OCR Output

104,

particula adjectam rejiciamus totam Scripturam Sa-|
m,» aut Miſe canon erit nobis rejiciendas ubi in,
verbis, quibus confécratur calix, conftat addi duas vo¬
ces, © aterzi: aut totum repudiandum Evangelium.
Deinde quoniam & Aieronynsus indicat aliquot locis, &
nos comperimus in Libris Canonicis aliquot voces ad¬
ditas, quæ non funt Apoftolicæ veritatis, fve id a feribis
& eruditis privato ftudio, five publico procerum Ec¬
clef confenfu factum eft, jam pridem effet collapla Sent¬
pturarum auctoritas. Verum {i hac varietas non labefa-|
tat Scripturarum auctoritatem, multo minus id faceret |
una atque altera doxologia, extra dogmatum traétatio- |
nem adjecta. Quod tamen efe factum non aflevero,|
quanguam de doxologia, que elt addita Hpittole ad
Romanos, probabilis efie potett fufpicio, hic fufpicio¬
nem fubmoyco. Primum quod illa ad Rumanos nec apud
omnes eft, nec eodem loco, & aliogui nec lectio si

ftat,& fermo perturbatiornonrefpondet Paxline phrafi.
Preeter ca non nafcitur ex ipfa re, five colloces in cal¬
ce, five in medio, quemadmodum illa ejufdem Epi-|
ftolæ cap, x1. & cap. 1x. irem in Epiftolee ad Ephefios
cap. 11, Poffem hic pluribus argumentis agere, {ed
haec ad depellendam impieratis calumniam arbitror
fufficere, proinde fi liber iftis vel pudefcere, vel ride¬
Te, pudeat tante malitia, rideantque tantam ftolidi¬
tatem. Quod tamen non perinde ditum velim in cos
qui hee collegerunt, atque in libellum {ycophanticum,
unde hec decerpta funt. Multa {unt que re&e inter
eruditos tractantur, inutiliter in contentionem pertra¬
henda. Et eft genus hominum in hoc natum, ut nul¬
li fint ufui, tantum in publicam utilitatem aliquid mo¬
lientibus faceffant negotium, nec alia re celebres. Nec)
ulli magis officiant rei Chriftiane, dum cam finiftre
tuentur. Sed ad'rem.

Er Marci primo, Deinde, inquit , quod bave Hebraica
veritas LLXX. tranftulerunt, Betas facite {emitas Dei
noftri, Adattheus, Marcus, & Lucas pofuerunt, femitas
jus, five quod Evangelifte rarius Dei vocabulum tribuant
Domino, ob profanas illorum temporum anres, ut plenius
docevimus in Paulum. Hc ille.

Cur hunc locum proferant nefcio. Quoties enim ad¬

Apoftolos non ftatim apud rudes Fefams appellafle Deum?
Et ex Eyangeliftis folus Yeanner appellat eum aperte
Deum. Potius hic debebant reprehendere meam dor¬
mitantiam , qui putarim hujus prophetiæ verba proprie
referri ad Fihum, cum vaticinium vel ad Patrem refe
ratur, vel certe ad totam Trinitatem. Nam Hierony
mus interpretatur gloriam Domini declaratam, cum
baptizato Filio Spiritus Sanétus delcenderet in {pecie
columbæ ; & Pater loguer e nube, Hic eft Filins
mens diletus, in quo mihi complacitum eft. Hoc potius
erat carpendum, quod parum attentus, hoc loco ad¬
jecerim annotationem param congruentem. Non enim
congtuit, nifi prophetiz fermo proprie referatur ad Fi¬

Jam fi verum eft quod admoneo, licet non fuo loco ; fi
Petrus initio promiſcuæ multitudini prædicavit Jours
abique mentione divina natura ; fi Paulus Gmilitér apud
Athenienſes nihil aliud quam virum appellat: f nufquam
leguntur Apoftoli, apud populum verba facientes, ex¬
preſliſle divinam in Chriflo naturam; fi tres Evangeliſtæ
nufquam appellant Chriftum Deum : fi folus Joannes hoc

dunt caufam cur ita vifum fit Spiritui Sanéto, quod
Fadesrum aures nondum capaces tanti mysterii laturæ
non fuerint, & Paganorum impietas ad blafphemiam
provocanda citius quam ad pœnitentiam, quid ego pec¬
co fi idem admonco ? Illi admonendum putarunt, ne
quis fimplicior ideo dubitaret de Chrifli divinitate, quod
cum toties Pater dicatur Deus, Filius raro defignetur
eodem nomine, & pictatis laudem auferunt, quod ad¬
verfentur impietati, cgo fayeo Arianis idem admo¬
nens? Br cadem opera, qua illi ftuduerunt exclude¬
re Arianorum aut Cerinthianorum errorem, ego illi pa¬
trocinor * Etiam atque etiam te rogo Chriffiane Le¬
Gor, quid fingi poteft hac impudentius calumnia?

APOLOGIA

\cufans, quod tranftulerit, In principio erat Sermo ee, e
| Quid, inquit, erat piaculs y ſi in libro, qui privatim legi¬
imr, pro yerbo dicam fermonem , anr eloquium, aut
rationcm, aut vocem, ant aliud quod idem polleat? Hee
Eraſmus contra illnd Hilarii in libro de Synodis? $i quis
infitum & prolatwum verbum Dei Filium dicat, ana¬
thema fit. j

quod adierunt. Hilarius in libro de Synodis feribit: Si
quis infitum & prola:svan verbum Det Filium dicat;
anathema fis. Primum demiror fi ifti legerunt Hilarium:
magis autem demiror {i lectum intelligunt. Quanquani
hæc non funt Alaris, fed ab Hilario utcungue vera,
Nam Græce tenuiter cevat peritus, telte præter Hiero¬
|aymum ipfa re. Ex his autem, quæ præcedunt illic,
|& que alibi differit Hilarius, apparet hic infitum ver
{bum Dei non nativum , fed infititium; quaſi creatura
| quepiam adfcita fit in confortium divinitatis: & prola¬
|tvum, quod coeperit effe protenfione feu prolatione di¬
vine: {ubitantiz: nam proferre Latinis protendere eft in¬
[roria Præceflerat autem proxime, Si guis dilatatam
\fubftantiam Dei, &c. 8 fupra, St quis fubfantiam Der
|dilatari co contrabi dicat. Ac Tomo fecundo dicit,
Nan eft abſciſſio y aut diviſio , aut afumptio. Item in Sy¬

Patris, fed afferitur perfecta nativitas, Et Tomi primi
libro primo referens yarias de Chrifio Hereticorum opi¬
niones, commemorat quofdam negaffe veram Filiina¬
tivitatem, ut protenfio fuerit potius in hominemquam
defcenfus, nec ante fuerit Filius Dci, quam in Virgine
conciperetur: alios item negafle fempiternam nativite¬
tem, fed creatum Filium fuiffe, quem voluntas divina
fibi adoptarat in divinitatis fimilitudinem, non æqua¬
litatem. Rurfus Sabellii fententiam commemorans dicit
libro 11. Sabelins Pasrem extendat in Filium 5 &c. Rurfim
libro iv. Valentinas prolatione Patris natum commentus ofh.
Iifdem verbis ufus eft libro vı. Hieracas dixit Filium
«Je lucernam de lucerna. Hoc cum ita habeant, quid tan¬
dem accufant ifti? An quifquis de Dei Filio idem fen¬
tiens quod fentiunt Orthodoxi, pro verbo appelletillum
fermonem , aut eloquium aut rationer aut vocem yautaliud
quod idem polleat, (nam rem excepi, de voce tantum
agitur) protinus negaret veram Filii nativitatem, fed
velcum Cerinthsanisfentireteum tum coepifle cum'inVir¬
gine conciperetur? vel cum Arianis efle creaturam in Di¬
vinttatis nomen adfcitam ? vel cum Valentinianis nona
Patre, fed abintelle@u &veritate prolatum verbum, aut
fi quid aliud habent Hæreticorum blafphemiæ? Atqui
cadem Annotatio, unde haec verba decerpferunt adca¬
lumniam , docet hujufmodi vocibus ufos Cyprianum,
Hieronymum » Auguftinum, Prudentium, Claudianum, La¬
ciantsum , Remigium , Anfelmum, Beddam, Thomam, &
quos non? Et Hieronymus docet omnes voces, quibus
Greece exponitur Ayos, congruere in Chriftum.

Cum Patri idem fit gignere Filium, quod proferre ver¬
bum, nec is abfurde loqueretur, qui diceret verbum a
Patre depromi, edi, feu proferri, aut fi quod aliud fimile
verbum. Títi fortafle fic ratiocinantur. Eloquium dicitur
ab cloquendo, fed eloqui eft proferre verbum, & pro¬
lativum dicitur a proferendo, ergo qui Dei verbum ap¬
pellat eloquium, feu proloquium, cum Valentino fen¬
tit verbum Prolativum. Hoc commento quid abfurdius,
preefertim cum fermo meus, quem citant, profiteatur
(empiternum verbum a Patre fempiterno?

Porro fi quis agat de verbi proprietate, in Apold¬
Sia, qua reſpondi de loco » fn principio erat ſermo, often¬
di verbum, quod a vera aére diétum eft, five a
vero boante, Magis improprium effe quam vel fermo¬
nem, vel proloquium, vel aliud fimile. Ineptum eft in
difputatione , quæ tractat de rebus divinis, caufari de
verborum Proprictate. Et ne quis objiciat {candalum
Cx Vocis Novitate, adjeci, ix Libro qui privatim legitur,
In hoc Articulo non folum integritatem & eruditionem

ja his qui hac {cribunt, yerum etiam fanam mentem
¡deſiderare cogor,

Zt