Page 43 [43]
OCR
1313 HYPERASPISTAE adverfus Zuciferianos, Auguftinus adverlus Manichaos, an ftatim dubium erat illis de quo difpatabant? Quo. modo tandem refellere poteram argumenta tua, nifi recenfuiflem? An non vides ejufmodi collationes frequenter & apud Veteres fuiffe? fi forte res fine tumultu componi poflet. Tituli civilitas oppofita eft ifti ingenio tam irritabili, oppofita eft quibufdam plus fatis ad feditionem propenfis. Deinde quoties Philofophi pro fua quifque Scéta inter fe digladiabantur , (nam has Diatribas appellabant) erant omnes fufpenfa fententia, an potius fuam quifque fententiam volebat effe inviétam? Vides ut nibil odiofius in me criminaris, quam quod difputator quam criminator effe malui: & hic conor, ut ais, te obruere diluvio quodam orationis, fed res in diverfum exiit, cgo involvor undis, tua arca in fublimi fertur fecura: imo tua fcapha hîc hærer in Syrtibus, nec explicas quod promiferas, cum nullum non moveris lapidem. Et tamen perinde quafi dextro Marte rem gefieris, adornas triumphum. Cornuto, ingquis, fyllogs(izo te teneo. Axt fallum off quod dicis, illos faiffe praditos admirabili peritia Scripturaram, tam vita © martyrio, ant falfum ef, guod dicis , Scripturas non effe dilucidas. lo pæan lo triumphe! An fit falfum, in Scripturis efle aliquid caliginis, jam difcuffum eft. Iud fine controverfia falfum eft, quod ais me predicare , Veteres ex obfcuris Scripturis afleruiffe liberum arbitrium: fed fingo mihi velut imperito non effe perfpicuum utri reCtius interpretati fint Scripturas, illi tor ac tales, an tu cum paucis, & pei hanc fi&ionem exigo abs te certas probationes, curab illis deficientes, debeamus in tuam fententiam ire pedibus. Crebro, ni fallor, vidifti in Scholis difpurandi gratia concedi adverfario que vera non funt. An fi quis in difputatione fingeret fe efle Tarquin , te Apollinem, num urgeres hominem ferio conceffis? Addis impudentem hyperbolen, me toto libello Diatribze nihil aliud agere, quam ut perfuadeam Scripruram non efle dilucidam. Quid autem artinet in refellenda manifefta vanitate operam fumere? Nec his contentus addis aliud commentum impudentius. Negas me ferio tribuiffe fan&iflimis viris peritiam Scriprurarum, tantum ut rudi vulgo fucumfacerem, Lerbero autem negotium faceflerem, ut caufam ejus inanibus verbis gravarem odio & contemtu. Si hoc fpeétaflem quod fingis, non ita moderatus fuiffem ftylum, non tanta circumfpe&ione caviflem, ne quid unguinm aut dentis eflet in Diatriba, non fic advigilaffem ut caufam perte odiofam agerem non odiofe. Si in gratiam Principum edidiffem Diatribam, non poteram illis magis gratificati quam fi totis eloquentiæ viribus in te fuifiem debacchatus. Nunc adeo non odiofe feripfi, ut me nonnullis fufpeétum reddiderit mea modeſtia , & tamen mibi non erar obſcurum, quam amanter de me jam pridem & fenferis & ſcripſeris. Sed mihi certum eft, in his, quæ funt fidei, nihil tribuere privatis affectibus. An tui contemtum interpretaris, quod te cum tot Ecclefe luminibus, cum Conciliis generalibus , cum omnibus Academiis confero? Quid igitur dices de illis, qui te libris editis cum longe aliis comparant? Et in illos mutus, de mea civilitate quereris. Ego Latine feribens, vulgo rudi fucum facio, tu qui hanc tuam difputationem curas vertendam in Linguam Germanicam, ut apud agricolas, nautas & cerdones traducas Erafmum, apud quos mutus eft, credis homines doétos latere quid agas? Ad feditionem fpeétas, quam vides ha&enus ex tuis Germanice feriptis libellis roties exortam efle. Sic nimirum fecerunt Apoftoli. Egotecum difputavi judice fenatu doćtorum hominum, tu caufam ad imperitam plebeculam transfers, & apud fabros, coriarios & agricolas me criminaris , qui tibi favent, me non noverunt: te criminantem intelligunt, mercefpondentem von intelligunt. Quam fpeciolam petis vi &oriam! Jam quod fubjicis, non fatis intelligo. Sic enim {cribis: Ego vero, neutrum verum, fed A ctnfalfum dico, Primum Scripiuras eſſe lucidifimas, [A B E D DIATRIBES “Lib. I 1314 | de shlos ,quatenus liberum arbitrinm afferunt effe imperi|tiftmos facrarum Litterarum, tum illad neque vita ne= que morte, folum vero fiylo, fed peregrinante animo affernife. Haétenus contendifti Scripturas effe lucidifiimas, & id nunc dicis efle falfum. Deinde femper afferuifti Veteres ex Scripturis perperam intellectis probaſſe liberum arbitrium, & nunc hoc quoque dicis effe falfum. His duobus annećtis & tertium, videlicet falſum, quod ha&enus voluifti videri veriffimum. Sedfaceflar verborum calumnia, quid {cripferis in propatulo eft, quid fentias fatis conjeéto. Quanguam hic tu nullum faceres calumniandi finem , fi quid effutiflem ejufmodi. Pulchre vero hîc excuſas veteres Orthodoxos, qui fecus fenferint, vixerint ac mortui fint, quam feripferunt delibero arbitrio. Ais folum ftylum illorum effudi(fe blafphemiam , {edanimo peregrinante. Sicexcufantur qui per phrenefim peccant. Nec aliter excufas Ecclefiam, quæ illorum fententiam comprobavit nec aliter Academias, nifi quod dum aflerunt liberum arbitrium, mens domi non fit, fed peregripatur apud Sogdianos. Ita-ne qui libris hoc profeflis afferunt liberum arbitrium, qui toties infulciunt in fuis commentariis quod docuerunt, qui pugnant adverfus eos qui diffentiunt, verifimile eft folo ftylo laplos, alienata mente? Divus Angeline G fine mente alleruit liberumarbitrium, cur in libris Retratationum faltem non refipifcit? Et illic aflerit, quod afferuit, & hujus fententia tanto gravior elt auĉoritas , quod feipfum reprehendit in quibufdam, in quibus plus tribuerat libero arbitrio quam oportuit. Valde confirmat quod relinquit, qui fui judex carpit quod redundabat. Anideo mors vitaque difcrepat à ftylo, quodfuis meritis diffi totam falutem ad{cribebant Dei mifericordiæ ? Idem nos facimus qui afferimus liberum arbitrium. Quam commoda rimatibi hic reperta eft, qua poffiselabi, quoties auétoritate Veterum urgeberis ! Non hoc fenferunt, fed aberrante ftylo, & animo peregrinante talia prodiderunt. Nec vides interim iftud tuum commentum in te poffe torqueri , non folum à |nobis, verum etiamatuis. Proinde quando tu, Lathere, dum elabi non potes è laqueo quæftionis, multum fumum oculis noftris offudifti, non tam Proream agens quam Cacum: ego tibi rurfus negotii fummam atque epilogum ponam ob oculos. In Diatriba nego me velle pugnare tecum , auctoritate veterum Orthodoxorum, aut prajudicio Ecclefie, quæ jampridem tuum dogma damnavit, non quod exiftimem horum fenten(tiam nihil habere ponderis, fed quod his armis nihil agerem apud te: verùm fi contingeret, ut Scripturarum teftimoniis pares videremur, & æqualitas fufpenderet fententiam utroque nutantem, rogavi utrum æ quum videretur, ut hoc rerum ftatu, certe tantillum decreto, ut procliviores fimus in illorum fententiam quam in tuam. Nec hunc in modum eo loquor, quod vere noftra fluctuet fententia, fed ita fingo, quo tibi quoque probetur æquitas noftra, ne queri poflis iniquis legibus tibi victoriam extortam. Pone igitur in medio liberam arbitrium, annis jam mille trecentis & amplius bona fide poffeflum ab Ecclefia Catholica. Pone te ex una parte Scripturarum prefidiis oppugnantem, me iifdem prafidiis defendentem. Adde fpeftatores mei fimiles, quibus omnia noftra videantur paria, cum tu ‘fimul & certator, & certaminis arbiter atque agonothetes efle poftules, quis vel tibi vel mihi addicet bra[beum , & cujus arbitrio liberum arbjtrium fervabitur aut jugulabitur ? Quoties in judiciis variant utrinque pares fententiæ , perpendi folent circumilantiæ, nec jam.numerantur fententiz, fed expenduntur. Aliquid favoris tribuitur reo , defertur nonnihil ætati, dignitati & auctoritati partis alterius. Itidem ego proponebam, an nutante fententia deberent aliquid habere momenti, utriufque partis circumftantiæ. Statuimus te ad dextram, cum Atanichso, foanne Huffo & Wiclevo, bis Tom. IX. Oo oo
