OCR
minentauctoritateautdignitate, veluti Principes, Epilcopi, Parochi, Abbates, Magiftratus, patresfamilias. Nam hi, quemadmodum multorum malo peccant, itamultorum malo ceflantinoficio. Nonenim eft fatis Pontifici, fi ipfenonexcitet bella inter Principes, verum criminis loco deputabitur, nifi pro virili ftuduit orta bella componere. Ita Principi imputabitur, non ſolum fi ipfe {poliet autopprimat Rempublicam, verum etiam fi Magiltratusiniquos, aut alioquin oppreffores publica libertatis non excluferit, quum illi fitmmanu. Jam duplex peccatum erit fi {ciens ac prudens, velpecunia, velalio quopiam affe@ucorrupius, magiftratum commiferit improbo:, Ita bis peccat Epiicopus, fi non folumipfe nonvigilar, ut gregem reddat meliorem, verum etiam male docendo, aut perverfevivendo reddit corruptiorem, autaliqua cupiditate corruptus gregiscuram {ciens committit indigno. Hee quumita fint, non oportet Principem aut Epifcopum otiolum aut dormitabundum effe, fedad omnem occafionem vigilare, ut profit. Quamquam idem fingulis etiam privatim curandum eft, ut fi poflint, objeétaoccañone profint, divesopibus, doétus auctoritate, eloquensfacundia, fenex reverentia, gratiofus favore, juvenisinduftria. Juvenesconfitentur pugnam, aut {cortationem admifiam, & filent quod tantum optimæ ætatis fine fructu pafli {unt elabi, guum effet ocIn his itaque feepe deprehendas preepoftera judicia, tum confitentium, tum audientium. Princeps f confiteatur, ſua manu occiſum hominem, grave quidem crimen confitetur. Decet enim Principisvitam undequague inculpatam effe. At idem fortaffe non confitetur ex bello per ambitionem aut iram excitato, tot innoxiosjugulari, totimmerentesexui bonis, denique tot non referenda facinora committi. Confitetur fi forte preter jus facultates alicujusufurpavit, atnonconfitetur quod fciens ac prudens vendit preefecturam fifci, homini palam rapaci & iniquo, perquem fcit innumeros effe fpoliandos. Hic confiderandum eft, quod fit cuique proprium officium, atque hinc xftimandum peccatum omiffionis. Peculiare munus Epifcopi eft, doćtrina facra pafcere gregem. Atqui fortafle nec pafcit, nec advigilat ut Paftores habeat idoneos, fedob guzeftum aut favorem committit indignis curandas animas. Id quum nonconfiteatur , confitetur fortafle de fcorto, aut de pretermiflis precibus vefpertinis. Itidem Principis proprium officium eft , curare ne cui fiat injuria, tueri libertatem ac tranquillitatem publicam. Athic filens de tam multistamque atrocibus, qua vel ipGus juflu, vel certenegligentia committuntur, confitetur aliquo die non auditum ſacrum , aut omiflas preceshorarias. Atqui ifta non erant peculiaria Proe pam] peccata. Jam enim hoc irrepfit in aulae quorumdam] dotum , atque interim tuti funt ab interpellatoribus.| Quis enim aufit interpellare Principem precantem ?| Non damno Religionem in Principe, fi modo in his fita etReligio: fed damno, fihis rebus freti , negligunt ca quæ peculiariter ad ipforum munus pertinebant. Sunt tot viduæac pupilli, qui opprimuntur præter jus : funttottenues, qui indigna patiuntur. Nonindignatur Deus Principi, fiob hujufmodi caufas patietur interpellariprecesautetiam facra fua; oportet enim ubique conftitutionem humanam cedere perfetiori caritatisofficio. Itaque prima cura debet effe Sacerdotis, ut {ciat inquo ftatu vitæ fit, qui confitetur. Quoniam autem confitens per Sacerdotem Deo loquitur, ut a quibufdam non inepte diétum eft , oportetefie recta judicia, nimirum, apud Deum, quiex affectibus animorum aftimatomnia. Nuncplerique qu carnis funtac cerimoniarum, plurimi faciunt: quæ fpiritus, minimi. Rurfus quæ ab hominibus funt inftituta, magni faciunt: qua a Deo preeceptafunt, negligunt. Quisenim non exfecratur , fi Sacerdos incedat non rafo vertice? At nullus exfecratur fiebrium ac pugnantem deprehendat in lupanari.Quis non abominatur Monachum, fi laicam / | | cuculla manens, fcortatur, inebriatur, fubyertitdomos lalienas , Magicas artes exercet. Horribile facinus, f | Sacerdos non jejunus ſacrificet, aut dixerit precesma\tutinas: atleve ducitur, fi Sacerdos non reconciliato |fratre quem leefit, accedat ad facram menfam. Red|datur fanecaufa, curhomines ca qu leviora {unt gra|viuspuniant, certein Conteflionedebent effe recta ju| dicia. Jam ipfe fermoniscurfus perduxit nosad mentionem reftitutionis. De qua non „profiteor, me quidquam do(turum novi, quum a Theologis immen{is volumini\busca materia fitagitata. Tantum admonebo, in quo \plerique peccant imperitiores. De reftituenda pecunia aut vefto,anxietasettinexplicabilis. Cæterum, quipe| ftilentibusalloquiis corrupit mentes fimplicium,qui vi| rulenta lingua ademit tranquillitatem animi proximo, | qui obtrectationibus la fit famam alienam,qui perverfis \confiliisincitarunt Principes aut populumad bella, leviter cogitant de farciendo, quod dedere damni. At multis {ua famacarior eftquam vita, necufquam ma'gishabebatlocum reftitutio. Sedinhis, inquiunt VIX \umquampoteft fieri reftitutio. Verum hoc magis conandum eft, ut fiat quatenus licet: ac femper dolen|dum, quod ad plenum fieri non poffit. Nunc Aulici \quidam nugones exiftimant pulcre fartum pudorem lyirginis, quam corruperunt, & non raro corruptam etiam aliis proftituerunt, fi tandem elocent marito cum (dona > ac fibi propemodum deberi præmium putant , quod puella maritum qualem qualem invenerit. Nupfit, fedqualicumque, que integra nuptura erat honefto. Neque enim nuptiæ famæ dedecus abolent. O bellam faturam! Et tamen hac freti alias fuper alias corrumpere pergunt.Quamquam &inhis,quæ nos faciunt tantum pauperiores, quædamadco paflim ac vulgo fiunt, utobadfuetudinem non videantur effe furta, quo nomine male audiunt fere opifices, quimateriam tractant alienam, fed precipue molitores & veftiarii, adeo ut proverbio quoque dicatur , unumquemque in {uo opificio furem elle. Sed inter hos graviſſime peccant, qui poculenta & efculenta vitiant, veluti qui vinum vel aqua infufa, vel alumine, calce, fulphure, fale, aliisque medicamentis corrumpunt: fiquidem ifti non folum {uffurantur rem hominis, yerum ctiam lædunt valetudinem, nec multum abfunta veneficio. Quot enim morbos, quot mortes experimur ex vitiatis vinis inter homines nafci? Et hic tamen ludus habetur. Neculli |libentiusimponunt, quam his, qui minime fraudandi jerant. Poftulat enim hoc fraterna caritas, ut his qui per infeitiam non poflünt certo de mercede judicare , fuccurrat æquitas vendentis. Nunc autem quotum\quemquereperias, qui non ad omnem occafionem frau|de veneturlucellum? Itaque quum mutuo laniatuvi= |vamus omnes , tamen nobis Chriſtiani videmur. Et hæc quoniam in adfuctudinem abiere, ne confitemur quidem: aut fi confitemur, fatis effe ducimus Sacerdoti denarraffe quod gerimus. Jam qui magis funt ob|noxii reftitutionibus guam præpotentes? Er tamen ad |hos non videtur pertinere reftitutio. Confugitur ad | compofitiones. Non damno qualecumqueremedium. At, vereornemultas compofitiones inter homines faas, Deus non fit habiturus ratas. Negant fibi futurum unde conjugem ac liberosalant, fireftituant præ|ter jus ablata. Atqui rapinis fa&i funt Magnates & evexere fuos, vivunt cum ftrepitu luxugue. Si vere peenitet maleficioram , abjiciant damnofam aleam, |pro luxumeditentur fragalitatem, exerceant agricola|tionem, aut aliud munus honeftum, ita futurum eft, jut fit quod reftituant. Adeademinftituant liberosfuos: hæcquum fedulo fecerint, tum quod illorum facultatibus deeft, fortaflefupplebit compofitio. Quidam fic excufantfe, quod mortui funt quos fraudarunt, atqui vivuntillorum heeredes. Alii negant fenoffe quos fpoliarunt, fedinterimnon dant operam ut norint, acfe probetutoscredunt, fi paucisnuminisredemerint juftificationem bonorum, Quijuftificant bona male partay quin cadem opera juftificant adulterium & homicidium ¢