OCR Output

nis idio¬
mata,

Ironia,

523 Gee ee stn)

fuifle (piritum , fed in Apottelis nondum apparuifle Spi¬
ritum illum Euangelicum. i 5
Quin & ipfe fermo Latinushabet fua quædam idio¬
mata, qua parum attentis, aut minus eruditis impo¬
nunt aliquoties : quod genus cft illud apud Marcum
capire quinto, cum 2b Archiſynagogo venire dicuntur y
guiab illius ædibusad illum venirent: quem locum ha¬
bemus jam. olim depravatumab üs , quinonagnofce¬
bant Latinæ linguæ proprietatem, quadicimus, #4
me ibimus, procoquoderat, ad domum meam. Cæ¬
terum addubites forfitan, an in Apoftolicis& Euan¬
gelicis litteris reperire liceat ironiam : cum dubium
eflenonpoffit, quinin Veteri Teftamento reperiatur ,
nimirum, libri Regumtertii, capite decimo octavo 5
Helias irridens Prophetas Baal: Clamate, inquit, voce
majore: Deus enimefi, & forfitan loquitur > ant indi¬
verforio eff, aut inirinere: antcerte dorihit, ut excitetur.
Potett & in his verbis Chrifti accipi ironia : Dormite
jam & requieſcite : juxta Pheophylaéti Bulgarienfis
Epifcopi fententiam. Rurfum apud Panlum Epiftole
prioris ad Corinthios capite fexto : Contemtiores qui
fune, bos ad judicandum conjftituite : perironiam diétum
videri poteft, præfertim cum fequatur: Ad pudorem
vefiram dico. Forraffis & illa Chrifti verba non multum |
abfuntabironia: Wor eff honum , fumere panen filiorum |
&> projicere canibus. Nec illa: Non veni ad vocandum
juhos, (ed peccatores neque enim vere fenfit effe juftos,
fed exprobrat, quod fibi jufti viderentur.

Sunt & alia figura complures verborum ac fenten¬
tiarum, ‘quae ad compofitionem, aut gravitatem „aut
jucunditatem orationis faciunt, fine quibusut conftet
fenfusScripturae myfticæ, tamenefhciunt, utjucun¬
dius atqueeficacius influant in animos noftros, acfe¬
licius traétentur, tradanturque. Eas divus Augufti¬
nus non gravatus eft multis verbis indicare in libris Sa¬

cris, inoperecujustitulus, De Dottrina Chriftiana. Di
omnibus diligenter tradiderunt Donatusac Diomedes,
fed his diligentius Quintilianuslibro Rhetoricarum Zaffi¬
twtionum nono. At ne quishanclitteratura partem fa¬
. ftidiat, ut Grammaticam aç trivialem, Auguftinus
in opere De Dodrina Chrifiana jubet nonindiligenter
addifci , velut utilem ad intelligendos libros Canoni¬
cos. Jam amphibologia vitium quidem eft orationis,
fed quod feepenumero vitari non poteft, etiamfi Fa¬
bius, quoad ficri poteft, vitandum cfe monet. Au¬
guftinus adeo vitari vult,, ut exiftimet manifeftarium
Soleecifmum citius admittendum , quam ambiguam
diétionem : & ofum dici mavult, quam os, fi unum
aliquod fignificamus corum, quæ multa dicuntur ofla, |
Non ora: qua quidem in re non illi prorfusadfentior,
nifi cum apud imperitam plebem verba fiunt. Nec

Vi e! Pa à 124
ims dicitur, ut ibi: Spiritus
ubi vnlt (pirat. Cui pene idem eft, quod ait Paulus
Spiritus quidem meus orat, mens vero mea fre fran,
Hujusgeneris fune illa, cum fidem dicunt pro fidu¬
lecia: cum Latinis fides tvel pollicentis ut dure fidenz:
ivel præftantis, aut non præltantispromiflüum, ut fol¬
luere fidem , prefiare fidem: fidentis aut credentis non
eft, nifi cum fic loquimur, kabeo tibi fidem, abrogat
illi fidem. Item cum Paulo dicitur «edificare, qui pro¬
deft :"& defiruere , qui nocet. Rurfus cum benedittio¬
nem vocat beneficium fponte collatum. Sed de his plura
ae diéta {unt nobis in Annotationibus : & in Ar¬
gumentis 5 que {eripfimus in Epifolas Apoftelorum ,
‘honnihil attigimus. Annotanda erit & verborum em¬
jphafis, quam ad rem plurimum conducit diverfarum
\cognitio linguarum. Quod genus eft, quod Paulus vo¬
¡cat ſe ſervum Jeſu Chriſti, potius quam cultorem. Ser¬
vs énim totusalieni juriseft, ex heri fui pender arbi¬
trio, quidquid parat , domino fuo parat , non fibi.
Simile eft, quod in Epiftola ad Corinthios, appellat
Apottolos visypéras, hoc eit, minifiros Chrifti „X loo
pss, idelt, difpen{atoresmylteriorum Det. Minifter alie¬
ne reiminifter eft, non fue, & difpenfator, protem¬
pore promitex arbitrio domini, non fuo, quod & quan¬
tum cuique eft opus. Sic Epifcopi non quærunt quæ
fuafunt, non fuadocent, fed qua funt Chrifti. Non
omnibus eadem proponunt , fed pyo cujufque captu
fermonem attemperant. Emphafis nonnumquam eft
&in vocula, quæ vulgari fermone nihil habere mo¬
menti videretur. Quod genus eft: Legimus Levitict
capite 26. Cufodite (abbaramea, & pavete ad (anttua¬
riuns meum. Non temere addidit pronomen. Habet
enim & mundus fua fabbata , habet & fan&uarium.
Qui fuperttitiofe vacat ab operis manuariis, utinterim
non temperetajurgiis, afcortis, atemulentia, ſuum
habetfabbatum, non Domini. Qui fic audit quotidie
facrum , fignatur cruce, adf{pergituraqua , utinte¬
rim nihilo fecius male velit proximo, ut interim frau¬
det,rapiat ,foeneretur, non pavetad fanétuarium Do¬
D|mini, fed fuum. Sic enim Deusloquiturapud Efaiam :
Calendas vefiras & folennitatesveftras odivit anima mea.
Quomodo dicit illorum Calendas , quas ipfe indixe¬
rat? Sed illi male ſervantes , nec in eum uſum , in
quemilleinftituerat, fuas fecerant. Quemadmodum
quum jejunamus vel ob parfimoniam, velob inanem
gloriam, vel interim gravius peccantes aliis vitiis te¬
tioribus, noftrum jejuniumeft, non Dei. His affine

dicit, mæye ricu ws, quem vult imitatorem elle
fue mortis. Satanze tantiim dicit traye émise, videli¬
cet, ablegansa fe, non invitansad imitationem, cu¬
jus perverfitatem noverat deploratam. Elæc quoniam

aliud fenfit Augaftinus , cujus ætate vulgus promi¬
{cuum utcumque Latine tum intelligebat, tum loque¬
batur: alioqui, ubi in libris fuis Auguftinus umquam
dixit ét, amphibologiæ vitandx gratia ? Verum
hee incommoditasfrequentiusaccidit in lingua Grae¬
ca quam Latina. Proinde noscompluribus locis & in¬
dicavimus, & ubi licuir, fubmovimus. Tollitur au¬
tem ferevel compofitione, five ordine fermoniscom¬
mutato, fi cx contextunafcatur, veldiétione ancipi¬
ti, per periphrafin explicata: quod ipfum Augufti¬
nus exemplis aliquot profequitur.. Verum abufus vo¬
cis nonnumquam ancipitem reddit orationem : fed

ſunt & inter auctores fua cuique propria. Nam fre-}
quenter hærebit in Quintiliani fermone , qui præter
Ciceronem nihil legerit. Sic Paulusaliascarzezz vocat
cognatos, autfanguinisadfinitatem : aljas totum ho¬
minem carnem appellat: nonnumquam crafiior homi¬
nis, aut alterius cujufpiam rei pars, caro.dicitur: in¬
terdum affectum hominis ad vitia follicitantem, car¬
nemappellat: item corpus fæpevocat, quod ex mem- |
bris conftat : Aliquando corpus idemillivalet, quod
caro. Spiritum alicubi vocant fummum illum ac coele¬
ftem: alibi mentisimpetum , fpiritus dicunt. Rurfus
alias dona Spiritus Sancti, dicuntur /piritws: nonnum- |

E | paffim incidunt , non eft ratio perfequi. Sufficit indi¬
cafle. Verum inallegoriis, ut huc redeamus, quoniam
his omnis fere conftat divina Scriptura, per quam 2¬
terna fapientia nobifcum veluti balbutit, præcipua cu¬
ra ponendaeft, quænifi fuccurrunt, præfertimin Ve¬
teris Teftamenti voluminibus, maxima pars fruétus
perierit lectori. Aliquoties palam falfus eft, nonnum¬
quam etiam ridiculus & ablurdus eft verborum fenfus ,
{i fimpliciter accipiatur. Quale eft : Eſaias capite ſe¬
primo feribit de Chrifto: Ecce wirgo concipie © pariet

filium <r vocabit nomen ejus Emanuel.. Conftat enim

Chriftonon fuiffe nomen inditum Emanuel, fed Felt.

[Qua quidem ex re Judæi quidam & Hæretici caufaban¬

(tar, Jefum, quem colimus, non eum fuiffe, quem per
|Efaiam promiferat Deus.Non enim fimpliciter de vo¬
cabulo indito fenfit Propheta,,fed dere. Nam Jefu nato
verenobifeum Deusefleceapit, per Filium mundum

jreftituens. Sed quod fequitur abfurdius etiam eft :

| Quomam priv{quam feat wocare palrem C matrem , A0=
|cipiet virtutem Damafti, & fpolia Samarie. Sic enim

[legit Tertulliänus: Certe ad Chriſtam accommodat

letiam Hieronymus. Quiconvenitut puerdicarur bel¬

lator? An puer vagituadarma convocaturus eft exer¬
citum, & fignum belli non tuba, fed crepitaculo datu¬
us > hee ex eque curruve, nec de muro, fed de nutricis

aut

E