Page 48 [48]
OCR
67 JOANNIS CHRYSO ti difcruciatus animo. Dicam & aliud quoddam præter hæc malum. Non poteratalium videre Lazarum. Nam nos etiamfi innumera patiamur mala, habemus tamen ad illum fpectantes unde fufficientem accipiamus confolationem , magnumque feramus moleftiæ delinimentum. Nam malorum noftrorum reperire confortes five in Aétis, five in diétis, multum adfert folatii lugentibus. Ille veroneminem alium habebat ad quem refpicerat de quoquam, qui majorum iplius tate, tam acerba fuftinuiffet. Hoc autem fatis eft ad inducendam ani, mocaliginem. Poflum &aliud hisommibusaddere, videlicet, quod nede refurreétione quidem quicquam potuerit philofophari, fed hujus vite res credebat hujus Vitee fine terminari. Erat enimex eorum numero, qui gratiam Euangelii præceferunt. Quod fi nunc histemporibųs poft tantam Dei cognitionem , poft egregias refurrećtionis {pes, poft illic repofita peccantibus fupplicia, poft parata iis qui recte vixerunt bona, adeodeJegtis animis ac miferisfunt nonnulli , utnehorum quidem exfpeétatione corrigantur, quidtandem eft purandum illiaccidiffe, etiam hac deftituto ancora? Namille talenibil unquam philofophari potuit, eoqued nondum adyeniffet tempus ejufmodi dogmatum. $ : Adhæc & aliud quiddam acceflit, quod & fama ipfius apud homines imprudentes traduceretur. Solet enim hominum vulgus ubi quos viderint infame perpetuoque morbo & extremisagentes malis, nec opinionem de eis habere bonam, fedex ipfa calamitate æftimare vitam, & omnino judicare illos ob malitianá fic affligi, aliaque multa hujus generis inter fe loquuntur , ftulte quidem ili, loquunturtamen. Hic f Deo carus effet, nequaquam ipfum in hujufmodi malis effe pateretur. Hoc & Fob.4. in Fob &in Pawlovenitufu. Nam & illi dicebant: Nozne frequenter tibi dictum eff in labore , vim autem verborum tuorum quis fiftinebit £ Si enim tu confolatus faifes multos, genibafgue infirmis addidifes fiduciam, nunc vero pervenit in te labor, tu vere curafti. Nonne tuus labor eft? Siquid tibi, inquit, bonærei geftum fuiffet , haud quaquam ifta patereris , fed peccatorum & iniquitatis luis pænas.Et hoceratquodmaxime mordebatanimum Zob. Ac de Palo barbari hoc ipfum dicebant : quum enim viderent viperam pendentem de manuillius, nihil boni de illo fafpicabantur,fed exiftimabant eum hominem effe de numero cofum , qui extrema perpetrarunt ſcelera. Id 4.28, perſpicuum eftex his quædicebant: 4220, inquiunt, a mari fervatum , ultio non paffe eft vivere. Hoc autem non mediocriter nos quoque conturbare confuevit. Attamen quum fluctus eflent tam multi viciffimque alii fuper alios, illum impeterent, non tamen demerfum eft navigium, fed perinde ut fi in fornace pofitus veluti perpetuo rore refocillaretur , ita philofophabatur. Non'dicebat apud fefe quicquam tale, qualevulgus dicere vērifimile eft: Ife dives fi mortuus illic punitur datque penas, unum fattum eff unum , fi vero illic iifdem potitur honoribus, duo fatta (unt nibil. An non hæc per fora circumfertis vos vulgares veftrum plerique, ex circenfibus paganorumque theatris in Ecclefiam importantes. Pudet me quidem ac rubore fuffundor, qui talia verba in medium proferam, nifi quod neceffe efthæc dicere , ut vos arifu, probro, noxiifque verbis liberemini. Hæc multi frequenter dicunt ridentes, verum hoc quoque Diabolicæverfutiæ eft, loco dićtorum civilium & urbanorum perniciofa invitam noftram inducere dogmata. Hæc finesine &in offcinisfori, &in ædibus plerique circumferunt, quæ res extremæ eft diffidentiæ , maximeque ridicula, animique puerilis. Nam dicere num hinc profeétimali puniuntur, nec hoc vehementer habere perfuafum, quod omnino puniendi funt , diffidentium eft ac dubitantium. Illud vero quamvis hoc evenerit,, quemadmodum etiam eventurum cft , putare malos æquale premium cum juftisreportare, extreme dementix eft. Quid ais dic mihi? Si dives illuc profetas punitur, unum fatum efi unum? & quomodo iftuc poflit confiftere ? Quot enim annis visillum hic pecuniisfuiffe fruitum ? vis ponamus centum? Ego vero etiam ducentospono, poSTOMI DE LAZARO 68 |ne ficii non potuit (Dies enim, inquit, annorum nofiroprun in ipfis fepruaginta anni, fi autera in potentatibus otto|ginta) attamen ponanturmille, numpotes, quefote, vitam oftendere quæ finem non habeat, ac terminum nefciat, qualis eft illic juftorum? Age igitur, cedo , fi qui in annis centum , vidiflet per unam noctem fuaye fomnium, multifque deliciis per fomnum fruitus effet, centum annis puniretur, num is de hoc dicere poffet, unum unum, & unicam noétem qua fomniavit centum annis equiparare? Di&u abfurdum. Hoe jam & de futura vita cogita. Nam quod eft fomnium unum ad annos centum; hoc eftpræfens vita ad vitam futuram , imo poB |tiusmultominus. Quodeftexigua gutta ad pelagus immenfum, hoc funt anni mille ad futuram illam truitionem. Er quid tandem queat aliquis amplius dicere, nifi quod terminum non habet, & finem nefcit , quantumque intereſt inter ſomnia &res veras, tantum intereſt inter hujus vitæ ftatum & illius. Quin & alioqui antequam illic puniantur, jamnuncquiimprobeaguntatque in peccatis vivunt, puniuntur. Nec enim mihidixeris illum menfa fumptuofa frui, veftibuscircumdarifericis, mancipiorum greges cireumferre ,alios fubmovere in foro, fed explica mihi iftius confcientiam, & videbisintus gravem peccatorum tumultum,jugem metum,tempeftatem,turbationem: videbis velut in curia mentem ad thronum con{cientiz confcendiffe regalem, &tanquam judicem quempiam fedentem,& cogitationes loco carnificum adhibentem , in eculeo fufpendentem , lateraque conſcientia radentem ungulis pro commiffis, vehementer inclamantem, quum nemo {ciat, nifi quod folus Deus hee videre noverit. Etenim qui committit adulterium , etiamfi millies fuerit dives, etiamfi nullum habeat accufatorem, non definit tamen intus feipfum accufare , & voluptas quidem temporaria eft, dolor vero perpetuus, timorundiqueac tremor, fufpicio & anxietas, angulos metuit, umbrasipfas formidat, fuos ipfius famulos, confcios, infcios, illam ipfam quam corrupit, & virum quem affecit contumelia : obambulat amarum accufatorem cireumferens con{cientiam, quum fit ſuo D |ipfius judicio damnatus , nec vel ad breve tempus poflit refpirare. Nam & inleéto, &in menfa, &inforo, & in domo, & interdiu, & noétu, & in ipfis frequenter fomniis hac iniquitatis fimulachra videt, ipfiufque Caiz vitam vivit, gemens ac tremens fuper terram , quum nemo {ciat, intustamen habetignemimplicitum. Idem patiuntur & quirapinam exercent, & quifraudelucrum faciunt, hoc &ebriof, in fumma, quotquot in peccatis vivunt. Neque enim ulla ratione judicium illud poteft corrumpi muneribus. Imo etiam fi non affequamur virtutem, fectemur tamen, dolemus co quod non affequimur: etf potiamur malitiæ voto, tamen ceffante voluptate quam ex peccato percipimus, fentimus dolorem. Itaque ne dixerimusde divitibus hic improbe viventibus, & de juftis illic felicitate fruentibus, quod unum fit unum, fed quod duo fint nihil. Quandoquidem juftis, & ca quæ illic fant, & ea quæ hîe funt multam præbent voluptatem : quivero fibi per fraudem quænon oportebat ufurparunt, tum illic puniuntur, tum hic difcruciantur ex{pe€tatione fupplicii illic futuri, deinde mala quam ab omnibusferunt opinione, preeterea quodipfum etiam peccatum animam ipforum corrumpit. Denique poftquam hinc profeéti funt intolerabilia perpetiuntur fupplicia. Rurfum jufti etiam fi hic innumera perpetiantur acerba, quoniam bona fpes alit illos, habentque voluptatem firmam ,. ftabilem & immobilem , etiam poft hæc innumera illos manentbona, quemadmodum & Lazaro accidit. Nec enim ifthuc mihi dixeris, erat ulcerofus, verum illud confidera , quod quovis auro pretiofiorem intus habet animam, imo verius nonanimam tantum, verum ctiam corpus ipfius. Virtus enim corporisnon eft obefitas, bonaque habitudo, fed tantosac tales ferre cruciatus. Nonenim fi quisin corpore geftet talia vulnera ,abominandus eft , verum fi quis in animo innumera habens ulcera, nullam illorum cyram agat, isabominanduseft, qualis erat illedives, intustotys ulcerofùs. Et quemadmodum canes hujus Jingebant vulnera y G
