nis, Itaque non eft quidem animus ultra contendere,
negue Veterum interpretationem convellere: fit fuum
cuique judicium integrum, ego coram Deo profiteor
mihi videri Paulum hoc ſenſiſſe, quod modo fignifica»
vimus, nec hunc fermonem proprie ad Chriffum per¬
tinere, fed velad Patrem, vel ad totam Trinitatem,
at hee Jaus fit omnium Perfonarum communis, Non
enim cit necefle ut hic perſonam demus aliam a Pa¬
tre, cum Dei vocabulum fæpe tres Perfonas comple¬
Giatur, Certe Chryfoformus in commentario meminit
Patris, qui cum Filio tantam habuerit curam falutis
bumanæ , nec hunc locum torquet in Arianos, quan¬
. quam id facit Theophylaéus. Wazc cum fic habeant,
cum illic difputem, non quid ego, fed quid alius pof¬
Gt tergiverfari, tamen huac locum largior Stunice 5
pedibus difeedens in illius fententiam, imo non in il¬
lius difcedens, fed meam veterem fententiam profi¬
tens, Verum fi nobis res eftt cum hofte, quomodo
tucremur hunc locum, velut apertum & irrefutabi¬
lem, cum ille duplici rima poft elabi? Super hee
omnia, declaravimus hoc loco non redargui Arianos
alioqui jam Evangelio Foannis faiffer eis impofitum fi¬
lentium, cujus auctoritatem illi non rejiciunt.
Repon: Jam quod diétum eft de forma Dei, fi verum eſt
fos. quod Ambrofius aliter interpretatur, cum illo litigent,)
me abfolvant, & tamen in Paraphrafi complector fen¬
tentiam,quée facit contra Arianos, Quod adjeci de cor¬
poraliter, non elt meum commentum, fed Orthodoxo-/
rum probatiſſimorum. |
repon- Hic nihil eft, quod egeat excufatione, ni forte re¬
fog, felli poflunt ea que dixi, quod non arbitror.
gepos- Idem refpondeo ad locum decimum & undeci¬
foro. mum. E
1 Redeunt ad priora; dicuntque hunc potentiffimum
>, elle Pauli locum, ego puto potentiorem elle: & Deus
erat Verbum: &, Dominus meus & Dens meus.
Ac mihi revera potentiffimus eft, at non item ads
verfus Arianum aut Fudeum. Senfus eft planus ac ma¬
nifeftus, fed oftendi duos neutiquam obfcuros nec mi¬
nus pios. Quod me citant auctorem, qui dixerim omnes
Codices conſentire, res aliter habet Nam in Annota¬
tionibus indico Cyprianum adverlus fudaos omittere
mentionem Dei, quod opus tamen contuli cum Exem¬
plari pervetuito , quanquam non admodum refert ,
cum nemo fit fuper omnia nifi Deus. Quid igitur eft
quod Annotatio dicit, mf tantis efet Exemplarinm
omnium confenfjus? Huc pertinet, quod nulli fint Codi¬
ces qui non habeant hoc loco claufulam hanc, cum in
illa ad Romanos varient. Quam vero mihi narrant im¬
pudentiffimam tergiverfationem , ad quam confugio ?
‘Tantum propono Lectori confiderandum. Cum hanc
provinciam fufcepifem , ut varictatem Jectionis > di
ftinGtionis , ac fenfuum indicarem , qui dicor confu¬
gere, qui fimpliciter propono, magis id probans e
fingor refugere ? Quem porro meng Care profe¬
runt, quem ftudeam confirmare? Arianorum? Satis,
opinor, docui quam cum illis fentiam. A
aut Fudaoram ? Hoc, opinor, nec ille de me fa ae
tur, qui hac fcripfit, quamlibet inimice fufpicio e
quamlibet impudenter calumniofus. Quem igitur hic
cirorem confirmo? An quia dico locum fic accipi pof¬
fe? Doceant ifti non pofle, aut fileant. Ego docui
polle, & quidem commode poffe. Quid hoc fermone
contumeliofius ? Sed eodem quid dementius? Jam quam
am, abunde
mirifice Ambrofius repulerit hanc fententi i
demonitratum elt, Porro quod præſcribunt ne receda¬
mus a Veterum jnterpretatione 5 qui pugnantes Sum
Hiereticis locum aliquem interpretati ſunt, ut fateor
probatis Doctoribus plurimum efe deferendum ,ita por
accipimus legem , ne Jiceat poft illos audio iw
invenire. Quod fi nos urgent Tie lege, qui son 3
ubi Doétores inter fe diffentiunt ? Quid ubi chola¬
flici Doétores, quoties commodum eft ? quate a e:
batorum Veterum fententiam rejiciunt: oi ubi kp i i
eft manifeltior, quam ut diffimulan pofiit? Quod g a
& alia multa pofemus indi
1046
Ne nobis igitur obtrudant legem, quam ipf
nunguam fervarunt, Olim difceptationes de fidei dog¬
matibus fere apud promifcuam multitudinem ageban¬
tur. Quid autem abfurdi fic , G pii Doétores hoa
fibi nonnunquam permiferunt in explicandis Scriptu¬
ris, quod fréquenter fibi permittunt in allegoriis, &
apud crafles craffius agendum putarunt? Num conti
nuo tota illorum vacillac auctoritas ? Atqui fi tam mos
rofis judiciis placet agere, jam dudum tota conci¬
dit illorum auétoritas, ut in quorum libris conſter eſla
quedam Scripturarum teftimonia detorta ad fenfum
heereticum,
— Notant & hoc diétum, quia fic magis expediebat
B \illis temporibus. Nimirum ut nomen Des non tribue¬
retur Chriffo apud rudes & nondum capaces tanti my=
fterii. Hoc fi falum eft, in jus trahatur Chryfofomas s
Eheronymus, & Auguftiaus, quorum auctoritatem fuma
fequutus, & res ipfa declarat efle verum; quod admo¬
nco, Nimirum hoc erat margaritum, quod Dominus ve=
tuit projici fuibus: & hæc erat fapientia abfcondita,
quam Paulus clam loquitur inter perfectos. Nec ideo
|pracdicabant illam purum hominem, fi non appellabant
aperte Deum, fed Dominum. Erenim cum Paulus Phie
Do feriberet, ut in nomine Jelu omne genu flettaq
tur, celellinm, terrofrium, C infernorum, non tribuit
illi nomen Dei, fed eam tribuit celfitudinem, quæ piis
C auditoribus fignificet divinitatem. Alioqui Paulus non
reéte predicavit in Epiftolis Chriftum, toties eum ap¬
pellans Dominum, cùm Patrem appellet Deum. Er
damnandum effet Symbolum, quod olim Catechume¬
nis tradebatur, in quonec Filius, nec Spiritus Sanctus
appellatur Deus, fed {olus Pater. Primus Foannes clara
voce pronunciayit Chrifium Deum, de fcriptis loquor
jam Evangelii luce per orbem univerfum corufeante.
Jam quid eft, quod perfuadere conor adjectum ?
Hane Pauls doxologiam. Non pudet tales manifeftæ
vanitatis? imo teftor non videri adjectam. Verba An¬
notationis fic habent: Confimilem ad modum videri po¬
terat hac adjetta, ad finitam difputationis partem, C~ noa
D\vi capitis initium, nifi tantus effet omnium Exeraplarium
confenfus &c. Qui dicit obftare confenfum , quo minus
videatur adjećtum,an ille perfuadere conatur adjectum 7
Verum ea fufpicio cadere poteft in doxologiam, quæ
eft ad Romanos, eo quod in nonnullis Exemplaribus
omnino non habetur, in quibufdam adjicitur capiti xtv.
in plerifque fubjicitur in fine,
Nec tamen protinus ab aliis additum afferitur,
quod creditur additum. At prorfus impie dictum vi¬
detur iftis additum epiphonema , cum id nos tribua¬
mus Pauli fummæ in Deum pietati, ut fubinde in me¬
dio fermonis curfu raperetur in adorationem divine
majeftatis.
Quid porro fibi volunt hæc impia verba libelli , 47¬
E ſam prabet Hareticis & Infidelibus, ut Evangelii robur
ubique enerva © An totum Evangelium concidit, ſi Pau¬
lus credatur adjeciſle doxologiam? Imo fi conftet canm
ab aliis adjeétam ? Itane protinus evanuit Pfalmorum
auctoritas, quod illis Ecclefie vocibus accinitur, Glo¬
ria Patri &c. Aut nihil habet ponderis Precatio Do¬
minica, quod huic coronidem doxologia adjecerint
Græci, & perinde ac fi pars illius effet, ctiani inter¬
|pretentut ? Epiftole Pauli fumma cum reverentia re¬
p citabantur in coetibus Chriftianorum. Et erant hæc il¬
his peculiaria ex, sixepslos na) doZoroyix. Declarant
hoc claufule Pawlinarum Epiftolarum, quanquam, ut
dixi, nonnunquam hujufmodi doxologiis fermonis cur¬
ſum interrumpit. Jam mihi fingat aliguis, prifcos illos
ſeniores, vel vivo confcioque, vel mortuo Paulo, hicad¬
jeciffe coronidem, quam Latini Codices habent in fine
FEpiſtolæ ad Romanos, quemadmodum Ecclefia Pfalmis
adjecit, Gloria Patri: num illico corruet totum Evan:
gelium? quanquam nos de Evangeliis non {umus loquur
ti. Si Paulus hoc fcivit fatum, & illi placuit pictas,
ipfe adjecit: fi nefcivit, nos tamen quod ab Ecclefia
primoribus traditum cft, reverenter accipimus, nihilo¬
minus tribuentes Apoftoli dogmatibus, cum doxologia
non doceat, fed veneretur adoretque quod diétum eft.
Tom, IX. Vyv 2 Quod