Page 620 [620]
OCR
quoties occurrit, exponemus , Deus fecit & operatus eft in illo juftitiam & iniquitatem. Jam fi proferam hic veterum orthodoxorum , aut etiam Conciliorum interpretationem , mox reclamabitur, homines erant. Atqui in interpretatione tam violenta tortaque non licebit mihi dicere , Lutherus homo eft ? Sane penes iftos victoria eft, fi ipfis licet , utcunque caufe commodum eft, interpretari Scripturas, nobis nec Veterum interpretationem fequi licebit, nec noftram adferre in medium. Et hee Scriptura dilucidior eft , quam ut egeat interprete , extende manum ad quod vo mam, an opcra mala conciliant nobis favorem Dei? Jam quod adfert ex Hfaie capite codem : Omaa oa, fenum, € omnis gloria ejus quafi flos Jeni. Exſiccatum oft fanum , & fios ejus decidit. Quia Spiritus Domini fufflavit in illud , verbum antem Domini manet in sternum: mihi yidetur violentius trahi ad gratiam & liberum arbitrium. Siquidem hoc loco fpiritum accipit Hieronymus pro indignatione divina > carnem pro infirma hominis conditione , quæ nihil valet adverfus Deum : forem pro gloria, qua nafcitur ex felicitate rerum Corporalium. Judai gloriabantur in templo, in præpuipfa volet, quod probatifimi Doétores interpretati funt , fomnium erit, non enim dicam quod alii non tacuerunt, inftinétus Satana. Atqui hac loca , que videntur inter fe pugnare, facile rediguntur in concordiam , fi noftra voluntatis conatum cum auxilio divinæ gratiz copulemus. In comparatione figuli & fecuris , mordicus urgent nos verbis fimpliciter intellectis, quoniam ita commodum cft caulæ ipforum , hîc parum pudenter recedunt a yerbis divinæ Scripturæ , videlicet non multo verecundius interpretantes , quam fi quis dicat Petrum fcribere, & alius interpretetur, non ipfe feribit, fed alius fcribit in ædibus ejus. Nunc experiamur , quantum habeant roboris, quæ Martinus Lutherus adducit ad fubruendam liberi arbitri poteftatem. Adducit enim ex Genefeos capite vi. & VIII. Noa permanebit fpiritus mens in homine in aternum, quia caro eſt. Hoc loco Scriptura non accipit carnem fimpliciter pro impio affe&tu , quemadmodum aliquoties uſarpat Paulus , cum opera carnis jubet mortificari, fed pro infirmitate natura proclivis ad peccandum. Quemadmodum Corinthios carnales appellat , quod nondum eflent capaces folidioris dottrina, velut infantes etiamnum in Chrifo. Et Hieronymus in QueRionibus Hebraicis indicat, apud Hebræos aliud ha Verum per Evangelium revelata ira Dei de colo, exficcata cft omnis illa gloria. Nec tamen omnis affeétus hominis eft caro , fed eft qui dicitur anima, eft qui dicitur fpiritus, guo nitimur ad honefta > quam partem animi, rationem vocant y» aut yea , id eft, principalem , nifi forte in Philofophis nullus fuit ad honefta nixus, qui docuerunt millies oppetendam mortem citius, quam admittendam turpitudinem , etiamfi fciremus futurum ut & ignorarent homines, & Deus ignofceret. Quanquam fæpe corrupta ratio ma fitis. Errore quærebant vindiótam , quod ad preces Helie defcendiffet olim ignis de cælo , qui abfumpfit Pentecontarchos cum fuo comitatu. Effe autem & in bonis fpiritum humanum diverfum a {piritu Dei, declarat Paulus ad Romanos VIII. Ipfe enim Spiritus teRimonium reddit [piritui noffro quod farses filii Dei. Quod fi quis contendat , id quod eft in hominis natura preflantiffimum , nibil aliud efle quam carnem , hoc eft, affeétum impium: huic facile aflentiar, & guod aſleverat , facræ Scripturæ teftimoniis doceat. Quod natum eft ex carne, caro eli: & quod natum ef ex ſpirits ſpiritus ef. Porro Joannes docet cos, qui credunt Evangelio, ex Deo nafci, ac ficri filios Dei, atque Genef. beri quam nos legimus , nimirum ita: Noz judicabit adeo Deos. Et Paulus diftinguit hominem carnalem, v fpiritus meus homines iflos in ſempiternum , quia carnes qui non fapit ca qua Dei funt, a fpirituali, qui omnia tiam fonant. Carnes enim appellat infirma conditionis, & ad malum proclives: fpiritum autem vocat indignationem. Negat itaque fe velle illos æternis fuppliciis fervare , fed velle mifericorditer hic poenas de illis fumere. Et tamen hoc diétam non pertinet ad univerſum genus hominum , ſed tantum ad illius ætatis homines nefandis vitiis corruptiffimos. Ert idco diCit , in hominibus iftis. Nec tamen fimpliciter ad univerfos illius ætatis homines pertinebat , quandoquidem laudatur Moe ut vir juftus & Deo gratus. Eodem modo diffolvi poteft , quod adfertur ex ejufdem opcTis capite VIII. Senfus enim o cogitatio cordis humani prona funt ad malum ab adolefcentia fua. Et capite vr. Cuntta cogitatio cordis intenta ch ad malum omni tempore. Proclivitas autem ad malum, que eft in plerifque hominibus, non adimit in totum libertatem arbitrii 5 etiamfi vinci in totum non poteft , fine auxilio gratia divine. Quod fi nulla pars refipifcentia pendet ab arbitrio, {ed omnia neceflitate quadam geruntur a Deo, cur inibi datum ef hominibus fpatium poœnitendi ?| Eruatque dies illius centum & viginti annorum, Nam Hieronymus in Queftionibus Hebraicis hunc locum referti vult non ad fpatium humane vite , fed ad tempus diluvii, quod indultum cf, ut interim » fi vellent, refipifcerent: fi nollent , digni viderentur ultione. divina, qui lenitatem Domini contempfiffent. Porro quod adducit ex Efaiæ capite xL. Sufeepit de mann Domini pro omnibus peccatis fuis, Hieronymus de divina vindi&a interpretatur , non de gratia reddita pro malefactis, Siperabundavit & gratia: non tamen confequitur ex hoc, quod ante gratiam gratum facientem non poflit homo, adjutus auxilio Dei, per opera moraliter bona, fele præparare favori divino, quemadmodum legimus de Cornelio Centurione nondum baptizato, ac nontua adfcenderunt in wemoriam spad Deum. Si omnia dijudicat. Rurfus alias vocat novam creaturam in Chriſto. Si totus homo ctiam renatus per fidem nihil aliud eft quam caro , ubi fpiritus e fpiritu natus? ubi filius Dei ? ubi nova creatura ? Super his doceri velim. Interim abutar Veterum auétoritate > gui femina quædam honefti tradunt infita mentibus hominum 3 quibus aliquo modo vident & expetunt honefta, fed additos affe&us craffiores, qui follicitant ad diverfa. Porro voluntas huc aut illo verfatilis dicitur arbitrium, que tametfi ob reliétam in nobis peccati proclivitatem fortaffe propenfior eft ad malum quam ad bonum , tamen nemo cogitur ad malum, nifi confentiat. . Rurfus quod recitat cx Hieremiae cap. x. Scio, ; Domine , quoniam non eft hominis via ejus , nec viri eſt, ut ambulee & dirigat greſſus fuos: magis ad rerum latarum & triftium eventus pertinet quam ad poteftatem liberi arbitrii. Fyequenter enim cum maxime cavent homines, ne quid incurrant mali, maxime malis involvuntur. Nec ob id adimitur libertas voluntatis > vel his qui patiuntur , quia malum venturum non præviderant : vel his qui inferunt , quia non eodem animo afligunt inimicos, quo Deus per illos hoc facit , nimirum ut caftiget. Quod fi maxime torqueas ad liberum arbitrium, nemo non fatetur, abfque Dei gratia neminem poffe retum vitæ curfum tenere >» & viam meam , nihilo fecius tamen interim annitimur & ipfi pro viribus. Oramus; Inclina cor meum Deus WW Pfal, natum. Iterum Proverbiorum xvi. Hominis oft praparare cor, Domini autem off gubernare linguam. Et hoc ad eventa reram pertinet, quæ poflunt accidere aut non accidere, citra difpendium falutis eterna, Quomodo autem eft hominis praparare cor, cum Za therus affirmet omnia neceflitate geri? Ad idem eodem in loco dicit: Revela Domino opera tua , €> dirigentur cogitationes tue. Audis opera tua, audis cogitationes tuas, quorum neutrum dici poteft, {i Deus in nobis operas tur
