donemus tibi
efle Spiritum quem fortiter arrogas, tibi uni Scriptu¬
ras omnes effe lucidiffimas, hoc ut verum fit, tibi ve¬
rum eft: nobis, ut ipfe fateris, nihil prodeft : promit¬
tebas itaque claritatem externam Scripture divine
qu perfuaderet omnibus tuam interpretationem effe ve¬
rifimam, & aliorum omnium, quamlibet multorum ,
magnorum, quamvis fanétorum aut eruditorum , eſſe
falam, cæcam & peftiferam, quam quifquis; fequatur
recta properat ad inferos. Nemo fanus credidit Donati¬
flis, magna affeveratione fuadentibus , apud reliquas
Ecclefias omnes periffe baptifmi gratiam, nec ufquam
manfifle incorruptam, nifi in ipforum Ecclefia. Et tu
vis nos ftatim credere, tot feculis per Saranam fuiffe
velatum Euangelium , quod nunc per te patefit, nec
apud ullos effe finceram Scripturarum interpretationems
praterquam Wirtenberge. Imre tam-incredibili, tam¬
que periculofa, non fat fuerit, affertionibus & vulga¬
ribus argumentis agere: evidentia, certa, demum Achil¬
lea proferas oportet. An hic teftimoniis Scripturarum
utrinque produétis advocabis fenfum communem , qui
controverfiam dirimat? Et Spiritum & fenfum commu¬
nem, & divine: Scriptura perfpicuitatem utraque pars fi¬
bi vindicat. Nunc quod tutam prolixe de ob{curitate lu¬
ceque Scripturarum diferuifti , minimum ad rem perti¬
net. Fac Scripturas lucidiflimas, quid faciemus nosim¬
periti, qui videmus utramque partem fibi pari conten¬
tione afferere Spiritum qui patefacitmyfteria, & fum¬
mam Scripture perfpicuitatem? Fac alicubi obfcuras,
quid faciemus, cum utrique alteris objiciatis cæcita¬
tem?
Uteunque hec habent, nos certe pendemus in ati¬
cipiti, nec interim liberas vel fidem tuam, exhibito
promiflo, vel nos, ademta nobisambiguitate. Fortaf
fe redibis ad illas conjeéturas, quas ante nobis profer¬
re coepifti: Scio meam confcientians effe finceram, ſcio
me Spiritu Dei agi, pecuniam nec habeo nec affetto, glo¬
riam nihil moror, quid autem (perem voluptatis in tan¬
tis laboribm ac periculis® Hæc, Lathere, fic recipimus
abs te di&a, ut optemus effe vera, fed tamen nobis
non perfuadent, nec profers illam externæ claritatis
TAneoQoplav , fed cogere potius tentas quam allicere.
| Fieri poteft ut talis fis qualem te prædicas, id tamen
| citius crederemus, fi in tuis fcriptis minus effet arro¬
| gatiæ, minusamarulentiæ, minus ftropharum & va¬
fritiei, quantum fi viderem in litteris Apoftolorum,
dubitarem illis habere fidem. Nam fimilia puto & Ma¬
nicheos & Donatiftas dixifle, Non affecto pecuniam,
non gloriam, non cætera hujus Mundi commoda. Sunt
Spiritus p/ani juxta Paulum, & Spiritus Satanæ trans¬
figurat fefe in Angelum lucis,nec tutum eft cuivis fpi¬
ritui credere. Quod ad famam attinet , non poflis opta¬
re majorem, eaque tibi brevi temporis fpatio quæfita
eft, late regnas in animis hominum , tot factionibus ar¬
matus es, habes theatrum miris applaufibus perftrepens,
fummatibus magis formidabilis es quam amabilis: ha¬
bes tuam fatellitium , habes emiffarios & veredarios y
Germanice. Quid fupereft nifi diadema? Hic rerum
| facceffias poflet vel incorruptum animum corrumpe¬
| re. Quantum habeas pecuniæ non laboro, opinor ta¬
| men in cæteris quoque rebus paulo commodius habe¬
re, quam habiturus cras, fi non movifles hanc Ca¬
marinam. Certe multos novi quibus Euangelium iftud
& cenfum, & uxorem, aliaque multa commoda pe¬
perit , cum antea frigerent. Nunc fi premium au~¬
dire vis adulationis meæ , fic enim interpretaris: Dimi¬
dium fortunula mez perdidi, ne contra te retiarium
agerem, multamque fufpicionem & invidiam lucrife¬
cl, c&terum terantio non {um factusditior, & animum
effe