OCR Output

minentauctoritateautdignitate, veluti Principes, E¬
pilcopi, Parochi, Abbates, Magiftratus, patresfami¬
lias. Nam hi, quemadmodum multorum malo pec¬
cant, itamultorum malo ceflantinoficio. Nonenim
eft fatis Pontifici, fi ipfenonexcitet bella inter Princi¬
pes, verum criminis loco deputabitur, nifi pro virili
ftuduit orta bella componere. Ita Principi imputabi¬
tur, non ſolum fi ipfe {poliet autopprimat Rempubli¬
cam, verum etiam fi Magiltratusiniquos, aut alioquin
oppreffores publica libertatis non excluferit, quum
illi fitmmanu. Jam duplex peccatum erit fi {ciens ac
prudens, velpecunia, velalio quopiam affe@ucorru¬
pius, magiftratum commiferit improbo:, Ita bis pec¬
cat Epiicopus, fi non folumipfe nonvigilar, ut gregem
reddat meliorem, verum etiam male docendo, aut per¬
verfevivendo reddit corruptiorem, autaliqua cupidi¬
tate corruptus gregiscuram {ciens committit indigno.
Hee quumita fint, non oportet Principem aut Epifco¬
pum otiolum aut dormitabundum effe, fedad omnem
occafionem vigilare, ut profit. Quamquam idem fin¬
gulis etiam privatim curandum eft, ut fi poflint, obje¬
étaoccañone profint, divesopibus, doétus auctorita¬
te, eloquensfacundia, fenex reverentia, gratiofus fa¬
vore, juvenisinduftria. Juvenesconfitentur pugnam,
aut {cortationem admifiam, & filent quod tantum opti¬
mæ ætatis fine fructu pafli {unt elabi, guum effet oc¬

In his itaque feepe deprehendas preepoftera judicia,
tum confitentium, tum audientium. Princeps f con¬
fiteatur, ſua manu occiſum hominem, grave quidem
crimen confitetur. Decet enim Principisvitam unde¬
quague inculpatam effe. At idem fortaffe non confite¬
tur ex bello per ambitionem aut iram excitato, tot in¬
noxiosjugulari, totimmerentesexui bonis, denique
tot non referenda facinora committi. Confitetur fi for¬
te preter jus facultates alicujusufurpavit, atnoncon¬
fitetur quod fciens ac prudens vendit preefecturam fi¬
fci, homini palam rapaci & iniquo, perquem fcit in¬
numeros effe fpoliandos. Hic confiderandum eft, quod
fit cuique proprium officium, atque hinc xftimandum
peccatum omiffionis. Peculiare munus Epifcopi eft,
doćtrina facra pafcere gregem. Atqui fortafle nec pa¬
fcit, nec advigilat ut Paftores habeat idoneos, fedob
guzeftum aut favorem committit indignis curandas ani¬
mas. Id quum nonconfiteatur , confitetur fortafle de
fcorto, aut de pretermiflis precibus vefpertinis. Iti¬
dem Principis proprium officium eft , curare ne cui fiat
injuria, tueri libertatem ac tranquillitatem publicam.
Athic filens de tam multistamque atrocibus, qua vel
ipGus juflu, vel certenegligentia committuntur, con¬
fitetur aliquo die non auditum ſacrum , aut omiflas pre¬
ceshorarias. Atqui ifta non erant peculiaria Proe pam]
peccata. Jam enim hoc irrepfit in aulae quorumdam]

dotum , atque interim tuti funt ab interpellatoribus.|
Quis enim aufit interpellare Principem precantem ?|
Non damno Religionem in Principe, fi modo in his fi¬
ta etReligio: fed damno, fihis rebus freti , negligunt
ca quæ peculiariter ad ipforum munus pertinebant.
Sunt tot viduæac pupilli, qui opprimuntur præter jus :
funttottenues, qui indigna patiuntur. Nonindigna¬
tur Deus Principi, fiob hujufmodi caufas patietur in¬
terpellariprecesautetiam facra fua; oportet enim ubi¬
que conftitutionem humanam cedere perfetiori cari¬
tatisofficio. Itaque prima cura debet effe Sacerdotis,
ut {ciat inquo ftatu vitæ fit, qui confitetur. Quoniam
autem confitens per Sacerdotem Deo loquitur, ut a
quibufdam non inepte diétum eft , oportetefie recta ju¬
dicia, nimirum, apud Deum, quiex affectibus animo¬
rum aftimatomnia. Nuncplerique qu carnis funtac
cerimoniarum, plurimi faciunt: quæ fpiritus, minimi.
Rurfus quæ ab hominibus funt inftituta, magni faciunt:
qua a Deo preeceptafunt, negligunt. Quisenim non
exfecratur , fi Sacerdos incedat non rafo vertice? At
nullus exfecratur fiebrium ac pugnantem deprehendat
in lupanari.Quis non abominatur Monachum, fi laicam

/
|

| cuculla manens, fcortatur, inebriatur, fubyertitdomos
lalienas , Magicas artes exercet. Horribile facinus, f
| Sacerdos non jejunus ſacrificet, aut dixerit precesma¬
\tutinas: atleve ducitur, fi Sacerdos non reconciliato
|fratre quem leefit, accedat ad facram menfam. Red¬
|datur fanecaufa, curhomines ca qu leviora {unt gra¬
|viuspuniant, certein Conteflionedebent effe recta ju¬

| dicia.
Jam ipfe fermoniscurfus perduxit nosad mentionem
reftitutionis. De qua non „profiteor, me quidquam do¬
(turum novi, quum a Theologis immen{is volumini¬
\busca materia fitagitata. Tantum admonebo, in quo
\plerique peccant imperitiores. De reftituenda pecunia
aut vefto,anxietasettinexplicabilis. Cæterum, quipe¬
| ftilentibusalloquiis corrupit mentes fimplicium,qui vi¬
| rulenta lingua ademit tranquillitatem animi proximo,
| qui obtrectationibus la fit famam alienam,qui perverfis
\confiliisincitarunt Principes aut populumad bella, le¬
viter cogitant de farciendo, quod dedere damni. At
multis {ua famacarior eftquam vita, necufquam ma¬
'gishabebatlocum reftitutio. Sedinhis, inquiunt VIX
\umquampoteft fieri reftitutio. Verum hoc magis co¬
nandum eft, ut fiat quatenus licet: ac femper dolen¬
|dum, quod ad plenum fieri non poffit. Nunc Aulici
\quidam nugones exiftimant pulcre fartum pudorem
lyirginis, quam corruperunt, & non raro corruptam
etiam aliis proftituerunt, fi tandem elocent marito cum
(dona > ac fibi propemodum deberi præmium putant ,
quod puella maritum qualem qualem invenerit. Nupfit,
fedqualicumque, que integra nuptura erat honefto.
Neque enim nuptiæ famæ dedecus abolent. O bellam
faturam! Et tamen hac freti alias fuper alias corrum¬
pere pergunt.Quamquam &inhis,quæ nos faciunt tan¬
tum pauperiores, quædamadco paflim ac vulgo fiunt,
utobadfuetudinem non videantur effe furta, quo no¬
mine male audiunt fere opifices, quimateriam tractant
alienam, fed precipue molitores & veftiarii, adeo ut
proverbio quoque dicatur , unumquemque in {uo opifi¬
cio furem elle. Sed inter hos graviſſime peccant, qui
poculenta & efculenta vitiant, veluti qui vinum vel
aqua infufa, vel alumine, calce, fulphure, fale, aliis¬
que medicamentis corrumpunt: fiquidem ifti non fo¬
lum {uffurantur rem hominis, yerum ctiam lædunt va¬
letudinem, nec multum abfunta veneficio. Quot enim
morbos, quot mortes experimur ex vitiatis vinis inter
homines nafci? Et hic tamen ludus habetur. Neculli
|libentiusimponunt, quam his, qui minime fraudandi
jerant. Poftulat enim hoc fraterna caritas, ut his qui
per infeitiam non poflünt certo de mercede judicare ,
fuccurrat æquitas vendentis. Nunc autem quotum¬
\quemquereperias, qui non ad omnem occafionem frau¬
|de veneturlucellum? Itaque quum mutuo laniatuvi=
|vamus omnes , tamen nobis Chriſtiani videmur. Et
hæc quoniam in adfuctudinem abiere, ne confitemur
quidem: aut fi confitemur, fatis effe ducimus Sacer¬
doti denarraffe quod gerimus. Jam qui magis funt ob¬
|noxii reftitutionibus guam præpotentes? Er tamen ad
|hos non videtur pertinere reftitutio. Confugitur ad
| compofitiones. Non damno qualecumqueremedium.
At, vereornemultas compofitiones inter homines fa¬
as, Deus non fit habiturus ratas. Negant fibi futu¬
rum unde conjugem ac liberosalant, fireftituant præ¬
|ter jus ablata. Atqui rapinis fa&i funt Magnates &
evexere fuos, vivunt cum ftrepitu luxugue. Si vere
peenitet maleficioram , abjiciant damnofam aleam,
|pro luxumeditentur fragalitatem, exerceant agricola¬
|tionem, aut aliud munus honeftum, ita futurum eft,
jut fit quod reftituant. Adeademinftituant liberosfuos:
hæcquum fedulo fecerint, tum quod illorum faculta¬
tibus deeft, fortaflefupplebit compofitio. Quidam fic
excufantfe, quod mortui funt quos fraudarunt, atqui
vivuntillorum heeredes. Alii negant fenoffe quos fpo¬
liarunt, fedinterimnon dant operam ut norint, acfe
probetutoscredunt, fi paucisnuminisredemerint ju¬
ftificationem bonorum, Quijuftificant bona male par¬
tay quin cadem opera juftificant adulterium & homi¬
cidium ¢