Page 76 [76]
Se a
13
i aürós , Acire omicu us y xal
Tonicw Vus dele dvipurev. Of di svbtwe d@ivtes TA
AKT 5 sjrorsizcav avro. Ka) Tobas eueibev', dey
Brass dvo aderQss, ‘Ic
PATENT Tà deu are 5 èv TO FAO perd Zebedalz 78
Se o T
weoy roy TS LeCedaiy, xal Tw¬
Tardo aitov, naraprilortas to dinnva adriv zal id
22 Aecep airs. OF dé euléus got
ore at QUTAY , iuoAsiyoay adr
tw Toayhoiay 6 I
aray, AA) supe
\ = ARE
TES TO TA0IOV HAI TOV
= È
To Kal mepijyev oAny
Aiddonwy ev rar cuyayoyais
3 22
00a TO EUA MON Tis ſaciNeas, Ra)
/ / ` / = E
Deparevun Tacav VOTV La) race pohanion ey 7a Aww.
ONL II SBN (See à A /
24 Kal adwqasev ý axon œurTS eic CAV TAV DIupioy® {ai Tpocn¬
VEYROAV
TOS HAI WATAVOIS cuve oé
3 xal dærwovioutvss y xi
2 Accedens tentator | o 7
jem modum Paulus Apo!
7, ideft, ze quo mado tenta,
ille qui folitus eft tentare: uanguam nomen videri poterat
ov, velut sip, pro di atore.
3 Non in folo pane) Teltimonium eft Deut. cap. o&ayo, quod|
ad verbum pene retulit Chriftus. Ur oftenderet tibi , quod non|
in folo pane vivat homo , jed in omni verbo, quod egreditur de
ore Domini. Cæterum tam Græce quam Hebraice viver eft fu¬
turi temporis, C4ceres, TM, 4
4 Tunc afumit | 7 Gaver, id eft , affumpfit , hoc eft ;
comitem abducit. Ac rurfum paulo inferius, 7eperdenOdie: eft
prefentis temporis. Caterum pinnaculum , asepvytoy eft dimi¬
nutivum ab #répuë ala , quod in alarum morem motetur. e
5 Angelis ſuis mandavit | èyrersizas , id et, mandabit; fu¬
turi temporis. Atque
doncenfi, confentientibus tribus Donatianicis.
Hebreos m}
dor, id elt, is qu tentar, Ad)
t vos ille qui tentat ; hoc
Similiter & apud
tur in Pfalmo nonagefimo, unde
Atque ita le
locus hic deftimptus et, confentientibus & Septuaginta : #71 roïs &y¬
Yerols ears Estsàsirai mepi cg. Calumniatur autem Hieronymus}
hoc in loco calumniatorem, quod perperam citarit Scriptura: tefti-|
monium, decerpens quod erat commodum, & prætermittens quod
offendebat. Omifit enim illud , uż cuftodiant te in omnibus viis
s. Deinde tacuit quod ibidem fequitur , ſuper aſpidem EF ba¬
lifcum ambulabis. Poftremo quod de quovis viro bono di&um
eft, id detorfit ad Chriftum, cum ei totus Pfalmus non queat ac¬
commodari, Verum opinor diabolum non ob hoc vocandum
in jus, quod inerudite citarit Scripturam , fed quod malitiofe &
impie. Ad hec pz » quod fo more yeitit, ze forte, re&ius
erat, ne quando.
6 Dixit illi Fefus rurfum | xéav ita pofitum eft, ut utrovis
referri poflit. Dixitrurfum, aut, Rurfum feriptum eff. Deinde
vox ea nonnunquam fonat iterationem, nonnunquam contrarieta¬
tem. Si ad dixit referatur , iterationem fignificat : nam femel
“ante refponderat. Si ad fequens verbum, contrarietatem , quafi
dicas , e diverfo fcriptura efl, ut opponat Scripturam illius Scri¬
piure. At mox baud dubie fignificat iterationem , méan mapa¬
AauSéyel.
Non tentabis | Locus eft Deuteronomii cap. fexto. Apud He¬
brzos plurativo numero legitur , Ne tentetis Dominum Deum ve¬
firum , fecundum quod tentaftis in loco tentationis. Et hic Chri¬
ftus tantum decerpit, quantum erat commodum. Reliquit enim
quod fequitur: ficut zentafli eum in loco tentationis, quod ea pars
non competebat, nifi in populum Ifraëliticum.
8 Si cadens] ci weray, id elt, fi profiratus , five pronus , qui
geftus eft adorantis. Eodem verbo ufus eft de Magis.
ftus , ut dicat vade? Grace eft iauye , id elt , abi, five difce¬
de. Et additum eft in Grecorum codicibus vulgatis ; mizo py
Luray, , id eft, pofl me Satanas, at perperam , fiquidem Ori¬
geni credimus. Is enim annotat hanc differentiam homilia piima,
Petro di&um efe, vade pofl me , Satane tantum diĝum, ahi :
quod prius illud competat in difcipulum , juxta illud : Venite poft
me , faciam vos fieri pifcatores hominum. Pofterius conveniat in
cum, qui tantum rejiciendus effet, non etiam ad morem geren¬
dum invitandus. Nec addit hac verba , po/f 772, Chryfoftomus
hune enarrans locum homilia x111. Contra apud Theophylaétum
adduntur. Proinde noftris exemplaribus hac in parte aflentien¬
dum puto, quod conjiciam eas voces ex altero Matthai loco huc
additas a Scriptore memori Cioloque ,, quod locis aliquot fatum
>
ho
23 > Pv ele arr Car Ve 24
err otis. Tore ¿Dinev wuri ó didéonos xa) ido alyencs Ay tas tandem efuriit. Et 2 quum accefliflet ad cum il- 3
12 maaeHAbor noe) diyptdvey aed. “Ando dI 6 ‘Incds dre le qui tentat, dixit, Si filius: es Di ee lapi¬
13 ‘Iwa Taped, divengono ev ele riv Cadiraiay. Kal des hi panes fiant: ok dle ESE i ixit 5 Seri- 4
uaranimay civ Naot) ,2rdav warranyoey ele Kamepvarse| | ptum elt; s Non folo pane MELONES CE Domos
È miy mepwharacciay, ev éplos Zeb urdv xa) Neobaneiu.| | omni Verbo quod égreditur per os Dei. 4 Tune 5
Dt ‘na FAnpobf 73 pulley did Healy 72 Mpooire y Ay ovas" aflumit illum diabolus in fanétam civitatem , &
15 Ty Zabsady xe) yi Ne@larelu, dev Jardres 5 Epa ftatuit eum fuper pinnaculum templi. Dicitque il- 6
16 ‘loodove, Taninaia rev thvav. ‘O rade 6 sorliiiuevos li ©) Si filius es Dei ; presepio te deorfum: nam
; è due utya y, ual vor: nabmuévoie iv gde) |(eripuum eft, s Angelis fuis mandaturus eſt de te;
: s ds dvéremey avrers. ‘Amd ráre Hé | 9 [ac manibus tollent te, ne quando impingas in lapi>
© zo d 'IroSs anpiocem y uc) Aéyéw y Merowogire lym |dem pedem tuam. 6 Dixit illi Jefus; Rurfum feris z
18 ple ú Bacinelw räv para. Teprrclay 386 "IyoSs zaga | ptum eft, 7 Non tentabis Dominum Deum tuum.
Tiv Sdrarcav tic Tedinatac, ide duo adea@se, Sivo-| |Rurfum aflumit illum diabolus “in montem- excel- $
fun valde, & commonttrat ci omnia regna mundi;
@Soloriam illorum. Et dicit ili , Hæc omnia tibi 9
dabo , . $ fi proftratus adoraveris me. Tune dicit 10
illi Jefus, 9 Abi fatana: feriptum eft enim, 12. Do¬
minum Deum tuum adorabis, & illum folum co¬
les. 11 Tunc omittit illum diabolus: & ecce ange- 1
li accedebant , ac miniftrabant ei. Quum audiflet 1
autem Jeſus quod Joannes traditus effet , feceffit in
Galilæarn. Et reliéta Nazareth , profectus habita- 1
vit 12 in Capernaum, quæ eft civitas maritima „in
finibus Zabulon: & Nephthalim. Ut impleretur 14
quod diétum fuerat per Efaiam Prophetam , dicen¬
jtem: Terra Zabulon & terra Nephthalim, 13 jøxta 15
viam maris , ultra Jordanem, 14 Galilea gentium.
Populus, qui fedebat in tencbris, vidit lucem ma- r
gnam, & qui fedebant 1s in regione & umbra mor¬
tis,
oftendemus. Auguftinus enarrans Pfalmum nonum legit , Redi
retro Satana. Atque ita legitur non folum in plerifque codicibus
| per typographos excufis > verum etiam in vetuftiffimo codice ex
Bibliotheca Paulina apud Londinum , fed diffentiente exemplari
Corfendoncenfi. Apparet rerro pofitum pro imire ps, fed mi¬
|hi, ut dixi; probatur Origenis annotatio, p æfertim cum videam
| Ambrofium aliquoties hoc citato loco fuftragari, Porro flow
|Hebræis fonat adverfarium, & qui obfiftit , atque obturbat. At
qui a tergo eft , non obfiftit. Proinde Petro , qui jam preire
Domino conabatur ; increpans ne fubiret mortem, dictum eft ,
Sequere me, difcipulum agens , non adyerfarium.
| 10 Dominum Deum tuum | Locus eft Deuteronomii cap. fex
Ito. Niſi quod illic pro adorabis feriptum eft timebis in Ed
ipo Vulgata, nec aliud verterunt Septuaginta, Cæterum qui ado¬
[rat , is reyeretur ac timet quem adorat. © Præterea quod additum
D
a
5
id eft, ipfum Dominum TYN INS), ET illi ipfi fervies ut intelligamus
nullum praterea adoraadum, ac nulli præterea feryiendum, Cæ¬
terum’quæ de àgrpeig Laurentius differit adyerfus Theologos, qui
volet ab ipfo petat: nos brevitati ftudemus.
11 Tune reliquit| áĝíacw , id et, relinquit , pracfentis tem¬
(eae Idem verbum quod fuperius vertit dimifit.
12 In civitate Capharnaum | cis Karepazu, Ita feriptum
| confpicimus in aureo codice, confentientibus aliquot Donatiagicis,
Civitatem Interpres Latinus addidit de fuo. At id magis faétum
|oportebat in Nazareth , ob Græcum articulum appofitum > TA
Nalapee.
13 Via maris] Græcis accufandi cafis eft , 60 Qeadcooye, id
elt, vam maris. Theophylactus Græcus Interpres fubaudiendam
| putat præpofitionem vere, aut rape, hoc eft, juxia diam ma¬
ris. Nam hic mare vocat lacum Genezareth , in cujus littore fitæ
| fint Capernaum, Tiberias, Bethfaida, & Chorozaimy
14 Galilaz gentium | vay ebvav , expreflius erat, 7 7@v vay ,
articulo appoſito. Sunt enim due Galilea , altera cognomento
gentium, in forte Tribus Nephthalim, finitima Tyriis, in qua So¬
lomon xx. civitates donavit Chiram regi Tyriorum. Altera eft
in tribu Zabulon e regione Tiberiadis ac ftagni Genezareth, au¬
Gore Hieronymo. Tametfì quidam fic diftinguunt , ut gentium
referatur, non ad Galileam, fed ad populum. Gentium populus
qui fedebat in tenebris.
15 Im regione umbra mortis] Greci fecus legunt, è xépe vel
cud Sayers, id elt, in regione ES umbra mortis. Etiamfi juxta
Hebraicam yeritatem ita vertit Hieronymus , Aabitantibus in re¬
gione umbra mortis, Et Hebræis unica di&@tio eſt MPI, compo¬
he ex 98 umbra & DD mors , ut intelligascaltilimam caligi¬
nem, qualis et apud inferos. Ilud annotandum, habitantibus
mutatum cffe in fèdentibus , etiamfi fedes habitacula dicuntur.
| Alioqui qui fedent, iidem qui modo ambulare dicebantur ? Quan¬
[de etiam pro illo ambulabat pofitum et xabsusvos, fedens,
| quamadmodum habebat unus codex Donatiani. Unde liquet feu
Mattheum, feu hujus Interpretem , fententiam reddere voluifle ,
potius quam annumerare verba Prophetæ. Hieronymus enarrans
hunc locum apud Efaiam , teftatur a Matthæo juxta Hebraicam
yeritatem citari , etiamfi verbis nonnullis præteritis. Omittit enina
Eyangelifta : Primo tempore alleviata oft , &F noviffimo aggrava¬
ta eff. Quod tamen mire diflidet apud Septuaginta. Siquidem
pro eo, quod Hieronymus vertit ex Hebraica veritate , Primo tem¬
pore alleviata eft terra, 1570 wp@rov axò rie, raxò role, id
elt, hoc primum vibe, velociter fat. Nam itidem citat a
ianus