1199 DUB, SI DLE
fabbatum , fed neceflitatem exculat, & David ac Sa¬
cerdotum exemplo Difcipulorum itinocentiam tuetur.
Quin & Paulus ipfe fortiffimus Euangelica: libertatis
aflertor, tamen Fudais factus eft Fudens, detonfo ca¬
pillitio, votum in fe recipiens , nudipedalia obfervans,
fefeque cum cæteris in templo purificans, Idem cum
{ciat idolum nihil efe, & idolothytum nihil effe , ta¬
«men mavult non velci carnibus in æternum , quam
committere, ut frater infirmus efu fuo offendatur.
Mavult ad tempus obfequi Fudeoruz invite fupertti¬
tioni, quam alienatis infirmis Eyangelii jaGturam ad¬
mittere. Mavult in totum abftincre ab elu carnium 3
quam infirmis prasbere fpeciem confentientis idolola¬
trarum impie fuperftitioni. Idem vult fervum Chri¬
ftianum Ethnico domino, etiam morofo , diéto audi¬
entem effe , vult uxorem Chriftianam Ethnico marito
morigeram efe, vult initiatos Chriflo Magiftratibus
Ethnicis per omnia fatisfacere , five vectigal cxigant ,
five tributum, five honorem , ne quod offendiculum
daretur Evangelio ; daretur autem » fi Chrifti profeflio
feditiofa videretur. Non ignorabat Paulus libertatem
Evangelicam , fed ad Evangelii negotium expediebat
fcientiam cedere charitati. Nam &hi, quemadmodum
audio , prætexunt libertatem Evangelicam, cujus Ln¬
herum vindicem faciunt & affertorem, in quibus non
folum defidero fpiritum vere Evangelicum , qui fobri¬
uscft, mitis, ac modefta fimplicitate præditus, ve¬
rum etiam prudentiam. Si Lutheri caufæ male volunt,
prudenter agunt, fin favent , non poterantalia via ma¬
gis officere. Si hoc agunt, ut populus Chriftianus affe¬
ratur in libertatem priftinam, iftorum temeritas nihil
aliud quam jugum conduplicat, huc adigens Magiftra¬
tus ac Principes, ur fevis Edictis fervitutem exafperent.
Sed qui fe tuentur colore libertatis Evangelica, pri¬
mum illa præftare deberent , quorum ftudio hæc ceu
leviora cum venia negligi poterant. Qui totis viribus
ftudet juvandis proximis, qui injurias illatas adeo non
retaliat ut pro maleficio referat beneficium , qui per¬
petuo fobriuseft, & jejunanti fimilis , cujus & animus,
& habitus, & oratiocaftitatem ſpirar, quique totus eft
in his rebus moliendis, quae magnam aliquam ac publi¬
cam utilitatem polliceri videantur , huic fortafle con¬
donabitur, fi in ceremoniis obfervandis, quæ vulgo &
infirmis magis congruunt, minus fuperftitiofus videatur.
Verum quorum omnis vita Juxui voluptatibufque fervit,|'
quorum oratio ferox & impudica, quorum animus adco!;
non mitis , ut pro levi convicio parati fint pugnum aut),
etiam pugionem impingere, hi impudenter concionan¬
tur de libertate Evangelica, cum fales fint, ut Judai¬
cis cancellis adhuc coéreeri debeant, donec proficiant
ad Evangelici fpiritus vigorem.
Proinde ut horum temeritas meritodifplicet bonis &
cordatis omnibus, ita funt in quibus iifdem doleat Chrifi
gregem nimium involvi Judaicis ceremoniis, & oppri¬
mi vel auctoritate vel indiligentia procerum quorumdam
Ecclefiafticorum,qua de re queritur & Auguftinus in Epi¬
ftolis fuis, clamitans Judæorum conditionem tolerabilio¬
rem effe propemodum , quam Chriftianorum. Tantum
hujufmodi fuperftitionum Judaicarum jam tum inunda¬
verat in publicam Chriftianorum confuetudinem.Populus
ipfe fere fibi hujufmodi fervitutem accerfit, ut cacias y
quod ajunt,aubes. Sed Præfulum crat, confulere libertati
-gregis, quam accepit a Chriffo & Apoftolis. Nunc fæ¬
tantum abeft, ut expediamus animas populi , quo ma¬
gis illum obnoxium habeamus noftre tyrannidi, noftro¬
que quæftui verius, quam illius faluti fervientes. Paulus
non judicat inter diem & diem, fed omnem diem pro
facro habet , nec ullum opus profanum judicat, quod
adhibetur Evangelicæ charitati. Poft hæt majores pro¬
babili fane de caufa diem Dominicum feftum effe vo¬
luerunt , quo populus omnis conveniret ad audiendum
fermonem Evangelicum. Mox indiéte ferie ab operis
cerdonicis ; cum aliquoties fanétius effet opera manua¬
ria profpicere liberis & uxori fame periclitantibus ,
quam audire cantiunculas Sacerdotum in templo non
Non quod dammnandos cenfeam folennes
Hymnos, quibus Ecclefiafticus chorus canit laudes Deo
luo, fed quernadmodum Chréffiss docet, non hominem
conditum cffe propter fabbatum , fed contra fabbatum
inftitutum propter hominem , ita cenfeam hæc quoque
cedere debere , quoties proximi neceflitas exigit offici¬
um charitatis. Verum populus a quibus debebat hæc
jdifcerc , ab iifdem frequenter cogitur ad diverfa, Nec
hoc fatis crat, quot feftis diebus poft oneratus eft po¬
pulus , & indies magis ac magis oneratur. Nam apud
quofdam pene folenne cit, ut quifque Epifcopus diem
feftum velut peculiare quoddam ſui monumentum adji¬
ciat. Idque fit nonnunquam leviffimis de caufis. Br
mine Barbaram, hac gratia vult Barbare diem effe feriae
tam. Alii mater fuir nomine Catarina , hoc fatis eft
caulæ vifum, ut huic facer dics populum arceat ab ope¬
re. Alii nomen eft Guilhelmus, coque magno ſtudio
hoc agitur, ut Guilhelmo fint ferie peculiares: Sintenim
hæc exempli gratia duntaxat diéta. Maluimus cnim fi¬
tis exemplis uti, quam quemquam offendere. Sunt &
privatim. nonnullis peculiares affectus Ordinum , aut
Nationum, Urbiumve. Veluti dum Predicatores qui
vocantur , favent impenfe {uo Dominico, Minorita {uo
Francifco , Piétores Luce, Medici Cofmo & Damiano,
Calcearii Criſpino , milites Martino , Galli Claudie, Lu¬
tetii Gencvefa, Oxionienfes Werenfride. Hujus gencris
eft & illorum ftudium, qui Chriſtum ac Divos ſuperftitio¬
fe coli volunt per partes , quibus non fatis efl, quod Chri¬
fi mortem toties renovamus commemoratione quotidia¬
na, quod fanéte cruci duo dies fefti dati fant, nifi cfu¬
{fo cruori, quem ajunt multis in locis fervari, nificla¬
lvis, nil {pinex corone , nifi preputio, quod adorant
alicubi, nifi laéti virginis matris, quod multis locis
oftentant, fuus dies feftus confecretur.Quod fi quid erit
hujus generis, quod pie coli poffe videbitur, fatis erat in
templis duntaxat diem feftum celebrari, ad quem liceat
accedere divitibus, aut quibus alioqui commodum eft ,
familiam. Atqui hi quidem affectus tametfi fortaflis re¬
prehendendi non ſunt, tamen non oportuit Epifcopo¬
rum prudentiam tantum illis tribuere, ut fingulis
ftatim fue ferie, ſua facra , ſuuſque cultus pecu¬
liaris dedicaretur. Quid hoc eft aliud, quam te¬
nuem populum ad famem adigere , cum cripitur hoc,
quo folo fuam alit familiam? Imo, ut nunc funtmores,
ab honeftis fanétifque laboribus ad otium & luxumin¬
vitare? Quibus enim diebus plus peccatur luxu, temu¬
lentia libidine, alea, rixis, pugnis, homicidiis, quam fe¬
ftis diebus? Et quam hîc fumus praepoftero judicio; Si
quis toto die fefto fuit ebrius, & feorto adhefit, fi lufit
{uit ut heereticus defertur. Non hac dico, quod velim
a laicis contemni dies feftos,fed quod Ecclefize paftores
jmihi videantur reéte fauri, fi hujufinodi dies feltos,
exceptis Dominicis, & paucis eximiis, omnino tollant.
Et in his ipfis, quos relinquunt, permittant tenui ple¬
beculæ, poft facrum & concionem, fi res urgeat, opi¬
ficio {uo fuccurrere liberis & familiz, aut aliquid etiam
parare, quod in pauperes erogent. Nunc fepenumero,
cum poft menftruam pluviam obtingitdies ferenus, agri¬
cola cogitur finere demeffäm fegetem in agris putrefce=
re, quam favente cœlo poterat in horreum convehere,
idque ob hujufmodi dies feftos, quos nobis non Vete¬
tum auctoritas, fed affeétus quidam humanus invexit
ne quid addam durius. Hæc primum obrepunt ho¬
nefti fpecie, deinde copiofius inundant : mox uſu con¬
firmata tyrannidem occupant, ut jam tolli fine tumultu
vix queant. Quo minus eft Epifcopis ad hæc primum
irrepentia connivendum. Nam in totum que juris hu¬
mani funt, quemadmodum in morbis remedia, itafunt
ad prefentem rerum ac temporum ftatum attemperan¬
da. Quæ quondam pium erat inftituere, poft prore na¬
ta, proque mutata temporum ac morum qualitate, ma¬
gis pium fuerit abrogare. Quod tamen haudquaquam
oportet fieri temeritate populi, fed auctoritate major um,