Page 589 [589]
1174
ditur Spiritui San&to ,, quemadmodum in Evangelio &|
Epiftolis Patri crebro, Filio raro, fatebor me lapfum
memoria. Verum quod vetuftiores minus aufi funt
pronunciare de rebus divinis, religioni tribuo, hoc eft,
reverentia miyfteriorum ineffabilium. Exfpectabant
enim accuratiorem Scripturarum excuffionem & aucto¬
ritatem Ecclefie. Id declarant quæ ibi fequuntur : Po¬
griores diligentius excaffis facris Voluminibus,ac majorum
anttoritate freti y non verentur Filium Dei appellare verum
Deum, © ad illum fuas preces dirigere.
In eamdem fententiam loquor præfans in Hilarium :
tatus. Sequitur enim continenter ; Sed iidem non ve¬
deturbare , perinde quafi crederemas Spiritum Santum nihil
aliud eſſe, quam nemen inane quemadmodum plerique Ve¬
terum, qui fumma pietate colebant Filium , tamen cpesciov
dicere verebantur, &e. Quid hîc reprehenditur a me?
Num illud quod audemus Spiritum Sanctum appellare
Deum? Minime. Nam id probo in eadem Prafatio¬
ne. Verum illud vitio datur, quod cum plenius in¬
firuéti fimus de natura Spiritus Sandi Filiigue , tamen
ritu Sanéto pronunciare, nifi quod Spiritus Det eft, nec hoe
auſurus niſi legifer apud Paulum: non audet creaturam di¬
cere, quia nufquam legerat in facris Litteris. Hec pro¬
feffio non fatis effet hoc ſeculo y quia plura nos docuit Fete¬
rum neceſſaria diligentia, ſed citra neceſſitatem nos longius
evebimur.
Et aliquanto poft , funt hac mea verba, que trune
catim recitarunt : J» quibus ut aliguories Filio tribui¬
tur Dei cognomen, ita Spiritui Santo nufquam aperte. Se¬
quuntur enim hac ; Etiamfi poft orthodoxorum curiofitas
idoneis argumentis comperit e facris Litteris in Spiritum
Santum comperere quicquia Filio tribuebatur. Vides Le¬
cum potius cum acceffione cognitionis aceedere debuc¬
rit veneratio majeftatis. Quod dico, tam perfpicuum
et, ut vel ceco, quod ajunt, appareat. Quid igitur
cogitarunt, qui hac deferunt ad fufpicionem harefeos
Ariana? Verbo expediam , nifi plane ftipites funt, aut
putabant neminem fore qui mea legeret , aut ipfos ju¬
dices habebant pro ftipiubus,
Si quis ad itum modum voces e Panlinis Epiftolis
decerptas verteret in calumniam, I Corinth. v1 11. dicit:
Sunt Dii multi & Domini multi, hoc eft contra primum
Decalogi præceptum. Ad Romanos III. {cribit : Fa¬
ciamuys mala, ut eveniant bona, hoc eft contra rectam
Erafraus. Quare non addiderunt hanc particulam ?
Quoniam prorfus excludebat calumniam. Ergo non
inquirebant verum, fed affeGtabant ftudio, quod falfo
criminarentur. Hac nimirum atte contexit fuos cen¬
tones malitiofa calumnia.
Simili techna truncatim retulerunt & illum locum:
Pater frequentiffime vocatur Dens, Filius aliquoties, Spi¬
vitus Sanétus nunquam. Sequitur enim: Atque hec dixe¬
rim, non ut in dubium vocem , quod nobis ex divinis Lit¬
seris Patrum orthodoxorum tradidit auttoritas „ſèd ut often¬
dam quanta fuerit Antiquis religio pronunciands de rebus
divinis. Cujus autem artis hoc efe videtur, ut ex Ca¬
dem pagina colligas probationem hæreticæ fententia,
iniqua tam multa funt quæ pugnant adverfus camdem
fententiam ? Non hæc eft apicu
charitatis finceritas , quæ non fufpicatur malum » fed
ars arancorum » qui ex falubribus flofculis exfugunt
venenum, imo, Ut verius dicam, falutiferum fuccum
fibi vertunt in venenum : & fi fas eft ingenue verum
proloqui, illius ars eft, cui apud Grecos nomen eft a
calumniando. f ;
Non dubito, quin omnibus perfpicua fit iftorum in¬
fignis impudentia. Sed audi quiddam his etiam mul¬
to fceleratius, Recentiorum quorumdam de rebus di¬
vinis pronunciandi temeritatem his taxo verbis : Nos
hue audacia prorupimus y “t non vercamur Filio praſcribe¬
re, quibus modis débucrit honorate mratrere fuam. Ande¬
mas Spiritum Santum appellare Deum, quod Veteres as
non funt. Hæc Erafmus. Quis ferat horum verborum
blafphemiam? Sed audi Ledor nimium impudens arti
ficium. Hic fermo inde fumpfit initium. Dicebam
Prifcos illos, qui religione quadam parcius pronuncia¬
bant de Triade facra , fanétius eam coluiffe quam nos,
qui certiora de illa tenemus. Er hic obiter taxo quo¬
rumdam irreligiofam audaciam, qu! dum probare con¬
tendunt, Virginem matrem fine labe peccati originalis
fùiffe conceptam, utuntur hoc lemmate : Debebat ſum¬
mum honorem matri , € hoc igitur ut fic conciperetur. de¬
buit preftare , quad debuit poinity igitur fecit. Simi¬
lis audacize eft , quod quidam docent cnan
in coelo fedentem effe fub imperio matris s & ideo Ec¬
clefiam canere, Monfira re efe matrem s hoc eft, præ¬
cipe Filio, ut faciat quod petimus: Verum hoc , ut
opinor, non admodum movet iftos, illud movet quod
adjicio, Audemus Spiritum Sanélum appellare Dent, quod
Veteres aufi non ſunt, XC.
T videri quod præccfit, & hoe fub¬
jicio veluti fimilis temeritatis exemplum. O voces ex¬
fecrandas ! Quis hee perferat ? Quis non exfecretur
tam impudentem calumniandi malitiam ? Vix arbitror
Satanam fimile quicquam aufuxum. Quam malitiofa
ftianis ita loquitur: Miferabiliores fumus omnibus bomini=
bus , hoc eft contra illud Evangelicum, Beati qui non
viderunt e7 crediderunt. Hæc qui moliatur, inquam s
nonne faceret rem omnium judicio abfurdiffimam ?
Nemo tam impudens, ut id non fateatur. Atqui in
his, que fupra demonftravimus , quædam funt , que
nihilo plus quam hic habent vel mentis vel frontis.
Quod fi cavillantur de verbo audemus , quod vide
tur in malam fonare partem, objiciam ceis illud ex ca¬
none facrificii, Preceptis falutaribus moniti y & divina
inflitutione formats andemus dicere , Pater nofter, &c.
Hæc f non gravatus fuiflet legere Pins, haudquaquam
fibi tantum probrum conciliaffet, dum amicum tam
ftolida calumnia petit. Si quisita Joquatur, audemus
gubernatorem, andemus Filium ejus appellare redemptorem y
audemus Spiritum Santtum appellare charifmarum largito¬
1.59 nec quicquam addat, nonne {fermo videbitur im¬
pius? At fi addas, © tamen filii negligimus pracepta pa¬
rentisg creatara creatorem contemnimus, erga redemptorens
ingrati uliro relabimur in poteflatem Satana, Spiritus muq
nifcentiam impura vita a nobis altenamus y nonne jam
pius eft? Ar talis crat fermo, quem non intelleétum
carpit Albertus miſere delirans atrocibus conviciis,
Hinc perfpicuum eft quid fit non legere quæ repre¬
hendis, quid fit e fchedis operarum ftruere periculofam
calumniam quid fit e fruftulis undecunque defra&is
criminationis rhapfodiam texere. Ridiculum eft autem
eum hortari Le&orem, ut infpiciat perpetuum loci
tenorem, quem ipfe non dignatus eft legere , quem fi
legiffet, puduiſſet, opinor » hominem talia convicia in
proximum immerentem cvomere. Interim dubitat Pixs
an ex animo fentiam cum Ario, an oftentandi ingenit
gratia voluerim malam tueri caufam, quod tamen non
prefto mirifice conans. Quid hic nugator merebatur
audire, fi viveret? Sed elaplus eſt ex unguibus mcis,
utinam & e judicio divino. Numeravi illi tot loca,
in quibus dilucide, vivide, fervide profiteor de fanéta
Triade quod fanéta profiretur Ecclefia, Et hic ambi¬
git utrum ex animo , an oftentandi ingenii gratia de¬
fendam Arians, Verum quo minus id potuerim quod
conor, imputat negletto Ari oreli , quafi folus ille le¬
giſſet Arifforelem > qui nunquam erat Philofophus, ut
ajunt qui noverunt hominem , nifi in conviviis , aut
quafi nos in lucubrationibus noftris non frequentius ci¬
remus Ariftotelem , quam ifte qui tot annos Ariffete¬
Jem habuit in ore. Sed Ariforeles , fi fuperis placet s
expediet nos ¢x hoc labyrintho? Atqui divus Hre¬
ronymus difputans adverfus Luciferianos autumat hane
herefim per Ariftorelis Philofophiam. fuifle confir¬
matam. Acceda , inquit » 4d hoc , quod Ariana
Tom. IX. >- Ecce a harefis