fpoliarunt aut Monafteria. Anillos latere poteft, qui¬
bus reftituant? Sed metuunt fame fue. Hocmetuen¬
dum erat quum facinusaggrederentur. Quamquam eft
hic quoqueremedium aliquod, reftituant per fuborna¬
tam perfonam, cujus fidem habent perfpeétam. Poftre¬
mo, fi recipimusexcufationes hujufmodi, tutius, arbi¬
tror, cam pecuniam dari pauperibus, quam commif:
faviis. Jam {unt rapinarum ac furtorum fpecies, quas
pauci confitentur, tantum abeft ut de reftituendo cogi¬
tent, hujufmodi potiffimum committuntur in pactis &
contraétibus. Adfuiconyivio, in quo quidam jactabat,
fe vendidiffe equum fex angelatis, quem fatebatur non
valere fex denariis. Annon hodie paflim œnopolæ ver¬
dunt imperitis vinum Altiffiodorenfe, aut Hifpanien¬
fe, proBelnenfi: Lovanien{fe, proRhenenfi? Immo¬
dice dilutum , promero? Quis iftorum cogitat de re¬
ftituendo, quum vera rapina fit quod agunt? Nonne
ludus eft hodievenderepellem canis, pro pelle Roma¬
nenfi? aut pannum abique coccotinctum , pro cocco
infecta? Quis eft, qui ab imperito emptore non extor-"
queat quadruplum pretium , fi poflit? Scio quid dicant
Jureconfulti, non teneri venditorem, ut femperpra¬
{tet vitium rei vendita. Sedittosnonabfolvit lex Eu¬
angelica : quod tibi fieri non vis, alterinefeceris. Quis Ad¬
vocartus umgquam confeflus eft, quod ipfius vel negli¬
gentia vel arte petitor jaéturam fecerit poffeffionis?
Quid nune dicam de militibus, qui nullum fcelus non
excufant jurebelli? Atiftudjus, Diabolieft, non bel¬
li. ftidem aurigz nautseque , qui vina perferenda fufce¬
perunt, velutifus jure quantum libetexhauriunt, &
quidem deoptimo: proqueinfigni vino infundunt ma¬
Jamaquam, quum interdum quod accipiunt ad ægro¬
tumdeferatur. Quisillorum hoc ut furtum confitetur?
quis cogitat de reftituendo? Hoc genus hominum, quo¬
niam durz cervicis eft, in Confeflione non folum ad¬
monere oportet, verum ctiam acriter increpare, ac
frivolas excufationes penitus decorde revellere, quas
ægrotantifratri, cui vel gratis fuccurrendum erat, mi¬
niftrare quod morbum augeat , aut mortem fortaffis
afferat. Horum peccatum & in Medicos recidit. Et
hic aquum erat advigilare publicam curam eorum qui
prafunt civitatibus. Caritas jubet, ut in neceflitate,
fratris inopiæ fubveniamus. Et fibi quidam Chriftiani
videntur, qui mercium pretium intendunt ex fraternæ
neceflitatis magnitudine. Habet aliquis malum Puni¬
cum emptum obolo, periclitatur ægrotus, nec aliunde
poteft haberi, hic malum eftimaturaureo. Ita quidam
recondunt frumentum , ut {i forteinciderit penuria rei
frumentariæ, vendant quadruplo , aut decuplo, nec
intelligunt hanc efle veram rapinam. Pauca propofui¬
musexempli gratia, cætera ex fecolliget prudens le¬
Ctor. Finemfaciam, fi tria verba adjecerode fatisfa¬
ctione. Eaduplexeft, publica, & privata. In publica
velim hoc auétoritatis committi Sacerdoti, cuicumque
|crediturauétoritas audiendi confitentes, ut pro circum=
{lantiis cam moderentur, aut etiam fi res ita pofcat ,
vertant in privatam. Etenim fi patres ,qui publicas fa¬
tisfaćtiones inftituerunt, hoc juris faciunt Epifcopisor¬
\dinariis, ut progualitate perfona pœnam injunctam,
velaugeant vel minuant, cur non credatureadem po¬
teftas his, qui in re longe molettiffima Epifcoporum
| vices gerunt ? Quod fi parum idoneo funt commiffc
|provinciæ, jam in Epifcopos culpa recidit. In peenis
|vero qu clanculum injunguntur, Sacerdos imitari de¬
| bet peritos Medicos, qui non quodvis pharmacum præ¬
fcribunt cuivis, fed quod pro morbi ratione, proque
perlonæ qualitate cognoverint efe conducibilius, adeo
ur in eodem etiam morbo aliud preferibant robufto,
aliud imbecilli, aliud fic educato „aliud fecus: imo non¬
numquam cidem homini in codem morbi genere aliud
miniftrant juveni „aliud feni. Nunc bona pais Sacerdo¬
tam nihil aliud prae{cribit,quam preculasaliquot.Lege,
inquiunt, Pfalmum: Miferere mei Deus, cum colle¬
éta: Deuscui propriumett. Preeterea, Salve Regina,
in efculentis & poculentis , idem faciuntomnes. Atqui
Jus hoc in Satanæ tabulis eft, non in legibus Chrifti.
Reppererunt & veftiariicolorem , Locatur, inguiunt,
nobis materia, ut inde faciamus honeftam veltem. Id
bonus artifex faciet ex paucioribus ulnis quam imperi¬
tior ex pluribus. Artis igitur prazmium eft quod fuper¬
eft, & locatori fatisfactum eft. Ita nemo furum pende¬
bit, fi liceat reo pronunciare fententiam. Rogetur is
qui materiam Jocavit, an exiftimet fibi fatistactum.
Preetereo nuncaurifices, & gemmariosquofdam, qui
materiam mixtura vitiant, qui deciduntab eo quod ac¬
ceperunt, qui gemmas adulterinas pro nativis vendunt.
miferum furunculum qui quinque drachmas fuftulit e
loculis parum attente cuftoditis, aguntincrucem. In
hisubipluseftdamni Reipublicæ, conveniébat inter¬
dumaliquodexemplum edere quocæteri deterreantur.
De hisquæaccidunt invitiaudis æftimandifque mone¬
ts, quoniam ad Principesac Magiftratus pertinent, in
preefentia nihil dicam. In Principe Chriftiano hac de re
nonnibilattigimus Ad cos venio , qui juxta temporis
modum locantoperam fuam. Hi fibi non videntur com¬
mittere furtum, fi perficiant fufceptum opus intra qua¬
triduum, quod uno die poterant abfolvere , interim
alunturalieno cibo, & pretiumin fingulos dies paétum
accipiunt. Ncc fibi mentiri videntur dum fe præftatu¬
Tos recipiunt quod non præſtant. Quomodo autem ex¬
cufant mendacium? Hocett, inquiunt, opificii noftri.
Imo opificii eft preeftare bona fide quod ars promittit,
nonfurariaut mentiri. Verum his quoque gravius pec¬
cant Pharmacopole & Medici, quorum eft illud pio¬
verbium, quid pro quo. Vendunt interdum aliud pro
alio, miniftrant putrem, inefhcacem, ac jam noxiam
materiam proremedio. Petitur rebarbarum , fed quod
fuit rebarbarum ante annos quadraginta. Nullum eft
durabili vigore, quin longo tempore evanefcat. At,
inguiunt, nifi vetera novis mulcuerimus , ad famem no¬
Pfalmum: De profundis,pro defun&is, cum colle&a:
Fidelium Deus. Nec tamen hee damno, {cio magnum
chle meritum obedientiæ, rectius tamen faciunt, qui
prafcribunt preces peculiare remedium habentes ad¬
verfusmalum , quo preecipue periclitari fentiunt cone
fitentem. Quo in genere funt certi Pfalmi common¬
ftrati a majoribus, veluti peculiariter apti ad hoc aut
illud impetrandum. Nec inutile fuerit nonnullis vice
precum præfcribere lectionem , qu gignat odium
peccati, quo laborat confitens : veluti fi quis laborat
Paganifmo, aut Judaifmo, parumque reéte fentitde fi¬
de Chriftiana, vel imperitia, vel Poetarum autPhi¬
lofophorum leétione corruptus: jubeatur fingulis die¬
bus unam aut alteram horam ponere in Lactantio, in
his libellis, quos Origenes, Tertullianus, Cyprianus,
Chryfoftomus, aliive reliquerunt adverfus Éthnicos,
Judæos, aut Hæreticos. Vix enim ficri poteft, quin
qui femel attente legerit libros Origenis adver {us Cel¬
fum, melius fentiatde Chrifti fanétiflima doétrina. Sunt
varii libri fanétorum Patrum , de laude pudicitiæ, de
vituperio obtrectationis , de inftitutione Monachorum
&Clericorum, defervandaviduitate, deofficio Epi¬
fcoporum, deofticio Principis, de fanétitate matrimo¬
ni, de concordia, deque cæterisinnuments vel virtuti¬
|busvel vitiis, ex quibus unicuique præfcribenda eft le¬
tio, quæ maxime mederi poflit vitio quo tenetur con¬
| ſincero voto corrigendæ vitæ. Quin in totum ado¬
llefcentibus, qui fere ob otium periclitantur, expediet
ftudii labores certos piaeferibere. Necadmodum pro¬
bo, qui tencræ adhuc xtati, quæ foam habet lafciviam ,
præícribunt jejunia, aut vigilias, aliofve labores, ques
valetudinem tradunt imbecillem etati grandiori. Pri¬
ma ætas reétius reverentia majorum & honeftis occupa¬
tionibus emendatur. Divitibusre&e praferibiturlibe¬
ralitasin pauperes, fed hos admonendos cenfeo , ne be¬
nignitatem fuam male collocent. Non eftimproban¬
dum, fi quisinftituat Sacellum , Altare, Monafterium,
Tom. V. Ta Scho¬