OCR
Ve x Core XIII, 1241 hoc eft, totam fubftantiam fuam, mittit in gazophylacium. Rogo quid meritorum poteft arrogare fibi, fi quicquid hoc eft, quod homo potelt incellegtu naturali & voluntatis libertate , totuna debet ei, a quo vires cas accepit? Et tamen Deus hoc iplum nobis imputat, pro meritis, quod non avertimus animum noftrum ab) ipfius gratia, quod nature vires ad fimplicem obedientiam appellimus. Hoc cerre tantum valet, ut falfum] non fit, hominem aliquid agere, & tamen omnium qua facit fummam Deo velur auctori tribuat , unde profectum eft , ut potuerit fuum conatum cum De) gratia conjungere. Tta Paslus: Gratia, inquit, Dei fam id quod ſum. Agnofcit auctovem. Sed cum audis,) Gratia ejus in me vacua non fuit: agnofcis humanam voJuntatem fimul adnitentem auxilio divino. Idem indicat cumait: Non ego , ſed gratia Dei | qua mihi adef: Nam Græcis eft, 4 ov go). Et Hebræusille fapientia prædicator optat fibi adfiftere divinam fapientiam , ut fecum fit , ac fecum laboret. | Adfiftit ranquam moderatrix & adjutrix 5 quemadmodum architeétus adfiftit minittro, præfcribit quid fit agendum , oftendit agendi rationem, fi quid ille perperam facere coeperit, revocat, fi quid ille deficit, fuccurrit, opus adferibitur architeéto , fine cujus ope nihil poterat effici, & tamen nemo dixit minfitram ac difcipulum nihil egifle. Quod architeétus eft difcipulo, hoc gratia eft voluntati nottræ. Ita Paulus ad Romanos capite VIII. Siriliter & Spiritus adjuvat infirmitatem nofiram. Nemo vocat infirmum, qui nihil poteft , fed cui vires non fufficiunt peragendo quod conatur : nec adjutor dicitur , qui totum folus facit. Tota Scriptura clamat adjutorium, opem, auxilium, fubfidium, Quis autem adjuvare dicitur nifi aliguid agentem? Negue enim figuJus adjuvat lutum ut fiat vas, nec faber fecurim ut fiat {camnum. Itaque qui fic colligant, nihil poteft homo nifi auxiliante gratia Dei, igitur nulla funt hominis opera bona : his opponemus collectionem magis, ut arbitror, probabilem , hiomo nihil non poteft auxiliante Dei gratia , igitur omnia opera hominis poflunt efe bona. Quot igitur funt in ‘Scripturis divinis loca, quæ'meminerunt auxilii, tot funt que ftatuunt liberum arbitrium : atque ca ſunt innumerabilia, Iraque vicero fi res ceftimetur ex teftimoniorum numero. Haétenus ex divinis libris loca contulimus , que ftaquunt liberum arbitrium, & ex adverfo s que videntur in totum tollere. Quoniam autem Spiritus San-| ‘&us, quo auctore prodita funt hæc, non poteft pugnare fecum , cogimur velimus nolimus aliquam {ententiz moderationem querere. Cæterum ut cx cadem Scriptura alii aliam fumerent opinionem , in caufa fuit, quod alius alio fpeétaret , Sad fuum quemque {eopuin interpretabatur quod legebat. Qui fecum reputabant, quanta efletin hominibus ad ftudium pietatis focordia , deinde quantum effer malum defperatio falutis: dum his malis medeni ftudent, incauti m aliud incidere malum, ac' plus fatis tribuerunt libero hominis arbitrio. Rurfus alii perpendentes quanta fit peftis| veræ pictatis, hominem fuis yiribus ac meritis fidere, quam intolerabilis quorumdam arrogantia, qui fua benefacta jactant , atque-etiam ad menfuram ac pondus vendunt aliis, quemadmodum venditur oleum & fapo: dum hoc malum magno ftudio vitant, aut dimidiarent Jiberum arbitrium ; fic ut ad bonum opus nihil prorfus-ageret , aut m totum jugularunt Dee ia omnium abſoluta neceffitare. | Nimirum iftis vifum ef -yehementer aptum ad Ghriftiana mentis fimplicem obedientiam 5 ut totus homo pendeat a nutu Dei, inilJius promiffis fpem omnem ac fiduciam eae agno4cens quam ipfe ex Tele fit miferabilis > miretur È amet “illius immenfam mifericordiam , que nobis gratis tanta Targitur , illius voluntati fe totum ee 2 Soa vare velit, five perdere: nihil laudis ex benefaëtis fi jun et, fed totam gloriam adferibat illius gratia, ES ARA nihil aliud'efe , quam vivum ee ivini Spiritus, quodipfe fibi purgavit confeci E i Tuita bonitate, quod pro fua infcrutabili fapientia mo deratur ac remperat: nihil hic effe quod quifquam fais Me lee premium zterne vite, non quia fuis benefactis promeruerit, fed quod cjus bonitati vilum fit promittere ip fidentibus : hominis partes efe , affidue precari Deum ut impartiat & augeat in nobis Spiritum fuum, agere gratias, fi quid per nos bene geftum eft, illius potentiam in omnibus adorare , fapientiam ubique mirari, bonitatem ubique amare. Hæc oratio apud me quoque vehementer plaufibilisieft, congruit enim Scripturis divinis, refpondet eorum profefhoni , qui femel mortui mundo, per baptifmum fimul fepulti funt cum Chrifto, wt mortificata carne pofthac vivant & agantur fpiritu Fefe , in cujus corpus infiti funt per fidem. Pia nimirum & favorabilis fententia , quæ nobis omnem adimit arrogantiam , quae in Chrifum transfert omnem gloriam fimul & fiduciam , quæ nobis metum hominum ac Dæmonum excutit, ac noftris ipforum præfidiis diffifos, in Deo fortes reddit & animofos. His libenter applaudimus ufque ad hyperbolas. Cum enim audio , adeo nullum effe hominis meritum , ut omnia quamvis piorum ‘hominum opera, peccata fintes cum audio noftram voluntatem nihilo plus agere, quam agat argilla in manu figuli: cum audio cun&a qua facimus aut volumus, ad abfolutam referri necefitatem, multis {crupis offenditur animus. Primum : quomodo toties legis fanétos plenos operibus bonis feciffe jufti dextram nec ad finiftram, fi quicquid agunt etiam eximie pii, peccatum eft, & tale peccatum, utni fübveniret Dei mifericordia, demerfarum effet in Tartarum cum pro quo mortuus eft Chriffus? Quomodo toties auditur premium, ubi prorfus nullum eft meri\tun? Qua fronte collaudatur obedientia eorum qui parent juffis divinis , damnatur inobedientia qui non pairent? Cur toties fit in facris Litteris judicii mentio , fi nulla:eft omnino meritorum expenfio? Aut cur cogimur fifti ad tribunal judicis, di nihil ex noftro arbitrios fed ex mera neceflitate gefta {unt in nobis omnia? Obpræceptis, tot minis , tot exhortationibus, tot expoflulationibus, fi nos nihil agimus , fed Deus pro ſua immutabili voluntate operatur in nobis omnia, & velfe & perficere? Vult nos affidue precari, vult advigilare, certare , contendere ad bravium zterne vite. Cur affidue rogari vult, quod ipfe jam decrevit dare aut non dare, nec mutare poteft fua decreta , cum fitim| mutabilis ipfe ? Cur. jubet nos tot laboribus expetere, quod ipfe gratis largiri decrevit? Affligimur, ejicimur, exfibilamur , excruciamur > occidimur 5 fic certat in nobis Dei gratia, fic vincit, fic triumphat. Tam atrocia patitur Martyr, & tamen nihil ili tribuitur imo peccare dicitur exponens corpus fuum tormentis fpe vitæ coeleftis. Sed cur mifericordifimus Deus Ge voluit in Martyribus operari ? Crudelis enim videatur homo, fi quod gratis largivi decreviffer amico, non daret, nif uſque ad defperationem excruciato. Verum ad hanc divini confilii caliginem ubi ventum erit , fortaffe jubebimur adorare quod affequi fas nonett, ut dicat mens humana, Dominus eft , potelt quicquid vult: & quoniam natura optimus eft, non poteft non elle optimum quicquid voluerit. Jam &ilJud fatis plaufibiliter dicitur ; ‘quod Deus {fua dona cotonat in nobis, ac fuum beneficium jubet noftrum efe ræmium, & quod in nobis operatus eft, ex iua graſibi fidentibus veluti debitum dignatur imputare ad affequendam immortalitatem. Sed! nefcio quomodo fibi conftent, qui fic in piis exaggerant Dei mifericordiam, ut in aliis pene faciant illum crudelem. Benignitatem fua bona nobis imputantis utcunque ferunt aures pie. Caterum difficile explicatur quomodo juftitiæ fit (non enim jam dico mifericordiæ) alios, in quibus non dignatus eft operari bor ternis addicere fuppliciis, cum ipfi per fe nihil po int cere boni, ut quibus aut nullum eft liberum arbiaut fi eft, ad nihil aliud valet quam ad peccan trium s ad à » ; dum. Si Rex quifpiam donaret ingens premium È qui nihil egiffet in bello, cum cæteri qui gnaviter fe Tom. FX. Lies gef