Page 75 [75]
21 SECGUNDÙM MATTHÆUM CAP IV. 22
2 Pere. Kal viselrns iucpas recoapdnovre, na) wares ree-| A !portem : ipſe vos baptizabit 16 Spiritu fanéto Bee
is 3 eapdnovror, Usepov tarelvace. Ku) mpocenbay arid me-| igni. 17 Cujus ventilabrum in manu ipfius 3 tres 13
e -padav clarev, Ei idee 73 Gee, cid inn et Nos Gros de-| |purgabit aream fuam ; & congregabit 18 triticum
en geruvtai. HO) de daroxpibe)s lare, Tiypamras, Ovx [fuum in horreum > paleam autem da see SE
tm dpro uovo Cirerai dvbrwmwos, dar ta) rave) invanr| \{tinguibili. Tune accedit Jeſus a Galilæa ad Jorda- 73 |
enrropevopievw dia sipario ©eS. Tire Teponowbdves oi-| |nem ad Joannem , ut baptizaretur ab illo. At Jo- 14
ey 6 ductConos cie sb das mé, ual Ignow aire tri] anes prohibebat illum , dicens, 19 Nite opus ci
6 70 mrepyion ws le. Koil atyes wird, Eide dri Gei, \ut abs te baptizer, & tu venisad me? Refpondens 1
Bare ceavràv xara yypamres yale “Ori rors ofyércic| [autem Jelus dixit ad illum, 20 Omitte nunc: fic
a
vw
ore eyrenetran mepi oxy nal èm) epa apela, WTO enim decet nos ut compleamus omnem Juftitiam.
7 te mpoonolys pds Moy rov moda cs. "EQ, ard ó Iy- Tune omittit illum. 21 Et baptizatus Jefus adfcendit 18
oey TINI yiyparraiy Odw inmendoeig Kúpiov rev © ec) protinus ab aqua 5 & CECE Ipa funt illi cœli, &
ssa IId rapanauedie aires 6 dtaéoncs cie bhos dfu- |vidit Spiritum Dei defcendentem 22 tanquam co- j
Adv Alay y noel deluvow gir does rds Baorrelacc?|B |lumbam, & 23 venientem ſuper ipſum. Et ecce 17
o sco uo) chy Seow adray. Ka) atye air, Tale) |vox decælis, dicens, Hic eft filius méus dile&us,
10 | avre col dwcw , ¿dv merov rpossvvione wo Tore aé-| |24 n quo mihi bene complacitum eft. 1 Tunc Je- ty. è
7 À / / ven
Kuproy Tov Qeoy os mpecKvyretcy xo are ove Acrpeu=
ois.
qui venit , præſentis temporis , aut qui venturus eft. Eſt enim
hoc participium, quemadmodum & illius yerbum, anceps, utin¬
telligas yel etate juniorem Chritum , vel fucceflurum in munus
prædicandi. Illud minutulum.
16 Non ſun dignus] sx cil txavss, id eft, non fum idoneus:
& fortior ad vives refertur, non ad animi magnitudinem, icgvps¬
Tepos, id et , valentior, fiye plus potens quam ego , quum jux¬
ta Latini fermonis elegantiam fortitudo magis fit animi quam cor¬
poris. Et omoðynaæra [oleas fonat magis quam calceamenta: hinc|C
dicta Græcis, guod pedibus fubligentur,
17 I% Spiritu fanéto} Quod in noftris Additum et , €5° igni,
in nonnullis Græcorum exemplaribus erafum eft , fortaflis odio
quorumdam Heereticorim , qui pro lotione utebantur inufura.
Certe Hieronymus legit, #72 fpiritu EF igni : atque item Hilarius,
cumque his Cyprianus : & in nonnullis Græcorum codicibus addi¬
tum confpicitu Atqui Chryfoftomus homilia in Matthæum unde¬
cima legit & interpretatur, i% fpiritu ED igni. Quanquam fecus
tura diabolo. Et quum jejunafiet dies quadragin¬
tab
cobi, Petri, Joannis, & Jude. Horum nobis copia facta eft
per onini vittutum genere precellentem Marcum Laurinum , ejus
Collegii decanum, ` Habebat ea Bibliotheca complures alios libros
antiquitatis yeneranda , qui neglectu quorundam perierunt, ut
nune ferme funt Sacerdotum mores , magis incumbere patinis
quam paginis , & potiorem habere curam nummorum, pam yo:
luminum. Hoc te nefcire-nolui, Leétor , quod hoin codicum
teftimonio fum frequenter ufurus in hoc opere. Et «305 , quod
hic et apud Gracos, in plerifque Latinis codicius non ad¬
ditur.
23 Sicut columbam | zzt mepisepéy. Obfcurius reddidit In¬
terpres. Videtur enim dicere, more columbæ defcendifle Spi¬
ritum Sanétum, cum fentiat eum {pecie columbæ defcendiffe,
24 Et venientem fuper ſe ] Ex Græco fermone non liquet utri
fint aperti cœli, Chifo, an Joanni, tum nter viderit columbam
defcendentem. Atqui ex Evangelitæ verbis magis yidetur ad
= 5 D SS D . ,
Ghriſtum referri , quam ad Joannem y, nifi quod fequimr , ér
legit Theophylaétus. Porro ne quis in noftris codicibus arbitretur
cafù additum, fic legit; & interpretatur Hieronymus. Quod au¬
tem ait ¿z (piritu &F igni wifaviam potelt accipi è Primum ut refe¬
ratur ad Spivitum Sanétum fpecie linguarum ignearum in die Pen¬
tecoftes miffum in Difcipulos , quem ipfe Dominus Ac. primo
baptifmum appellat : Foannes baptizavit vos aqua , vos autem
baptizabimini Spiritu Santto non poft multos hos dies, Dein, ut
pertineat ad ignem affi&tionum & crucis: nam hunc quoque ba¬
ptifmum appellayit Dominus , ita refpondens filiis Zebedwi : Po¬
teflis bibere calicem quem ego bito , tS baptifmo quo ego baptizor
baptizari ? Tertio., per ignem intelligi poteft vigor Evangelica gra¬
tæ, qui intus datur , quum Judaici ritus fuerint frigidi ; ignis
enim inter omnia elementa maximam habet agilitatem, omnia in
fe transformans ac furfum rapiens. Tametfi #2 prepofitio , jux¬
ta idioma Hebræi fermonis, addita et. Quod genusielt illud apud
Joannem, ia Spiritu Dei ejicio damonin, quod perinde valer, quafi
diceret, Spiru Dei ejicio. Annotat hoc ut rem feriam Augufti¬
nus in homilia de yerbis Domini ex Matthæo undecima > profe
rens fimiles formas, percufferunt in gladio , fuccenderunt in ini,
Sc accepit cultros perrinos sir quibus circumciderat flios Ifraël.
18 Cujus ventilabram) ario Grecis inftrumentum; quo grana
repprgantur a paleis. Auguftinus ediflerens Pfal, xerr. legit pa¬
lam pro ventilabro, quod idem pala quoque fieri confueverit.
19 Triticum in horreum uum) 73 civey aors , id eft, triti E
cum fuum : ut fuum pertineat ad zriticum, non ad horreum. At¬
que ita fcriptum et, non folum in omnibus Græcis exemplaribus,
yerum etam emendatis ac vetuftis Latinorum codicibus, non
folum calamo defcriptis, verum etiam formulis excufis. Deinde
paleam eft, non paleas , 7002 zyvpoy, licet reclamantibus noftris
exemplaribus. Verum hoc nihil ad fenfum.
20 A te debeo baptizari] Non eft debeo , fed xpeiav Exa , id
clk, opus babeo ur abs te baptizer. Porro verbo baptizandi , tam¬
etfi Greco, tamen quoniam res ipfa nova eo ad nos permanayit ,
placuit conftanter uti, Quanquam Cyprianus in epiftola ad Cæ¬
cilium aufus eft ita legere: Daocete omnes gentes , tingentes cos in
nomine Patris, ED Filii, CF Spiritus Sancti.
21 Sine modo) “Apes pri. Quod hic vertit fize, mox trans¬
fert dimifit , cum utrobique fit idem verbum. Quanquam non
elt idem, finere, & dimittere. Rogo quis eft hic lulus in Litteris
Divinis? Aut dicendum erat , Omitte nunc, ut intelligas id, quod} F
eſt confentaneum, Joannem injeta manu conatum vetare Je¬
ſum. Acmox, tunc omifit illum : aut, Sine nunc, & tunc finit
illum. Nam éQinrw præfentis temporis et, non præte¬
riti. 4
22 Baptizatus autem Jefus) Jefus in aureo codice non adde¬
batur, nec in uno Donatianico. Siquidem quum eflemus proxi¬
me Brugis, qua non alia civitas hodie florentior , aut bonorum
ingeniorum feracior , in omnium celeberrimo congrefù , cum
aliorum Principum innumerabilium , tum præcipue Caroli Cæſa¬
ris ſemper auguſti , & R. D. Thomæ Cardinalis Eboracenfis ,
ferutati fumus Bibliothecam vetuftillimi Collegii , vulgo dii,
San&i Donatiani: quod hodieque veteris eruditionis ac difciplinee
non pauca tenet yeltigia, Ibi reperimus Evangeliorum codices
complures , quorum aliquot inferiptione etiam teftabantur fe de¬
feriptos ante’ annos o&ingentos. Unum , in quo Teftamentum
noyum totum habebatur : alrerum omnium yetuttiffimum , &
ufu witiflimum, fed mucilum & acciftm : in quo nihil erat novi
Yeflamenti, prerer Epiftolam Pauli ad Ramanos ; Epiftolas Ja¬
airov , quod Interpres yertere debuillet, fuper eum, fiye fuper
ipfum. Alioqui fi fuper fe fentiendum erat, dixiflet, 60’ auren
Ad hæc , non referebat ut Chriftus hæc videret; quæ fiebant pro¬
pter Judæos , quo evidenti figno intellizerent eum efle Mefliam ,
\nifi columba palam defignaffet Jefiin, At Marcus, qui Matthæum
[redegit in compendium , aliquanto etiam obfcurius facit , & nifi
fus intelligeremus Chriftum yidifle, non Joannem. Lucas ita
recen(et, ut, quis viderit, non aperiat. Solus Joannes palam ex¬
plicat, Joannem Baptiftam vidifle..
25 In quo mihi complacui | è @ eddexyow. Verbum eft pecu¬
liare Divinis Litteris , quo propenfum animum ac præcipuum
quendam affe&um fignificant. Perinde fonat quafi dicas , in quo
bonam de me ipjo habeo opinionem : & ut ita Joquar , ipfe mi¬
hi placeo : five in quo mihi complacitum eff. Auguftinus fermo,
ne fexagefimo tertio legit , iz quo bene ſenſi, fequutus Cyprianum
ſuum, qui itidem legit libro adyerfus Judéos primo cap. decimo
quarto. Uterque fequutus videtur Tertullianum , qui Jibro contra
Praxeain legit , | iz quém bene fenfi , & hic fequutus , ut opinor ;
Ireneum, qui frequenter hoc modo loquitur. Nam eddoxeiy id
Grecis fonat. Unde illis sòðózımor dicuntur celebyes & de quibus
magnifica eft opinio, €Cxterum illud dilectys , quod mox E
ferat, gyamaros clt Giæcis, quod plerunque vertere folet ca¬
rifimus. Eft enim nomen , non participium, & omnino plus quid¬
dam indicat, quam dileétus. Atqui fi ufquam erat carifimzs di¬
cendum, hic certe dicendum fuerat, cum de Filio Chrifto loqua¬
tur. Et ita citat aliquoties Hieronymus.
I Unc duétus ] aviary, id elt, fubductus , five fublatus, ve¬
CR lut e medio abduétus. Nec enim protinus coepit pradi¬
care, fed abdidit fefe dies aliquot, Porro quod fimplici¬
ter dixit, @ Spirirw , folitus addere fanttum , palam eft eum loqui
de Spititu, cujus modo meminerat, & ob id addidit articulumi 3
Vaio 78 myeümares. Nam quoties is accedit ; fere de Spiritu San¬
&o fentiendum effe docet Didymus in opere de Spititu Sanéto.
Etam mua pro quocunque fpiritn , Nonnunquam & pro wentis
impetu ufurpatur : cum svo non aliter quam pro farw pofitum
reperjaturin arcanis litteris, fubnotante Auguſtino libro de Ciyi¬
tate Dei decimo tertio. Rurfum déaboli nomen ubique reliquit
Interpres, & in Paulinis Epiftolis aliquoties, ubi non fpiritum im¬
pium , fed fimpliciter delatorem aut calumniatorem fignificare vi
detur., Id enim Grecis fonat did6oA0g » a verbo diesearecde; ,
quod eft deferre , traducere , five infamem reddere. Cæterum
quod in Hilario pro 4 diabolo legitur a zabulo , fortas errori
librariorum eft adſcribendum. ‘Tametfi eadem vox & alias apud
hunc legitur: nec tamen apud hunc ſolum. Verum undecuingue
hoc inolevit , certe conſtat ab Evangeliftis diabolum appella¬
ri , mon zabulum five zabolum, ut {criptum reperi in emendatio¬
ribus codicibus. Sunt qui za pofitum exitimant pro die, quod
a yetuſtis Græcis in aliquot di&ionibus fa@um eff veriſlimum eft,
nimirum juxta proprietatem Æolicam. Sed mirum unde recentio¬
res Latini affeétarint eam antiquitatem. Frivolum enim eſt, quod
nonnulli 246/773 media produéta compofitum putant ex za fyl¬
laba, quæ Græcis nonnuhquam-vim habet augendi, utin Cadeos ,
}& @xaq , quod abundet confiliis. Didus eft enim accufator fra¬
trum, a die6éarrw, Ad hac quod hic vertit poflea , Usepor, {a=
pe vertit zovifime , verti poterat ; tandem efuriit ; fiye denique
rit, ut intelligas eum wm demum fenfifle famem,
Tom. VI Ba z de