Page 78 [78]
27 EV AIN COEN
29 yas vanbycero ev TH Bacmele TOY CETTE Ayo yop
Vu, art gay ui meoiccevey MEYTZICIAITI Ua mAgioy Tay
Ipaupartwv al Papicalur, # un eicénbuyre eis riv Baci¬
21 Alay Tov oupavay, “Husoate Ori ép50m vols apryaloisy OV
a2 Qoveveeis’ ès d dy Hovevo4y evoyos Esau TI xpos. Eyo
eye Univ, ort waco Spy! Copevos TA QAEAQA giro? el¬
Boros Es TA xpioei ds d’ dv simy TA diderpa ars
Heb 5 čvoyos čsæi TA cuvedpia® os d av elmi op, vos
3 os sas eis tu» yéevwvæv TS mupos. Ea xv mpooépys TÒ
déc cs tal To Fuca y rene? uvnodzie ati 0 aderdes
24 o8 eye ol Karel os" “AGES Wer Td d'époy os turpordey T3
Susiasypis, na) Ùmaye, mparoy diwrrayndi rd addenda
Ba VEASE MA 7 nr > 3 > SUA
£25685 Roi TOTE CAS adv mpor To Aapoy cs. “leds evvody TW
> À Co that Gi Sgt soap resti)
ati dine os TEXY 3 EWS OTY El EV TH cd PET AUTS 5 pnmo¬
Ce THpAada 6 aytidixes TE > Kal o xpiTns ce Tapa¬
3 / ES
§ Dvranyy Bandy x. Auny ayo
1 y
è Sat; ~ \ sh
Bey ees ay AIOOW9 TOY EGWRTOY KO¬
26 SA TA varypety y xa!
à,
) LN
GIÙ, cY w
aie 7 , ,
TOTS œp aiar, OV polryevoess.
a \ ;
Gy YUV ATK Tpos TO Tiz
5 aw à > IAT fas 7 Eo
Soc LUTHI #dn ÉLLOLYEUTEV, ŒUTHV EV TH Kop dice œurs.
` 7 Je SN
ds csavdadile Oey ECEAE QU TOV,
ir ses / / Rh ceo eit tf MTN
xo} Banc TC 8 super YO GOL WW RIOAHTEI ey TOY
Anba eic yea. Ka)
i 5 À 1
4; Pov irin ya) Ba¬
D sariati ; / ou DA 2
AF To 68 cuu tpes He Fh VO TINTA ey THY eX
Va n shez ERS) pete
31 6&4 xa) un Ooy Tò cõuæ os Banh eis yéewav. “Espey
AA , ` E; ASI, an
de TI Os dy alasoAVo4 TIV Yuvaita ati, dorw avi Ta¬
+ > \ 2 ¥ 4
é
E ARA LANNE 7 if
SAT Eye dì eye UU 9 OT! OS dy GTOAUTH THY yas
CGI 7 A
LTOS AIYE TORVEIXG y Tole G
cr \ =
KA QUIET HY poly œ¬
1
U M Cum Vs 28
A quoniam illorum eſt regnum cœlorum, Beati eſtis,
quum 7 probra jecerint in vos, & sinfectati fuerint ,
\ & 9 dixerint omne malum verbum adverfus vos,
| mentientes, propter me. Gaudete & exultate ; quo¬
niam merces veftra multa eit in ceelis: fic enim per¬
fecuti fuerunt Prophetas, qui fuerunt ante vos. Vos
leftis Al terræ : quod 1° fi fal infatuatus fuerit, quo
falietur? ad nihil valet ultra, nifi ut projiciatur fo¬
ras; & conculcetur ab hominibus. Vos eftis lux
jmundi : non poteft oppidum abfcondi fupra mon¬
[tem fitum: neque accendunt lucernam, & ponunt
lillam fubter modium, fed fuper candelabrum, 11 &
(lucet omnibus qui funt-in domo. Sic luceat lux ve¬
B itra coram hominibus , ut videant veftra bona ope¬
|ra, glorificentque patrem veftrum qui eft in cœlis.
Ne exiftimetis 12 quod venerim ad deftruendam Le¬
(gem ac Prophetas: imo non veni ut deftruam, fed
ut compleam. 13 Amen quippe dico vobis, donec
| preetercat coclum & terra, !4 jota unum, aut unus
lapex non præterierit ex Lege, quoad omnia facta
\fuerint. Quifquis igitur folverit unum ex mandatis
hifce minimis, & docuerit fic homines, minimus
vocabitur in reeno coelorum. Quifquis autem fece¬
rit & docuerit, hic magnus vocabitur in regno Cœ¬
lorum. Dico enim vobis , nifi abundaverit veftra
C juftitia plus quam Scribarum & Pharifæorum, 75
non poflitis ingredi in regnum cœlorum. Audiſtis
quod diétum fit yeteribus , Non occides : quifquis
(autem occiderit , 16 obnoxius erit judicio. At ego
33 Ca zal 05 ¿dv ATINA
a
Aw
y yausi, oyara Mæ¬
corre ori êppeby Tois gpyæioisy Ovn è
/ >
HOPHHTELS 4 O¬
70¬
ftianis, ipfos effe pacatos, nifi accefferit & inter alios pacis con¬
ciliandæ ftudium; Annotayit hoc dilizenter Chryfoftomus. Sed
hee, ut nunc fere funt mores, fardis canuntur.
7 Cum maledixerini vobis homines) Homines non eft in Grecis
libris, fed hoc vel Interpres, vel „quod probabilius eft, librarius
addidit de fuo : quanquam non erat admodum opus. Id eo vi
homines. Quod genus eft apud Paulum , fs adbuc hominibus pla¬
cerem. ©
8 Et perfequuti vos fuerint) Haud perperam Interpres de fio
repetit vos, quod apud Latinos maledicere & perfequi non re¬
cipiant eundem cafum quem apud Græcos. Addidit iterum 4o¬
mines, quod nec apud Græcos eft, nec in aureo codic
9 Omne malum) Græci codices quidam addunt um, Fà
mongo prua, id elt, quodvis malum verbum, Confentit exem¬
plar quod a Leone Pontifice mifùm fequuti funt Hifpani , licet
Chryfoftomus citans hunc locum lib, 111. cap. x1. de facerdotio
non addat piua, nat siaurt way nevnpòr nab buoy, EF dixerint
omne malum adverfum vos. Nam quod mox cabs , id ef,
multa, vertit copioſa , probe fecit. Atque hec funt illius facro¬
fanéte philofophia dogmata , que Chriftus tanta cura tantaque
auĝoritate tradidit : neque id promifcuæ turbæ, fed peculiariter
fuis, hoc eft, Sacerdotibus & Epifcopis, imo omnibus ingenue
Chriftianis: neque quovis loco, {ed in monte. Nee fruftra ad¬
didit Matthæus, aperiens os fuum. His nominibus tpfa veritas,
que neque fallit, reque fallitur, obis felicitatem promifit. Et
tamen mirum quam ad hæc frigemus omnes. Imo non pudet
quofdam, abfolutam profitentes religionem, hæc eludere , velut
antiqua jam & obſoleta. Impium fere habetur, non conftabiliffe
rem, quocumque modo. Bellum etam in templis laudatur ab
Epifcopis, a Theologis, a Monachis, Nam ipfe noyi quofdam ,
qui decantandis belli laudibus ad Epifcopi dignitatem emerfe¬
runt, Aviftotelis decreta nos magis commovent quam Chrifti.
Atqui hac eft illius coeleftis Doétoris propria peculiarifque do&ri¬
na, quam nemo Philofophorum unquam efficaciter tradidit. Au¬
divi quofdam, qui fibi “vehementer Theologi viderentur, ad hæc
adoranda nobis, {i modo yere Chriftiani fumus, nafum fanna
corrugantes, & ea modis omnibus abominantes, quæ Chriftus
e.
bu
I
| dico vobis, quod. 17 quifquis ivafcitur fratri fuo te¬
|mere, obnoxius erit judicio: quicungue vero dixe¬
| nt
| j ee. st ey a
five fubter modium: cum alioqui Græcis médinos modius fit, An¬
notandum autem Interpretem, aut fortaflis Evangeliftam ipſum,
Romana ufum voce, quod & alias ſæpicule facit ; vélut indicabi¬
mus fiis locis. t
11 Us luceat) al néuser, id et, EF lucet. Oftendit enim
quid confequatur, non quid affeétandum fit. In exemplari Pau¬
lino fcriptum erat, EF luceat. - Refertur enim ad lucernam , qu£
fic lucet, fi fuerit impofita candelabro.
2 Quoniam veni folvere) ari Ao, id eft, quod veni, five
quod venerim. Sive, quod Latinius elt, Ne putetis me veniſſe 9
&, ad folvendym potius quam folvere. Quanquam hoe ipfum
zatañca potius fignificat defiruere ac demoliri vel abrogare , quam
folvere: aliter enim folvituwr lex, aliter pecunia debita, aliter zo¬
na, fiye nodus.
| 13 Amen dico vobis ] 99, quod apud Hebræos fonat fiat, fi¬
|
ye vere , ceu vocem Hebrais peculiarem nemo Latinus yertit,
| neque quifquam Eyangeliftarum Grace feribens. Eft autem vox
confirmantis & affeverantis.
14 Fora unum aut aper] Cum probabile fit Jefum Hebraice
| fuifle loquutum , dubium non eft quin quod hic Fora vocat, ea
| fit litera , quam Hebrei Fod appellant, omnium minutiflima ,
que fic nonnunquam adjicitur, ut propemodum fupervacanea vi¬
| deri queat. Sed quid apicem dixit ? Cum ne Grecorum quidem
yetuftiffiimis mos fuerit apicibus uti , & fero apud Hebræos rece¬
{ptum fit, accentiuncularum notas adferibere, quibus tamen ho¬
[die non utuntur, nifi forte ſummum elementi faltigium apicem
| vocavit, aut eam notam que nonnullis addita facit o NO. Mihi
videtur hic fermo xe6' varepGoayy ditus. Neque enim laboratur
de litterarum apiculis : cum conftet non pauca etiam volumina
yeteris Inftrumenti intercidifle , quorum nomenclaturam adhuc
videmus in canonicis voluminibus, veluti libros bellorum Do¬
mini, qui citantur Numerorum xx1. & librum Juftorum, qui ci¬
tatur Jofue cap. x, & 2. Regnorum cap. primo, aliofque qui ci¬
tantur in libris Regum & Paralipomenon. Oportuit autem fum¬
mæ fuifle au&oritatis, quorum auttoritate toties nititur Scriptura
Canonica. An yero fuerint in Canone Hebræorum , aliis excutien¬
dum relingyo. Non igitur laboratur de apicibus, fed affeveratue
aterna felicitate penfat. Neque veritus et optimus ille Chryfo¬
{tomus ad fingulos beatitudinis gradus interpretari, quod Chriftus
pronunciayit beatum, etiam in hac qualicunque vita beatius effe,
quam illud quod mundus beatiflimum effe judicat. Nos, qui
nobis videmur plufquam fefqui-Chriftiani, ne id quidem equis au¬
ribus accipimus, fi quis fimpliciter accipiat eorum, quæ Chriftus
docuit hic præftanda , præmium ab ipfo reponendum in futuro,
Et cum nobis permittamus, ut in his, in quibus totius religionis
noftre cardo eft, impune fimus impii blafphemique, diétu mi¬
rum quas tragoedias excitemus, fi quis ad commentitias quorun¬
dam propofitiones audeat hifcere. Sed his deplorandis alius for¬
tafle commodior dabitur locus.
10 Sal evanuerit | wapaveg. Ut nihil caufer de genere falis,
quid eft evanefcere ? Qua yoce reddidit in Paulo, eparasabyray.
Hic cum de fale loquatur, dicere debuit ,infatuzius fuerit, five
infipidus fusius fuer , aut certe, ut Valla placet , defipuerit.
Quandoquidem Martialis & betas ,. quod infipide fint, fatuas
vocat, Porro quod tayat Valla , 7óaw non urbem, fed civita¬
tem, efle verfum , non folum minutius eft, verum etiam ini¬
quius, Quod genus elt & illud, darò pesdror,id et, [ub modium,
nihil omnino promifium aut proditum in Lege Mofaica ,, quod
Eyangelium non abfolyat, Ab hac fententia non abhorret Augu¬
ftinus exponens fermonem Domini in monte habitum.
Rl Non intrabitis | # dy cicta0nze. Apparet pofitum effe ðv¬
yyrizs , ob geminatam negationem. Etiamfi non negarim
hæc aliquando fignificare tempus futurum, prafertim conduplica¬
ta negatione.
16 Reus erit | tvoyos tous, id eft, obnoxius erit. Quanquam
& rei dicuntur ohnoxii: veluti reus voti, qui voto fefe adftrinxit,
ac debitorem conftituit.
17 Qui irafcitur fratri fao ] In nonnullis Græcorum codicibus
adfcriptum eft eizh, id eft, temere, aut fine caufa. Verum Hie¬
ronymus edilerens hunc locum, itemque fecundo dialogo adver¬
fus Pelagium , negat id in vetultis ac bonæ fidei exemplaribus
repertum, Et additum videtur ab audaculoquopiam, quiceu mi¬
tigare voluerit , quod alioqui durius dium videbatur. At quin
eadem opera in cateris idem adjecit e/a % qui dixerit racha
5
È
4
a
7
9