OCR Output

1039 DESIDERI

meam ad Lei taxationem, LxxI. & rurfus xcir. dilucide
peripiciet hac effe calumniofe detorta. Non illic ap¬
pello Patrem principium fui , fed ajo a quibufdam fic;
vocari aut poffedici, fermone quidem improprio, fed!
fenfu pio. Sentiunt enim, qui fic loquuntur , Patrem
a nullo efe, co quod folus fit principium fne princi¬
pio, velut apud Latanrium dicitur avroguils & œvro¬
yes, ex fe fatus acnatus. Ibidemrefero verba Augufli¬
7i, qui dicit Patrem elfe principium totins Deitatis: non
quod Pater fit principium effentia divine , fed quod fit
origo duarum Perfonarum. Hic enim profero velut
exemplum fermonis improprii, quod nemo de natura
divina poffit proprie loqui. Neque enim multo magis
proprie dicitur Pater priacipium totins Deitatis , quam
principium fui, {ed hac balbutie utcunque explicant ho¬
mines quod fentiunt. Etenim fi eflet principium totius
Deitatis, eſſet & ſuæ Deitatis & fui principium. Qui
putat hee a me callide dici, {crutetur omnes HD Kes
meos, an alicubi ſub mea perſona fic loquar, Pater eff
principinm fui, aut Pater eft a feipfo , quomodo Veteres
quidam loquuti funt. Et fi hoc deprehenderetur, cum
tot locis explanarim meam fententiam , nemo poflet
aliud calumniari, quam me verbis non propriis ufum :
atqui nulla verba hominum propria funt rebus divinis.
Quoties hanc veniam orant Athanaſius, Hilarius , &

APOLOGIA

Ra CHRISTI DIVINITATEM, Diente
TATEM; ÈT GLORIAM,

CAPR U TEI
Rafmus in Libello de modo orandi Deum afèrit in Li

verbis: Quam anxia fuerit majoribus religio ſuſcipiendi
quod auéloritate manifeſta facra Scriptura traditum non ef¬
fet y praefertim in his que fuperant humanum intelletum.
Eadem religione fuit fanitus Hilarius, qui pofl dinturnum
filentinm xu. Libris inflantiffime contendit, ut Filium do¬
ceat efe verum Deum, cum folus Pater dittus fit in Evan¬
gelio verus Dens. Hæc ibi.

unde refponderim , & præclare mecum agetur, fi, quo- los,
ties hic aut ille calumniator objiciat eadem, cogar de¬
nuo refpondere. Tota autem hec de Divinitate Filii
quæftio, quam fine caula movit Leus & Stunica, hinc
nata eft: in Annotationibus, quas {cripferam in pri¬
mum Joannis caput, Obiter indicaram Sacræ Scriptu¬
ræ confuetudinem, que crebro Patrem appellat
Deum, Filium non nifi duobus aut tribus locis appel¬
li aperte Deum. Id ante me fuit annotatum a Veteri¬
bus. Quod tamen ne quem offenderet , adjeci proti¬
nus, licet Dei vocabulum fit tribus Perfonis ex aquo com¬
mune. Ea verba, {i quis difidat, exftant in Editione

tur de verbis parum propriis, quafi Pater, Filius, Spi¬
ritus , generari, nafci, fpirare , perfona bypoftafis, ho¬
mufion, fint propria verba rebus divinis. Et quafi Theo¬
logi Scholaflici,dum tam multadifferunt de natura divi¬
na, deque Perfonarum differentiis, femper utantur
verbis propriis. Qui non patitur quemquam loqui de
rebus divinis, nifi verbis propriis, jubeat omnes ta¬
cere.

Venio nunc ad participis vocem’, quanquam olim
abunde fuper hac re refpondi Zeo , ad Annotationem
Lxxr. quod Græci dicunt peréyzw, id eft, cum alio
habera, Latini dicunt participem efe, X fateor Gra¬
cam vocem effe molliorem. Quanquam particeps a
parte dicitur, tamen nec juxta Latinorum confuctu¬
dinem femper in partes diftribuitur ca res, cujus
plures dicuntur participes , velut omnes dicimur folis
participes , cum idem fol totus luceat omnibus. Et
unumquodque corporis membrum dicitur particeps- ani¬
ma, cum ea fit forma fimplex & individua, in fin¬
gulis membris tota. Quid igitur eft quod offendatur|.
aliquis, fi quis dicat Filism Dea participem nature divi¬
ne! Quod fi quem offendat hujus vocis novitas, fan¬
tus Hilarius libro de Trinitate feptimo non horruit
ampertitionis durius vocabulum , ita lequens, Deus Pa¬
ter impertit perfettam Filio, nec amittit naturam. Nec
dubito quin & aliis locis cadem vox inveniatur. Po¬
{tremo primus ipfe deprecatus {fum culpam vocis im¬
propriæ prius quam a quoquam effem notatus. Bis
igitur impudenter faciunt, qui reprehendunt qua
recta funt, & objiciunt quod deprecatione premuni¬
tum eft.

Venio ad illud, Nec ideo adimo Filio principii voca¬
bulum, fi in conferendo magis attribuo Patri, quanquam
ad id abunde refpondimus Leo ad Annotationem illius
xcu. Si Theologi pie docent, perfeétifimam principii
rationem effe in Patre, proximam in Filio, tertiam in
Spirita Sanéto, quod Pater folus fit fimpliciter prin¬
cipium omnium, Filius ab æterno fuerit principium,
licet Patris principium non fit, Spiritus Sanétus ab
æterno non fuerit principium, fed effe coeperit, rebus
conditis, non video quid in meis verbis poflit offende¬
re, nifi quod vocabylum dixi pro ratione, & magis pro
modo perfettiore.

Hactenus nihil allatum eft, quod quicquam faciat
adverfus facrofanétam Trinitatem, fed hujufmodi ca¬

lumniæ mirum eft quam pugnent adverfus Chriltia¬
nam charitatem, x

fierioribus non fuftuli , fed in alium locum commo¬
|diorem eam fententiam rranftuli velut in Epiftole
jad Rom. cap. 1. & alios aliquot locos. Nam ubi prius
crat, non- perinde: congrucbar. Ergo de re maxime
conveniebat cum Stanica, tantum de numero locorum
erat controyerfia. Quanquam hic ille non intelligens
quid dixiffem , multa congeflit div xpos tmos, ac
|vehementer axpordisvue. Siquidem ego loquebar
de vocabulo Dei fimpliciter & aperte tributo Pa¬
tri aut Filio; cum ille miro ftudio collegerit lo:
ca, que declarant Filium efe Deum, quæ pliti¬
ma ¢fic nunquam negavi. Quicquid igitur ifti colli¬
gunt ex hac difputatione noftra, nihil facit adver¬
fus Divinitatem Filii , fed adverfus multitudinem lo¬
corum, in quibus aperte vocatur Deus ; in quo ut
maxime vincat Stazica , nihil aliud evincit , quam me
memoria fuiffe lapfum, & locum eſſe qui me tum
fugerit. Neque enim fequitur, Filius in paucis locis
appellatur Deus in commemoratione Perfonarum, er¬
go non eft Deus. Sufficiebat vel unicus locus canoni¬
cx Scripture ad firmiffimam hujus dogmatis perfua¬
fionem. © È :
Exemplo, quid fentiam, faciam magis perfpicuum.
In Symbolo nominantur tres Perfonze , & tamen {o¬
lus Pater dicitur aperte Dens, Filius appellatur Domi¬

loquitur , 4 Deo Paire, & Domino nofro Jeſu Chriſto,
Hanc Scripturæ Sacræ conſuetudinem indicare , non
facit pro Hærcticis , fed excludit hærefim. Alioqui
qui non noffet hunc Seripturæ morem, ſuſpicari pof¬
fet Filium non efle Deum ,, fed Dominum tantum.
Præterca qui legit Filium efe fapientiam , fulpicari
poflet Patrem non habere fapientiam nifi a Filio: &
qui legit Filium efè Dominum , fufpicaretur Spiri¬
tum Sanétum non efe Dominum: & qui legit Patrem
creatorem cœli & terra, {ufpicari poflet nec Filium

[nec Spiritum Sanctum ele creatorem, id ne fierci,
monui: id cum factum fit a prifcis Ecclefie Doétori¬
bus non indiligenter, & pietatis laudem hinc tulerint,
queenam eft iſta calumniandi perverfitas, hoc in me
trahere ad fufpicionem impietatis, quod illis cefit in
laudem pietatis ?

Nune operapretium eft videre quam non fimplici
animo traétant locum, quem proferunt ad calumniam,
Nam illic, ut ante docui, profiteor Filium & Spiri¬
tum Sanétum æquales efle Patri, nec illic agitur deuni¬
tate cffentia divina, fed de religione Veterum in tra¬
tandis rebus divinis, de qua fuperius dictum eft nobis,
Et haud {cio an hic quoque purent religionem dicipie¬
\tatem, cum religionem dixerim cfe ss cum

orto¬