Page 622 [622]
OCR
1239 ` Da ESSL DOEAR dem nec eas vires habet ex fefe. Quis enim negat omne bonum a Deo velut a fonte proficifci ? Atque id frequenter inculcat Paulus, ut adimat nobis arrohabes quod non accepifli? Si accepifi , quid gloriaris quali non acceperisî Gloriam audis , quam retundit hoc di&o. Idem audiffet fervus, qui Domino lucrum ex ufuFa partum adnumerat, f {ibi vindicaffet laudem bene collocate opere. Quid habes quod non accepifti? Et tamen ob ftrenue navatam operam collaudatur a Domino. Eamdem cantionem canit Jacobus 1. One datum optimumy & omne donum perfektum defurfum eft deſcendens. Item Paulus ad Ephefios 1. Qui operatur omnia fecundum confilium voluntatis fae. Et hæceo pertinent , ne quid arrogemus nobis, fed omnia referamus accepta grati divine , qui nos averfos vocavit , qui per fidem purificavit, qui hoc ipfam donavit , ut noftra voluntas poflit effe cvvesyds illius gratiæ > guanquam hac vel ad omnia fatis abunde fitfola , nec opus habeat ullo humanæ voluntatis auxilio. Cæterum quod elt ad Philipp. cap. 11. Deus enims operatur in nobis & velle c~ perficere, pro bona voluntate: non excludit liberum arbitrium : cam enim ait , pro bona voluntate , Ñi referas ad hominem , ut interpretatur Ambrofius, intelligis bonam voluntatem fimul agere cum agente grata. Ac mox inibi præcedit: Cam metu & tremore veflram falutem operamini. Unde colligis & Deum ftram fimul adniti cum Deo. Eam interpretationem ne quis putet rejiciendam , præcedit, ut ditam elt 5 hung locum , vefram ipforum falurem operamini y èpyaCere , quod verius fignificat operari, quam verbum tvepyetv, quod Deo tribuitur , 6 tvepyav- evepyet vero proprie, quod agit & impellit. Sed ut idem polleanti ippatlerbai ua) tvepyetv 4 certe locus hic docet & homi-! nem operari & Deum. Quid autem operatur & homo, fi idem eft noftra voluntas Deo , quod argilla fitris veffri qui loquitwr in vobis. Hoc Apoftolis ditum eft. Et tamen in Adis Petrus legitur loquutus : Tune repletus Spiritu Sanéto Petrus dixit ad eos. Quomodo coheerebunt hec inter fe contraria , tu non loqueris, fed Spiritus, & Petrus loquutus eft plenus Spiritu San&o, nifi quod Spiritus fic loquitur in A poftolis > ut fimul & ipfi loquantur obtemperantes Spiritui, & tamen verum eft , eos non loqui, non quod nihil agant , fed quod ipfi non fint principales {fermonis auctores. Itidem de Stephano legimus : Et non poterant reſiſtere ſapicatia & fpiritui qui loquebatur : & tamen ipfe loquitur vivit vero in me Chriflus. Et tamen juftus apud eumdem ex fide vivit. Quomodo igitur vivens non vivit? Corinth. x1. capite xv. Non autem ego, fed gratia Dei, qua mecum efl. Sinihilegerat Padus, cur ante dixerat, fe fecifle : Sed abundantins , inquit, tlis omnibus laboravi. Si verum crat quod dixerat, cur hîc corrigit quafi perperam dictum ? Nimirum huc fpe€tabat correétio, non ut intelligeretur nihil egifle , fed ne videretur fuis viribus ad{cribere , quod auxiliante Dei gratia gefferat. Igitur infolentia fufpicionem excludit ea correétio, non operis focietatem. Non enim vult Deus ut homo fibi quicquam tribuat > etiamfi fumus, quod debuimus facere, fecimus. An non rem egregiam præftiterit, qui fervarit omnia præcepta Dei? Qualis an omnino quifquam reperiatur nefcio, Et tamen qui hoc præftiterint, jubentur dicerc, fervi inutiles fumus. Non negantur fecifle, fed docentur vitare periculofam arrogantiam. Aliud loquitur homo, aliud loquitur Deus. Homo dicit , {ervus fum > X fervus Ip he AE GRP ase Nae 1240 À difi Patris mei: & audiunt commemorari fua bench: ta, que iph {e fecifle nefcicbant. Atbitror autem præcipuam efe clavem ad divinæ Scripturæ intelligentiam , fi fpectemus quid co in loco agatur: hoc animadverfo , conveniet ex patabolis aut exemplis ilHud excerpere, quod ad inftitutum pertinet. In parabola de œconomo , qui ſubmoyendus ab officio fraude murtat codicillos debitoris Domini, quam multa funt 5 qua nihil faciunt ad fenfum parabole? hoc tantum excerpitur , magno cuique ftudio conandum ele, ut dotes a Deo acceptas largiffime effandat Juvandis proximis, antequam mors occupet. Itidem in parabola , illi hatim , tranfi € recumbe ; & nm dicit > para quod cœncm C7 precinge te, &° minifira mihi donec manducem © bibam, < pof hac tu manducabis o bibes: nunquid gratiam habet fervo illi, quia fecit, que ei imperave= rat? Non puto. Hujus parabola fumma eft, ut fimpliciter obedientes juffis divinis ftrenue fuo fungerentur officio , nec hinc quicquam laudis fibi vindicarent. Alioqui Dominus ipfe diflidet ab hac parabola, qui fe geflit pro miniftro , cum Difcipulis conceflerit honorem difcumbentium. Et gratias agit, cum ait: Egge ſerve bone. Et: Venite beneditti. Itaque non fubjicit, ita & vos cum feceritis omnia, Dominus nulla gratia dignos judicabit, & pro fervis inutilibus habebit: fed Slait, wos dicite , ſervi inutiles ſumus. Sic Paulus, qui plus omnibus laborarat , appellat fe minimum Apoftolorum, & indigoum Apoftoli nomine. Similiter apud Mattheum capite x. Nonne duo paferes afe veneunt , er nnus ex illis non cadit fuper terram fine Patre vefro? Spestandum eft in primis quid illic agat Dominus, non enim voluit docere Diomedeam , quod ajunt, omnium rerum neceflitatem, fed co tendit hoc exemplum , ut eximat Diſcipulis metum hominum , quod intelliges rent fe Deo curæ efle, nec ab hominibus ledi pofle, nifi illius permiffu, illum vero non permifſurum , nifi fic expediret ipfis & Evangelio : alioqui Paulas 1. ad Corinth 1x. Nanquid , inquit , de bubus cura eft Deo? p| Videtur autem & in hoc, quod fequitur apud Evanomnes numerati (int. Yot capilli quotidie defluunt inx terram, an & hi vocabuntur ad rationem? Quid igitur agebat hyperbole? Nimirum illud quod feguitur: Nolite ergo timere. Quemadmodum igitur his tropis cximitur metus hominum , & confirmatur fiducia erga Deum, fine cujus providentia nihil omnino fit: ita quos fupra recenfùimus, non hoc agunt ut tollant liberum arbitrium , fed ut deterreant nos ab arrogantia y quam odit Dominus. ‘Tutius eft totum tran{cribere Domino, benignus eft, nec folum reddet nobis quod E noftrum cft, verum ctiam, quod ipfius eft , Jubebit effe noſtrum. Filius ille prodigus quomodo dicitur prodegiffe portionem fuæ fubflantiæ, fi nulla portio fuit in illius manu? Quod habebat acceperat a patre. Et nos fatemur omnes natura dotes effe dona Dei. Habebat portionem fuam ctiam tum > cum effet in manu patris, & habebat tutius. Quid igitur eft efflagitata portione divertere a patre? Nimirum eft nature dotes atrogare tibi , cafque non applicare ad implenda pracepta Dei, ſed ad explendas carnis concupifcentias. Quid eft fames? Ettaffii@io qua Deus exftimular mentem peccatoris, ut agnofeat & oderit {eipfum , tangaturque defiderio relicti patris. Quid eft filius fecum loquens, confeffionem ac reditum meditans? Eft veluntas hominis applicans fefe ad gratiam exftimulantem, quam, ut diximus, vocant preevenientem. Quid eft pater occurrens filio? Eft gratia Dei, qua prove» hit volantatem noftram, ut perficiamus quod volumus. Hee interpretatio, fi meum effer commentum, certe probabilior cffet , quam iftorum > qui, quo convin Zu. inutilis. Quid Dominus ? Evge ferve bone & fidelis. xix, Et: Fam non dico vos fervos, fed amicos. Eofdem pro i e fervis tratres appellat. Et qui fe vocant ferves inutiles 9 XIII, cant hominis voluntatem nihil agere, porrige manum ak’ quod voles, interpretantur , gratia porrigit manum - ut {e voc l tuam ad quod ipfi volet. Nunc cum fit ab orthodoxis Deus appellat filios fuos: atque hi ipfi qui fe nunc præ-| | Patribus tradita, non vidco quare debeat contemni, Matih. dicant feryos inutiles, audiunt a Domino : Venite bene-| | Eodem pertinet quod yidua paupercula dúo minuta, XY. x hoc
