Page 581 [581]
OCR
Trimcatim CULLA 1057 DE TEMPLORUM ORNATU. E ex Dialogo peregrinationis ergo. Hic protinus liquet quibus operis fit ufus Pixs, qui nec titulum recte citare potuerint. Sed quid ait Erafmus in Dialogo de peregrinatione religionis ergo’ Audi Leétor plufquam fycophanticam citationem. Dicit illic quifpiam : Verum nonnunquan ferio mshi venit in memem, quo colore poſſint cxoufari a crimine y qui tantum opum infumunt | templis exfiruendis , ornandis , locupletandis , ut omnino| nullus fit modus. Quid hic aliud reprehenditur, quam; immodica impendia in ornatum templorum ? Sed ver-| ba quæ mox leguuntur omifit fuggeltor illc; Fateor in | 1158 A [da ft cleemofjna. Quid igitur clamat Chriftus in Pharifos , qui docebant conjiciendum in gazophylacium fraudatis parentibus ? Non erat illa latria è Et templa feu monaiteria ditare plufquam regis opibus, latria eft? Sabbati religio an non erat Jatria, & tamen Chrifus non reprehendit hoc violari ob bovem aut aGnum in puteum delapfum , & ingenti voce clamat , fabbatum propter hominem cfe , non hominem propter fabbatum. Qua vero gratia funt ex{truéta templa , nonne ut eo conveniant Chriftiani ? Sed legimus, inquit, Non edificabis mihi domum. Et domus moa domus orandi vocabitur, Sed Paulus clamat , Deus non in manufactis habitat. fuam dignitaiem, volo & firutturam habere majefatem fram. Hæc prærermifit ille fuggeftor , & prioribus attexuit quod fequitur : Sed quorfum arsinent tot baptifleria , tot candelabra, tot ftatue durea ? Quorfum organorum immenſi ſumptus ? Nec unicis interim contenti fumus. Quorfun maficus ille vinnstus magno cenfu conducendus £ cum interim frares & ferores noftra , vivaque Chritti rempla fanee contabefcant. Audis baptifteria aurea ac fumptus prodigiole immodicos , audis Chri- | ftianos fame pereuntes negligi , audis concedi templis | fuam dignitatem atque etiam majeitacem , & a hunc iplum fermonem temperat qui in colloquio fequi- | cipiamus & reliquum Judai{mum. Fingamus cum cafum, ut periclitetur proximus , nec aliunde fperet opem , utrum facies , an opitulaberis membro Chrijis, an cam pecuniam conferes in ornamentum templi non neceflarium ? De hoc enim nos agimus. Fatetur Pigs opitulandum periclitantibus. Sed ubi jam eft illa latria, longe praferenda eleemofynis? Ego in tali calu proximi vitam, necellariis etiam impendiis arbitror praferendam. l’roximus fi percat reltitui non poteft, templo poteſt fuccurri, & ab{que templis conitat latria. Docet idem guod ego , -& tamen ego blafphemus ufurpo vocem Gude, ille pius defendit Ecclefiam. dens madam non defiderat. Verum quoniam hoc vitium | ex immodica guadam pietale nafcitur, favorem promeretur prafertim quories in mentom wenit diverfus morbus iflorum , qui templa fuis opibus fpoliant. Iha fere donantur a potentibus ac Monarchis deterius peritura in aleam ac bellum. Et fi quid hinc alienes, primum habezur pro ſacrilegio: deinde manus contrahunt ſuas qui dave folent , infuper 7 invitantur ad rapinam. Igitur hayum magis ills cuflodes (unt quam domini. Denique malim videre templum facra fupellectile luxurians . quam ut fant quadam, nuda, fordida, Rabulis equorum fimiliora quam templis. In Convivio religiofo quid dicitur ? Unde non videntur mihi a peccato capitali cxcuſari poſſe qui ſumptibus immodicis aut confiruunt aut ornant monafteria fen temple; cum interim tot Chrifti viva templa fame pertclitentur. quod chat, fari poffe , {uppoluit, 707 exeufari pofe. Euge hoc eft fcribere fraterne. Sed quid hic aliud notatur quam impendia immodica , neglećta proximorum extrema egeitate. Atque hîc mihi Piz: confpuit faciem. Haec, inquit » vox zon tua eft, ſed a ſceleftiſſimo Juda proditore Domini accepra, &c. Si hee tam amarulenta fcripfit Pias, precor illi Domin mifericordiam. Sed cum fuggeftore malo litigare. Si viveret , quid audire meruerit vides Lector. Hac erat vox Apoftolorum, fed alius erat animus Jude, cui non erat cure de egenis, fed fur erat. Mihi vero quid decedit ob impendia templorum ? Sed cujus erat illa vox objurgans Pharificos , quod neglectis parentibus docerent filios implere Gorban? Cujus eft illa vox, Dicite Pontifices, in templo quid facit aurum ? Erhnici , inquiet, Poëtæ. Verum, fed a Chriftianis Doctoribus comprobata. Fatetur fuiffe fanctos vivos, qui damnarint opes in remplis, quorum de numero fuit divas Hieronymus. Sed idem, ut ait, laudat Nepotranum , quod curarit ornafollicitus , fi niteret altare > fi parietes abfque fuligine y fi pavimenta terfa, fi janitor creber sm porta, fi vela femper in ofliis, fi facrarium mandum > f vafa luculenta y er in omnes ceremonias pia follicitudo difpofita, Ubi hic mentio candelabrorum aureorum , gemmarum civitatis pretia æquantium ? Hic refpondet Pins y diéta fan&orum, cum difputant, non effe magni facienda. Quantam aperuit feneftram provocandi ab auétoritate veterum Doctorum? Verum adyerfus luxuriam opum in templis non diſputant , fed affeverant.. Quanquam uid hoc ad me, qui ne fapervacancas quidem opes in negligantur egeni, Sed omnis, inquit, /asria praferen|conferre, quin plura debeantur. Et quidam acuti confirmant , etiamfi centum hominum millia periclitarentur fame, non effe fas quicquam detrahere donariis templorum. Templa primum inftituta funt propter homines, ut illic commodius exercerent opera latriæ, quæ tamen fuæ quifque domi poteft exercere. Hic vero Pixs non dubitat mytticam ipfius Domini unttionem conferre cum ambitione quorumdam magnatum, qui {tructuris immodice fumptuofis nomen fuum commendant ‘polteritati. Dominus noluit hoc exemplum tranfire ad multos, Payperes inquiens , femper vobifcum habetis , me autem non femper habebitis. Abiit p|& in membris tuis ornarı vult, & in fpiritu adorari. Nec cit larriæ opus exftruere templa præter modum fumptuofa ; verum litria proprium opus in animis gevitur. Quod fi latriz opus elt quicquid externe geritur ad honorem Dei, omnis piorum aétio erit latria y juxta illud Pauli 1 Cor, decimo, Omnia in gloriam Dei ‘acite. Qui ornat templum , ornat in honorem Dei, & qui fublevat proximum affectu pietatis, in cujus honorem hoe facit? Chrifi4s non dixit , quicquid remplis impenderitis , mihi impenderitis , fed quod uni ex his minimis feciftis, mibi feciftis. Sed juxta Piums ornare templum non necelfanis elt latria, opitulari proxijmo non elt præcepti, fed confilii , nifi urgeat extreE ma necefitas. Quis Angelus hoc-docuit , beneficentiam in proximum egentem effe conlilii, cum vix aliud magis precip atur ? De continentia Dominus dixit, Qui pocft capere capiat. De) elcemolÿyna dixit, Or? tiam hujus mandi , & vides! fratrem uum neceffitatem 3. patientem, ©- clanferit vifcera ſua fuper illum, quomods charitas Det eft 12 co Dicit, inquies, seceffitatem, dicat , at non dicit extremam. Quanquam Grace eft ypeiav iorra, hoc eft , egenters five opus habentem. Pr fi effet zeceſſitatis verbum , ſæpenumero neceſſari= um dicimus quo magnopere elt opus. Extrema necefitas ingi poteſt in diſputando, re dijudicari non poteſt. At hic demum juxta iftos præcepti fit eleemofyna , quam ita dandam docent , ut liceat repofcere, fi quando egeno detur reponendi facultas, Ut finiam, opulentum templum Salomonis , quod figuram habebat Ecclefie fpiritualibus divitiis ornatæ , inepte nobis objicitur. Nec ad rem faciunt Auétores , qui docent opus mulieris in ipfum Dominum prælatum vulgaribus eleemofynis. Nec {truétura templi latria eft proprie: Multi conftruunt ad fui nominis gloriam,- Verum ut pia fit mens, nihil ef aliud quam a&us externus fpectans ad cultum Dei. Propius autem ad latriam pertinet facra le&tio , genuum flexia, Tom. IX. Dddd 2 aliaF
