OCR
1045 nis, Itaque non eft quidem animus ultra contendere, negue Veterum interpretationem convellere: fit fuum cuique judicium integrum, ego coram Deo profiteor mihi videri Paulum hoc ſenſiſſe, quod modo fignifica» vimus, nec hunc fermonem proprie ad Chriffum pertinere, fed velad Patrem, vel ad totam Trinitatem, at hee Jaus fit omnium Perfonarum communis, Non enim cit necefle ut hic perſonam demus aliam a Patre, cum Dei vocabulum fæpe tres Perfonas compleGiatur, Certe Chryfoformus in commentario meminit Patris, qui cum Filio tantam habuerit curam falutis bumanæ , nec hunc locum torquet in Arianos, quan. quam id facit Theophylaéus. Wazc cum fic habeant, cum illic difputem, non quid ego, fed quid alius pofGt tergiverfari, tamen huac locum largior Stunice 5 pedibus difeedens in illius fententiam, imo non in illius difcedens, fed meam veterem fententiam profitens, Verum fi nobis res eftt cum hofte, quomodo tucremur hunc locum, velut apertum & irrefutabilem, cum ille duplici rima poft elabi? Super hee omnia, declaravimus hoc loco non redargui Arianos alioqui jam Evangelio Foannis faiffer eis impofitum filentium, cujus auctoritatem illi non rejiciunt. Repon: Jam quod diétum eft de forma Dei, fi verum eſt fos. quod Ambrofius aliter interpretatur, cum illo litigent,) me abfolvant, & tamen in Paraphrafi complector fententiam,quée facit contra Arianos, Quod adjeci de corporaliter, non elt meum commentum, fed Orthodoxo-/ rum probatiſſimorum. | repon- Hic nihil eft, quod egeat excufatione, ni forte refog, felli poflunt ea que dixi, quod non arbitror. gepos- Idem refpondeo ad locum decimum & undeciforo. mum. E 1 Redeunt ad priora; dicuntque hunc potentiffimum >, elle Pauli locum, ego puto potentiorem elle: & Deus erat Verbum: &, Dominus meus & Dens meus. Ac mihi revera potentiffimus eft, at non item ads verfus Arianum aut Fudeum. Senfus eft planus ac manifeftus, fed oftendi duos neutiquam obfcuros nec minus pios. Quod me citant auctorem, qui dixerim omnes Codices conſentire, res aliter habet Nam in Annotationibus indico Cyprianum adverlus fudaos omittere mentionem Dei, quod opus tamen contuli cum Exemplari pervetuito , quanquam non admodum refert , cum nemo fit fuper omnia nifi Deus. Quid igitur eft quod Annotatio dicit, mf tantis efet Exemplarinm omnium confenfjus? Huc pertinet, quod nulli fint Codices qui non habeant hoc loco claufulam hanc, cum in illa ad Romanos varient. Quam vero mihi narrant impudentiffimam tergiverfationem , ad quam confugio ? ‘Tantum propono Lectori confiderandum. Cum hanc provinciam fufcepifem , ut varictatem Jectionis > di ftinGtionis , ac fenfuum indicarem , qui dicor confugere, qui fimpliciter propono, magis id probans e fingor refugere ? Quem porro meng Care proferunt, quem ftudeam confirmare? Arianorum? Satis, opinor, docui quam cum illis fentiam. A aut Fudaoram ? Hoc, opinor, nec ille de me fa ae tur, qui hac fcripfit, quamlibet inimice fufpicio e quamlibet impudenter calumniofus. Quem igitur hic cirorem confirmo? An quia dico locum fic accipi poffe? Doceant ifti non pofle, aut fileant. Ego docui polle, & quidem commode poffe. Quid hoc fermone contumeliofius ? Sed eodem quid dementius? Jam quam am, abunde mirifice Ambrofius repulerit hanc fententi i demonitratum elt, Porro quod præſcribunt ne recedamus a Veterum jnterpretatione 5 qui pugnantes Sum Hiereticis locum aliquem interpretati ſunt, ut fateor probatis Doctoribus plurimum efe deferendum ,ita por accipimus legem , ne Jiceat poft illos audio iw invenire. Quod fi nos urgent Tie lege, qui son 3 ubi Doétores inter fe diffentiunt ? Quid ubi cholaflici Doétores, quoties commodum eft ? quate a e: batorum Veterum fententiam rejiciunt: oi ubi kp i i eft manifeltior, quam ut diffimulan pofiit? Quod g a & alia multa pofemus indi nus aliquot indicavimus, 1046 Ne nobis igitur obtrudant legem, quam ipf nunguam fervarunt, Olim difceptationes de fidei dogmatibus fere apud promifcuam multitudinem agebantur. Quid autem abfurdi fic , G pii Doétores hoa fibi nonnunquam permiferunt in explicandis Scripturis, quod fréquenter fibi permittunt in allegoriis, & apud crafles craffius agendum putarunt? Num conti nuo tota illorum vacillac auctoritas ? Atqui fi tam mos rofis judiciis placet agere, jam dudum tota concidit illorum auétoritas, ut in quorum libris conſter eſla quedam Scripturarum teftimonia detorta ad fenfum heereticum, — Notant & hoc diétum, quia fic magis expediebat B \illis temporibus. Nimirum ut nomen Des non tribueretur Chriffo apud rudes & nondum capaces tanti my= fterii. Hoc fi falum eft, in jus trahatur Chryfofomas s Eheronymus, & Auguftiaus, quorum auctoritatem fuma fequutus, & res ipfa declarat efle verum; quod admonco, Nimirum hoc erat margaritum, quod Dominus ve= tuit projici fuibus: & hæc erat fapientia abfcondita, quam Paulus clam loquitur inter perfectos. Nec ideo |pracdicabant illam purum hominem, fi non appellabant aperte Deum, fed Dominum. Erenim cum Paulus Phie Do feriberet, ut in nomine Jelu omne genu flettaq tur, celellinm, terrofrium, C infernorum, non tribuit illi nomen Dei, fed eam tribuit celfitudinem, quæ piis C auditoribus fignificet divinitatem. Alioqui Paulus non reéte predicavit in Epiftolis Chriftum, toties eum appellans Dominum, cùm Patrem appellet Deum. Er damnandum effet Symbolum, quod olim Catechumenis tradebatur, in quonec Filius, nec Spiritus Sanctus appellatur Deus, fed {olus Pater. Primus Foannes clara voce pronunciayit Chrifium Deum, de fcriptis loquor jam Evangelii luce per orbem univerfum corufeante. Jam quid eft, quod perfuadere conor adjectum ? Hane Pauls doxologiam. Non pudet tales manifeftæ vanitatis? imo teftor non videri adjectam. Verba Annotationis fic habent: Confimilem ad modum videri poterat hac adjetta, ad finitam difputationis partem, C~ noa D\vi capitis initium, nifi tantus effet omnium Exeraplarium confenfus &c. Qui dicit obftare confenfum , quo minus videatur adjećtum,an ille perfuadere conatur adjectum 7 Verum ea fufpicio cadere poteft in doxologiam, quæ eft ad Romanos, eo quod in nonnullis Exemplaribus omnino non habetur, in quibufdam adjicitur capiti xtv. in plerifque fubjicitur in fine, Nec tamen protinus ab aliis additum afferitur, quod creditur additum. At prorfus impie dictum videtur iftis additum epiphonema , cum id nos tribuamus Pauli fummæ in Deum pietati, ut fubinde in medio fermonis curfu raperetur in adorationem divine majeftatis. Quid porro fibi volunt hæc impia verba libelli , 47E ſam prabet Hareticis & Infidelibus, ut Evangelii robur ubique enerva © An totum Evangelium concidit, ſi Paulus credatur adjeciſle doxologiam? Imo fi conftet canm ab aliis adjeétam ? Itane protinus evanuit Pfalmorum auctoritas, quod illis Ecclefie vocibus accinitur, Gloria Patri &c. Aut nihil habet ponderis Precatio Dominica, quod huic coronidem doxologia adjecerint Græci, & perinde ac fi pars illius effet, ctiani inter|pretentut ? Epiftole Pauli fumma cum reverentia rep citabantur in coetibus Chriftianorum. Et erant hæc ilhis peculiaria ex, sixepslos na) doZoroyix. Declarant hoc claufule Pawlinarum Epiftolarum, quanquam, ut dixi, nonnunquam hujufmodi doxologiis fermonis curſum interrumpit. Jam mihi fingat aliguis, prifcos illos ſeniores, vel vivo confcioque, vel mortuo Paulo, hicadjeciffe coronidem, quam Latini Codices habent in fine FEpiſtolæ ad Romanos, quemadmodum Ecclefia Pfalmis adjecit, Gloria Patri: num illico corruet totum Evan: gelium? quanquam nos de Evangeliis non {umus loquur ti. Si Paulus hoc fcivit fatum, & illi placuit pictas, ipfe adjecit: fi nefcivit, nos tamen quod ab Ecclefia primoribus traditum cft, reverenter accipimus, nihilominus tribuentes Apoftoli dogmatibus, cum doxologia non doceat, fed veneretur adoretque quod diétum eft. Tom, IX. Vyv 2 Quod